Silahların Eşitliği İlkesi
Silahların Eşitliği İlkesi, yargılamanın taraflarından birinin diğerine karşı belirgin ve esaslı bir dezavantaja düşürülmemesini, her tarafa iddia ve savunmalarını makul koşullar altında sunabilme imkânı sağlanmasını gerektiren adil yargılanma…
1040 puan?Katılım puanıKatılım puanı; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip ve paylaşım gibi gerçek topluluk hareketlerinden oluşur. Ayrıntı için Hesap Ayarları veya Katılım Puanı kartındaki açıklamaya bakın.
Ankahukuk Sitesi1040 puan?Katılım puanıKatılım puanı; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip ve paylaşım gibi gerçek topluluk hareketlerinden oluşur. Ayrıntı için Hesap Ayarları veya Katılım Puanı kartındaki açıklamaya bakın.Avukat
Silahların Eşitliği İlkesi, yargılamanın taraflarından birinin diğerine karşı belirgin ve esaslı bir dezavantaja düşürülmemesini, her tarafa iddia ve savunmalarını makul koşullar altında sunabilme imkânı sağlanmasını gerektiren adil yargılanma ilkesidir. Buradaki “silah”, tarafların sahip olduğu usuli araç ve imkânları ifade eder.
Hukuki Çerçeve ve Uygulama
İlke, Anayasa’nın 36. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının bir unsurudur. Tarafların her bakımdan matematiksel olarak aynı konumda bulunmasını değil; delillere erişim, karşı beyan sunma, duruşmaya katılma, uzman görüşünden yararlanma ve kanun yollarını kullanma bakımından adil bir denge kurulmasını gerektirir.
Bir belgenin yalnız bir tarafa açıklanması, savcılık veya idarenin görüşüne karşı cevap hakkı tanınmaması, taraflardan birine ölçüsüz ispat kolaylığı sağlanması ya da diğer tarafın dosyaya etkili erişiminin engellenmesi ilkeyi ihlal edebilir. Değerlendirme, yargılamanın bütünü ve somut dezavantajın sonuca etkisi gözetilerek yapılır.
Kavramın Sınırları ve Benzer Kavramlardan Farkı
Silahların eşitliği, tarafların eşitliği fikrinin usul hukuku alanındaki özel görünümüdür; tarafların maddi hukuk bakımından eşit haklara sahip olması anlamına gelmez. Çelişmeli yargılama ilkesi, dosyaya sunulan görüş ve delillerden haberdar olup bunlar hakkında görüş bildirmeyi; silahların eşitliği ise tarafların genel usuli konumları arasındaki dengeyi vurgular.
(bknz: Adil Yargılanma Hakkı, Hukuki Dinlenilme Hakkı, Çelişmeli Yargılama, Savunma Hakkı)
Kaynakça
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 36.
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, m. 6.
- Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin silahların eşitliği içtihatları.
Ceza, hukuk ve idari yargılamalarda dosyaya erişim, delil sunma, karşı görüş bildirme, duruşmaya katılma ve uzman yardımından yararlanma imkânlarının dengeli olup olmadığının değerlendirilmesinde kullanılır.
Kavram, Avrupa insan hakları hukukundaki İngilizce “equality of arms” ve Fransızca “égalité des armes” ifadelerinin Türkçe karşılığıdır. Askerî bir eşitliği değil, yargısal mücadelede tarafların usuli araçları arasındaki adil dengeyi anlatır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 36.; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, m. 6.; Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin silahların eşitliği içtihatları.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.