Hukuka Uygunluk Nedeni
Hukuka Uygunluk Nedeni, normal koşullarda bir suç tipinin maddi unsurlarını karşılayan fiilin, hukuk düzenince izin verilen veya emredilen bir durumda işlenmesi nedeniyle hukuka aykırılığını ortadan kaldıran nedendir.
1040 puan?Katılım puanıKatılım puanı; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip ve paylaşım gibi gerçek topluluk hareketlerinden oluşur. Ayrıntı için Hesap Ayarları veya Katılım Puanı kartındaki açıklamaya bakın.
Ankahukuk Sitesi1040 puan?Katılım puanıKatılım puanı; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip ve paylaşım gibi gerçek topluluk hareketlerinden oluşur. Ayrıntı için Hesap Ayarları veya Katılım Puanı kartındaki açıklamaya bakın.Avukat
Hukuka Uygunluk Nedeni, normal koşullarda bir suç tipinin maddi unsurlarını karşılayan fiilin, hukuk düzenince izin verilen veya emredilen bir durumda işlenmesi nedeniyle hukuka aykırılığını ortadan kaldıran nedendir. Hukuka uygunluk nedeni bulunduğunda fiil suç oluşturmaz.
Hukuki Çerçeve ve Uygulama
Türk Ceza Kanunu’nda kanun hükmünü yerine getirme, yetkili merciin emrini uygulama, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası başlıca hukuka uygunluk nedenleri olarak düzenlenmiştir. Bu nedenlerin uygulanabilmesi için kanuni koşulların somut olayda gerçekleşmesi ve fiilin izin verilen sınırlar içinde kalması gerekir.
Hukuka uygunluk nedenleri objektif niteliktedir; yalnız failin cezalandırılmasını değil fiilin hukuk düzeniyle çatışmasını ortadan kaldırır. Sınırın kast olmaksızın aşılması veya koşulların varlığı konusunda hataya düşülmesi ise ayrıca TCK’nın sınırın aşılması ve hata hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Kavramın Sınırları ve Benzer Kavramlardan Farkı
Hukuka uygunluk nedeni, kusurluluğu kaldıran neden değildir. Hukuka uygunlukta fiil hukuka aykırı olmaktan çıkar; kusurluluğu kaldıran hâllerde ise fiil hukuka aykırı kalmakla birlikte fail kınanamaz. Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan neden üst başlığı her iki grubu kapsayabilir.
(bknz: Meşru Savunma, İlgilinin Rızası, Hakkın Kullanılması, Kusurluluk)
Kaynakça
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 24-26.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 27 ve 30.
- İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler.
Kolluğun zor kullanması, hekim müdahalesi, spor faaliyetleri, meşru savunma, malikin hakkını kullanması ve rızaya dayalı müdahalelerde fiilin suç oluşturup oluşturmadığının belirlenmesinde kullanılır.
“Hukuka uygunluk”, fiilin hukuk düzeninin bütünüyle bağdaşması anlamına gelir. Ceza hukuku öğretisinde Alman hukukundaki “Rechtfertigungsgrund” kavramının karşılığı olarak sistematikleşmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 24-26.; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 27 ve 30.; İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.