Ahkâm
Ahkâm, hüküm kelimesinin çoğulu olup hukuk dilinde hükümler, kurallar ve bağlayıcı normlar anlamına gelir.
Ahkâm, hüküm kelimesinin çoğulu olup hukuk dilinde hükümler, kurallar ve bağlayıcı normlar anlamına gelir. Bir kanunun, sözleşmenin, mahkeme kararının veya hukuki metnin içerdiği düzenleyici sonuçlar ahkâm kavramı içinde ifade edilebilir.
Terim, tek bir hükmü değil, birden fazla hüküm veya düzenleme bütününü anlatır. Bu nedenle eski hukuk metinlerinde “kanun ahkâmı”, “mukavele ahkâmı” veya “ahkâm-ı umumiye” gibi kullanımlar sık görülür.
Ahkâm kavramı, bir hukuki metnin hangi sonuçları doğurduğunu veya hangi kuralları içerdiğini belirtmek için kullanılır. Modern Türkçede çoğu durumda “hükümler” kelimesi tercih edilir. Ancak eski kanun, nizamname, karar ve şerh dilini anlamak için ahkâm terimi temel önemdedir. Terim, normatif içeriği; yani neyin emredildiğini, yasaklandığını veya hukuken sonuçlandırıldığını gösterir.
Ahkâm kelimesi Arapça أحكام (ahkâm) kelimesinden gelir ve حكم (hükm) kelimesinin çoğuludur. حكم kökü hükmetmek, karar vermek, engellemek, düzenlemek ve bir şeyi bağlayıcı sonuca bağlamak anlamlarını taşır. Osmanlı Türkçesinde احكام biçiminde yazılan ahkâm, hukuk metinlerinde “hükümler” anlamıyla yerleşmiştir. Aynı kökten gelen hâkim, mahkeme, muhakeme ve hüküm kelimeleriyle kavramsal bağ içindedir.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
