Savaş Esirlerine Yapılacak Muameleye İlişkin 1949 Tarihli Cenevre Sözleşmesi

[*] Bu imza Filipin   Anayasası hükümleri mucibince Filipin Ayan Meclisinin tlasvibiyk   mukay-

                                             35
                                             Ek

         İşbu kartı veren memleket
                                                   Hamilin           îmza veya pa rmak İ Z İ
         ve askerî makamın adı
                                                   fotoğrafı              veya hçr ikisi


            HÜVİYET      KARTI
         Denizde bulanan silâhlı
         kuvvetlere bağlı sıhhi ve
         dinî   personel  üyelerine
                   mahsus

                                                  Kartı veren askerî
Soyadı        •                                   makamın soğuk mührü

Adı           :
Doğum tarihi •
Küt be        :                                        Boy           Üöz           Saç
Sicil No.

İşbu kartın sahibi denizde bulunan si­
lâhlı kuvvetlere mensup       yaralıların,        Diğer ayırdediei vasıfla r :
hastaların ve deniz kazazedelerinin ha­
lini ıslaha matuf 12 Ağustos 1949 tarih­
li Cenevre Sözleşmesf hükümlerine göre
             sıfativle himaye »örecektir.

Kartın tanzim tarihi           Kartın No.

                                             — 36 -
HARB ESİRLERİ HAKKINDA TATBÎK EDİLECEK MUAMELEYE                             DAİR    12   AĞUSTOS
                   1949 TARİHLİ CENEVRE SÖZLEŞMESİ

    27 Temmuz 1929 da akdolunan ve harb esirlerine yapılacak muameleye mütedair olan Söz­
leşmeyi yeniden gözden geçirmek üzere 21 Nisandan 14 Ağustos 1949 a kadar Cenevre'de topla­
nan siyasi konferansta temsil edilen hükümetlerin aşağıda imzaları bulunan murahhasları, âtideki
hususları kararlaştırmışlardır:


                                              BAP : I.
                                          Umumi   hükümler

                                            Madde — 1.
   Yüksek Âkıd Taraflar, işbu Sözleşmeye     bilcümle hallerde riayet   etmeyi ve ettirmeyi   taahhüt
ederler

                                           Madde — 2.
    Sulh zamanından itibaren meriyete girmesi icabeden hükümlerden maada, işbu Sözleşme, iki
veya daha ziyade Yüksek Âkıd Taraflar arasında, harb hali bunlardan biri tarafından kabul edilme­
se dahi, ilân edilmiş harb veya sair her hangi bir silâhlı ihtilâf zuhuru halinde tatbik olunacaktır.
    Sözleşme, Yüksek bir Âkıd Taraf topraklarının bütün veya bir kısmı işgal edildiği bilûmum
hallerde, bu işgal hiçbir askerî mukavemetle karşılaşmasa dahi tatbik tatbik olunacaktır.
    İhtilâf halinde bulunan devletlerden biri işbu Sözleşmeye taraf olarak dâhil değilse, Sözleşmeye
taraf olarak dâhil bulunan devletler karşılıklı münasebetlerinde yine Sözleşme ile bağlı olacaklar­
dır. Bundan maade, bir devlet Sözleşmenin hükümlerini kabul ve tatbik ederse, bu devlete karşı
Sözleşme hükümleriyle bağlı olacaklardır

                                           Madda — 3.
    Beynelmilel bir mahiyet arzetmiyen ve Yüksek Âkıd Taraflardan birinin ülkesinde zuhur eden
silâhlı bir ihtilâf halinde, ihtilâfa karışan tarafların her bifi en az aşağıki hükümleri tatbik ile
mükellef olacaktır :
    1. Silâhlarını terkeden silâhlı kuvvetler mensuplariyle hastalık, yaralanma, mevkufiyet dola-
yısiyle, veya sair her hangi bir sebeple harb dışı edilmiş bulunan şahıslar da dâhil olmak üzere
muhasamata doğrudan doğruya iştirak etmiycn şahıslara, ırk, renk, din veya akideye, cinsiyet,
nesep veya servete, veya bunlara mümasil her hangi diğer bir kıstasa dayanan aleyhte bir tef­
rik gözetilmeksizin bilûmum hallerde insanca muamele edilecektir.
    Bu maksatla, yukarda zikredilen şahıslara karşı her zaman ve her yerde :
    a) Cana veya vücut bütünlüğüne halel getiren taaddiler, ezcümle,, bütün şekilleriyle katil,
sakatlamalar, zalimane muameleler, işkence ve lazipler;
    b) Rehineler alınması;
    c) Şahısların vekarma taaddiler, ezcümle haysiyet kırıcı ve tezlil edici muameleler;
    d) Usulü dairesinde teşkil edilmiş, ve medeni miletlerce elzem olarak kabul edilmiş bulunan
adlî teminatı haiz, bir mahkemece evvel emirde hüküm ısdar edilmeden mahkûmiyet kararları
verilmesi ve bunların icra ve infazı,
    Memnudur ve memnu kalacaktır.
    2. Yaralılar ve hastalar toplanacak ve tedavi altına alınacaktır.
    Beynelmilel Kızılhaç Komitesi gibi beynelmilel insani bir teşekkül, ihtilâfa dâhil taraflara hiz­
metlerini arz ve teklif edebilecektir.

                                              — 37 —
   Diğer cihetten, ihtilâfa dâhil Taraflar işbu Sözleşmedeki diğer hükümlerin tamamını veya bir
kısmını hususi anlaşmalar voliyle meriyet mevkiine koymaya gayret edeceklerdir.
   Yukarıki hükümlerin tatbiki keyfiyeti, ihtilâfa dâhil Tarafların hukuki hallerine tesir etmi-
yecektir.

                                             Madde — 4.
   A) İşbu Sözleşme medlulüne göre,        aşağıki zümrelerden birine dâhil olup    düşman hükmüne
düşen şahıslar harb esiridirler.
    1. ihtilâfa dâhil bir tarafın silâhlı kuvvetleri mensuplariyle, bu silâhlı kuvvetlere dâhil milis­
lerin ve gönüllü birliklerinin mensupları;
    2. Teşkilâtlı mukavemet hareketlerine iştirak edenler de dâhil olmak üzere, ihtilâfa dâhil
bir tarafa mensup olup, kendi ülkeleri işgal altında olsa dahi o ülkenin dışında veya içinde faaliyette
bulunan diğer milis mensuplariyle gönüllü birlikler mensupları; şu kadar ki, mezkûr teşkilâtlı
mukavemet de dâhil olmak üzere bu milislerin veya gönüllü birliklerinin aşağıki şartları haiz bu­
lunmaları lâzımdır-
    a) Başlarında, madunlarından mesul bir şahıı bulunması;
    b) Sabit, ve uzaktan seçilebilir bir alâmetleri bulunması;
    c) Açıkça silâh taşımaları;
    d) Hareketlerinde, harb kanunlariyle âdetlerine riayet etmeleri,
    3. Kendilerini hükmünde tutan devletçe tanılmamıs bir hükümet veya idareye tâbiiyet iddia­
sında bulunan silâhlı kuvvetler mensupları;
    4. Refakat ettikleri silâhlı kuvvetlerin müsaadesini almış bulunmak ve bu maksatla bu kuv
vetler kendilerine merbut numunesine uygun bir hüviyet kartı vermekle mükellef olmak şartiyle,
askerî uçakların s h i l mürettebatı, harb muhabiı] eri mütaahhitler, askerin esbabı istirahatini
temine memur çalışma birlik veya hizmetlerinin mensupları gibi, silâhlı kuvvetlere doğrudan
doğruya dâhil olmamakla beraber bu kuvvetleri takip eden şahıslar;
    5. Kumandanlar, pilotlar ve namzetler dâhil olmak üzere, ihtilâfa dâhil Tarafların devletler
hukukunun sair hükümlerine göre daha müsaadekâr bir muameleden istifade etmiyen ticaret filoları
 mürettebatiyle sivil havacılık mürettebatı;
    6. Açıkça silâh taşımak ve harb kanunlariyle âdetlerine riayet etmek kaydiyle, düşmanın yak­
laşması üzerine muntazam silâhlı kuvvetler halinde teşekküle vakit bulamadan istilâ kuvvetle­
riyle mücadele etmek üzere kendiliklerinden silâha sarılan işgal edilmemiş bir ülkenin ahalisi;
    B) Aşağıda yazılı olanlar da, işbu Sözleşme ile harb esirlerine bahşolunan muameleden is­
tifade edeceklerdir:
    1. işgal altındaki memleketin silâhlı kuvvetlerine mensup bulunmaları hasebiyle şagil devlet
onları bu mensubiyetlerinden dolayı işgal ettiği ülkenin dışında muhasamat devam ederken bida-
yeten serbest bırakmış olsa dahi, bilfarz bu şahısların mensup bulundukları ve muharebeye
katılmış olan silâhlı kuvvetlere iltihak maksadiyle bir teşebbüse geçip bu teşebbüslerinin akim
kalması üzerine, veya enterne edilmeleri gayesiyle yapılan bir ihtara riayet etmemeleri halinde
onları enterne etmeye lüzum görürse, işgal altındaki memleketin silâhlı kuvvetlerine mensup olan ve­
 ya evvelce mnsup bulunmuş olan şahıslar;
    2. işbu maddede sayılı zümrelerden birine mensup olup, bitaraf veya gayrimuharip devlet­
lerin - kendi ülkelerine kabul etmiş bulundukları ve bu devletlerin kendilerine bahşetmeyi muvafık
görecekleri her türlü daha müsaadekâr muameleler mahfuz kalmak, ve 8 nci, 10 ncu, 15 nci maddeler
ile 30 ncu maddenin beşinci bendi ile 58 ilâ 67 (dâhil), ve 92 ve 126 nci maddeler hükümleri müs­
tesna olmak kaydiyle, ihtilâfa dâhil Taraf ile bitaraf veya gayrimuharip devlet arasında siyasi müna­
sebetler mevcut bulunması halinde, Devletler Hukukuna istinaden - enterne etmekle mükellef oldukla­
rı şahıslar. Bu türlü siyasi münasebetler mevcut bulunması halinde, ihtilâfa dâhil olup bu şahısla­
rın mensup oldukları taraflar, gerek teamül, gerek siyasi ve konsolosluk muahedeleri mucibince nor-

                                              — 38 -
mal olarak bu Tarafların ifa edecekleri vazifelere .halel gelmeksizin, işbu Sözleşme ile hami devletle­
re terettüp eden vazifeleri bu şahıslar hakkında ifaya mezun olacaklardır.
    C) işbu madde, bu Sözleşmenin 33 ncü maddesinde derpiş olunduğu veçhile tıbbi ve dinî me­
murların vaziyetini mahfuz tutar.

                                             Madde — 5.
    İşbu Sözleşme 4 ncü maddede yazılı şahıslar hakkında bunların hemen düşman hükmüne düşme­
lerinden itibaren katî surette serbest bırakılıp yurtlarına iade olunmalarına kadar tatbik olunacaktır.
    Şayet bir muhariplik fiili işleyip düşman hükmüne düşen şahısların 4 ncü maddede sayılan züm­
relerden birine mensubiyetleri hakkında şüphe olursa, bu şahıslar, vaziyetleri salahiyetli bir mahke­
mece tâyin olununcaya kadar işbu Sözleşmenin himayesine mazhar olurlar.

                                             Madde — 6.
    Yüksek Âkıd Taraflar, 10, 23, 28, 33, 60, 65 66, 67. 72, 73, 75, 109, 110, 118, 119, 122 ve 132
nei maddelerde sarahaten derpiş olunan anlaşmalar dışında bilhassa tanzimini münasip görecekle­
ri sair bilcümle meseleler hakkında diğer hususi anlaşmalar akdedebileceklerdir. Hiçbir hususi
anlaşma, esirıeıin İşbu Sözleşme ile tanzim olunan vaziyetlerine halel getiremiyeeeği gibi, Sözleş­
menin kendilerine bahşettiği hakları da tahdit edemez.
    Harb esirleri, Sözleşmenin haklarında cari bulunduğu müddetçe, ve gerek yukarda yazılı ant­
laşmalarda, gerek daha muahhaı anlaşmalarda hilâfına sarahaten dercedilmiş hükümler olmadık­
ça, ve keza ihtilâfa dâhil bir tarafça haklarında daha müsaadekâı tedbirler alınmadıkça, bu an­
latmalardan istifadeye devanı edeceklerdir

                                             Madde    -7
    Harb esirleri, İşbu Sözleşmenin, ve icabı halinde bundan evvelki maddede yazılı husuj»ı an
laşmalaıın kendiıleıme Unun ettiği haklardan hiçbir halde kısmen veya tamamen feragat edemive-
eeklerdir.

                                             Madde — 8
    İşbu Sözleşme, ihtilâfa dâhil tarafların menfaatlerini korumakla muvazzaf bulunan hamı dev­
letlerin iş birliğiyle ve murakabesi altında tatbik olunacaktır Bu maksatla hami devletler, siyasi
ve konsolosluk memurlarından başka kendi tebaaları veya sair bitaraf devletlerin tebaaları ara­
sından murahh ıslar tâyin edebileceklerdir Bu murahhaslar, n^zdinde vazife görecekleri devletin
tasvibine arzolunacaklardır
    İhtilâfa dâhil taraflar, hami devletler mümessil \eya murahhaslarının •vazifesini en aeniş öl­
çüde kolaylaştıracaklardır
    Hami devle+ler mümessil veya murahhasla u İşbu Sözleşme ile taayyün eden vazifelerinin hu­
dudunu hiçbir veçhile tecavüz edemiyeceklerdir; bunlar, ezcümle nezdinde vazifelerini ifa ettikleri
devletin mübrem emniyet icaplarına riayet edeceklerdir

                                            Madde      9
   tşbu Sözleşme hükümleri, gerek Beynelmilel Kızılhaç 'Komitesinin, gerek sair herhangi bitaraf
insaniyetperver bir teşekkülün, ihtilâfa dâhil alâkalı tarafların muvafakati lâhik almak şartiyle
harb esirlerinin himayesi için ve bunlara yapılacak yardım zımnında girişecekleri faaliyetlere mâ­
ni değildir,

                                              — 39 —
                                             Madde — 10.
     Yüksek Âkıd Taraflar, hami devletlere İşbu Sözleşme mucİDİnce terettüp eden vazifelerin bi­
taraflık ve müessir faaliyet bakımından her türlü teminatı arzeden bir teşekküle tevdii hususun­
da her zaman anlaşabileceklerdir.
     Şayet bâzı harb esirleri, hami bir devletin veya birinci fıkra mucibince tâyin edilmiş bir teşek­
külün faaliyetinden her hangi bir sebeple istifade etmezler, veya artık istifade edemez olurlarsa,
bun1 arı hükmünde tutan devlet ya bitaraf bir devletten, yahut bu gibi bir teşekkülden, ihtilâfa
dâhil devletlerce gösterilen hami devletlere İşbu Sözleşme mucibince terettüp eden vazifeleri der­
uhde etmelerini istiyecektir.
     Bu suretle bir himaye temin edilemiyecek olursa, harb esirlerini elinde tutan devlet, Bevne'-
milel Kızılhaç Komitesi gibi insaniyetperver bir teşekkülden İşbu Sözleşme ile hami devletlere te­
veccüh eden insani vazifeleri deruhde etmesini istemekte, veyahut, işbu madde hükümleri malı
fuz kalmak kaydiyle, bu gibi bir teşekkülce arzedilecek hizmetleri kabul etmekle mükellef olacaktıı
     Bu maksatla alâkalı Devlet tarafından davet olunan veya hizmetlerini teklif eden her bitaraf
devlet veya teşekkül, faaliyetleri sırasında, ihtilâfa dâhil olup işbu Sözleşmenin himaye ettiği şahıs­
ların tâbi bulundukları tarafa karşı mesuliyetini müdrik olarak kalmakla, ve mevzuubahis va­
zifeleri deruhde ve bitaraflık dairesinde ifa etmekhususunda kâfi teminatı vermekle mükellef ola­
caklardır.
    Askerî hâdiseler dolayısiyle, ve ezcümle ülkesinin tamamı veya mühim bir kısmı işgal edilmiş
bulunması halinde diğer devletlere veya müttefiklerine karşı, birisinin müzakere serbestisi velev
muvakkat olarak mahdut bulunan devletler arasında hususi anlaşma yoliyle. yukariki hükümler
den inhiraf edil' ö miyecektir.
    tşbu Sözleşmede hami devlet bahsi geçtikçe, bu tabirdpn işbu maddeye göre o devletin yerine
kaim olan teşekkül de kasdolunur

                                            Madde — İ l
    Himaye edilen şahısların menfaati bakımından fayda mülâhaza ettikleri bütün hallerde, ve ez
cümle işbu sözleşme hükümlerinin tatbik veya tefsiri hususunda ihtilâfa dâhil devletlerin anla­
şamaması halinde, ihtilâfın halli gayesiyle hami devletler tavassut ve delâlet edeceklerdir.
    Bu maksatla hami devletlerden her biri, taraflardan birinin daveti üzerine, veyahut kendi »teşeb
büsü ile, ihtilâfa dâhil taraflara, mümessillerinin ve bilhassa harb esirlerinin mukadderatından
mesul makamların ledelicap münasip görülecek bitaraf bir ülkede toplanmalarım teklif edebile­
cektir. İhtilâfa dâhil taraflar, bu maksatla kendilerine vâki olacak teklifleri terviç etmekle mü­
kellef olacaklardır.İ c a b ı halinde hami devletler ihtilâfa dâhil taraflara, bu toplantıya davet
edilmek üzere bitaraf bir Devlete mensup bir şahsiyeti veyahut Beynelmilel Kızılhaç Komitesince
gösterilecek bir şahsiyeti, ihtilâfa dâhil tarafların tasvibine arzedebileeeklerdir.


                                              BAP:   II.
                                 Harb esirlerinin umumi     himayesi

                                           Madde — 12.
    Harb esirleri düşman devletin hükmünde olup, fakat kendilerini esir eden fertlerin veya askerî
birliklerin hükmünde değildirler. Bunları elinde tutan devlet, mevcudiyeti melhuz ferdî mesuli­
yetlere bakılmaksızın, haklarında tatbik olunan muameleden mesuldürler.
    Harb esirleri, kendilerini elinde tutan devletçe ancak Sözleşmeye dâhil bir tarafa ve onları
elinde tutan devlet mevzuübahs devletin Sözleşmeyi tatbik etmek arzu ve iktidarında bulunduğuna
kanaat getirdikten sonra, teslim olunabilirler, Esirlerin böylece teslim olunmaları halinde, Söz-

                                              — 40 —
leşmenin tatbiki mesuliyeti, kendisine mevdu bulundukları müddet içinde onları kabul eden dev­
lete terettüp edecektir.
    Bununla beraber, şayet bu devlet mühim bir noktada İşbu Sözleşme hükümlerinin icrası hu­
susundaki vecibelerini ifa eylemez ise, esirleri teslim eden devlet, hami devletin bir tebliği üze­
rine, vaziyetin ıslahı zımnında müessir tedbirler almakla veya harb esirlerinin kendisine iadesini
istemekle mükellef olacaktır. Bu talebin is'afı mecburidir.

                                             Madde — 13.
    Harb esirlerine her zaman insanca muamele edilmesi şarttır* Bunları elinde tutan devletin,
hükmünde bulunan harb esirlerinin ölümüne müncer olacak veya sıhhatini vahîm surette tehlikeye
düşürecek her fiil veya ihmali memnudur ve işbu Sözleşmenin ağır bir ihlâli mahiyetinde sayıla­
caktır. Bilhassa hiçbir harb esiri, alâkalı esirin tedavisi bakımından lüzumlu ve menfaati mukta-
zası olmıyan bir vücut sakatlanmasına veya ne neviden olursa olsun bir tıbbi tecrübeye tâbi tutu-
lamıyacaktır.
    Keza harb esirleri her zaman ve ezcümle her türlü şiddet veya sindirme hareketlerine ve umu­
mun hakaret veya tecessüsüne karşı korunacaklardır.
    Bunlara karşı misilleme hareketleri memnudur.

                                             Madde — 14.
    Bilûmum hallerde, şahıslarına ve şereflerine saygı gösterilmesi harb esirlerinin hakları cümlesin-
dendir.
    Kadınlara, kadınlığa gösterilmesi icabeden bütün saygı ile muamele edilecek ve bunlar her hal­
de en az erkeklere bahşolunan. müsaadekâr muameleden istifade edeceklerdir.
    Harb esirleri, esir alındıkları anda mevcut bulunan m'edeni ehliyetlerini tam olarak muhafaza
edeceklerdir. Onları elinde tutan devlet, bu ehliyetin kullanılması kendi ülkesinin içinde veya
dışında ancak esaretin istilzam ettiği derecede takyit edebilecektir.

                                             Madde — 15.
    Harb esirlerini elinde tutan devlet bunların bakımını meccanen temin etmekle ve sıhhi         halle­
rinin istilzam ettiği şekilde onları meccanen tedavi ettirmekle mükellef olacaktır.

                                             Madde — 16.
    işbu Sözleşmenin rütbe ve cinsiyete mütaallik hükümleri göz önünde tutulmak ve sıhhi vaziyet­
leri, yaşları veya meslekî vasıfları dolayısiyle harb esirlerine bahşolunması melhuz her türlü imtiyazlı
muameleler mahfuz kalmak şartiyle, esirleri elinde tutan devlet tarafından ırk, milliyet, din, siyasi»
se sair içtihatlara, ve mümasil        kıstaslara dayanan aleyhte bir tefrik gözetilmeksizin bun­
lara müsavat dairesinde muamele olunacaktır.

                                              — 41 —
                                             BAP : III.
                                                Esaret


                                              KISIM : I.
                                          Esaretin başlangıcı

                                             Madde — 17.
     Her harb esiri, bu hususta sorgusu yapıldığında, ancak soyadını, adını, doğum tarihini, ve sicil
numarasını, veya olmadığı takdirde, muadil bir bilgi vermekle mükellef olacaktır.
     Harb esiri kendi arzusu ile bu kaideyi ihlâl ederse, kendi rütbe veya vaziyetindeki esirlere bah-
şolunan müsaadelerin takyidi muhatarasına mâruz kalabilecektir.
     ihtilâfa dâhil her Taraf, kazası dairesinde bulunup harb esiri olması mümkün ve melhuz olan
her şahsa soyadını, adını, rütbesini, sicil numarasını veya muadil malûmatı, ve doğum tarihini ih­
tiva eden bir hüviyet kartı vermekle mükellef olacaktır. Bu hüviyet kartı ayrıca sahibinin imza­
sını veya parmak izini, veya her ikisini, ve ihtilâfa dâhil Tarafların kendi silâhlı kuvvetlerine
mensup şahıslara dair ilâvesini istiyebilecekleri sair her türlü malûmatı ihtiva edebilecektir. Hüvi­
yet kartı, imkân elverdiği nispette 6,5X10 santimetre ebadında olacak ve iki nüsha olarak tanzim
olunacaktır. Harb esiri bu kartı her talep vukuunda ibraz ile mükellef olacak, fakat hiçbir halde
kart kendisinden almamıyaeaktır.
    Harb esirlerine, kendilerinden ne türlü olursa olsun malûmat istihsali için hiçbir maddi veya
mânevi işkence, ve hiçbir tazyik yapılamıyacaktır. Cevap vermekten imtina edecek esirler tehdit ve tah­
kir edilemiyecekleri gibi, her hangi tatsız veya gayrimüsait bir muameleye mâruz bırakılamıyacaklar-
dır.
    Bedeni veya zihni durumları sebebiyle hüviyetlerini bildirmekten âciz bulunan harb esirleri sıhhi­
ye idaresine tevdi olunacaklardır. Esirlerin hüviyeti, bundan evvelki bent hükümleri mahfuz kalmak
kaydiyle, mümkün olan her yoldan tesbit olunacaktır.
    Harb esirlerinin sorgusu anladıkları bir dil ile yapılacaktır.

                                            Madde — 18.
     Silâhlar, atlar, askerî teçhizat ve askerî vesikalar hariç olmak üzere, bilûmum zatî eşya ve leva­
zım ile madenî miğferler, gaz maskeleri, ve şahıslarını korumak maksadiyle kendilerine verilmiş olan
sair eşya kamilen harb esirlerinin yanında kalacaktır. Keza, yiyecek ve giyecek eşya ve levazımları,
resmî askerî teçhizatları cümlesinden bulunsa dahi, yanlarında kalacaktır.
    Harb esirleri hiçbir zaman hüviyet vesikasız bulunamiyacaklardır. Kendilerini elinde tutan dev­
let, hüviyet vesikaları olmayanlara bir hüviyet vesikası verecektir.
    Rütbe ve tâbiiyet alâmetleri, nişanlar, ve daha çok şahsi veya hissî kıymeti bulunan eşya harb
esirlerinden almamıyaeaktır.
    Harb esirlerinin üzerlerinde olan paralar, ancak bir subayın emriyle, ve bu paraların tutarı ile
sahibinin hüviyet ve eşkâli hususi bir deftere geçirildikten, ve para sahibine makbuzu veren şahsın
okunaklı adı, rütbesi ve mensup olduğu birlik yapılı mufassal bir makbuz verildikten sonra kendi­
lerinden alınabilecektir. Esirleri elinde tutan devletin parasiyle olan, veyahut esirin talebi üzeri­
ne bu paraya tahvil edilen meblâğlar, 64 ncü madde mucibince esirin hesabına alacak kaydolu­
nacaktı?.
    Esirleri elinde tutan devlet harb esirlerinin kıymetli eşyalarını ancak emniyet sebepleriyle ken­
dilerinden alabilecektir. Bu takdirde tatbik olunacak muamele usulü, paralar hakkındaki usulün
aynı olacaktır.
    Gerek bu e$ya, gerek harb esirlerini elinde tutan devletten gayri bir devletin parasiyle olup

                                              — 42 —
sahibi tarafından tahvili istenilmemiş olan ve esirlerden alman meblâğlar, esirleri       elinde tutan
devlet tarafından muhafaza ve esaretten sonra esire ilk şekilleriyle iade olunacaktır.

                                            Madde — 19.
    Harb esirleri, esir alındıklarından sonra mümkün olan en kısa zamanda, tehlikeden azade ola­
cak kadar muharebe bölgesinden uzakta bulunan kamplara tahliye olunacaklardır.
    Ancak yaraları veya hastalıkları dolayısiyle" tahliyeleri orada kalmalarından daha muhataralı
bulunan harb esirleri muvakkaten tehlikeli bir bölgede bırakılabileceklerdir.
    Harb esirleri, bir muharebe bölgesinden tahliyelerine kadar lüzumsuz yere tehlikeye mâruz bıra­
kılamayacaklardır.

                                            Madde — 20.
    Harb esirlerinin tahliyesi daima insani bir surette, ve kendilerini elinde tutan devlet kıtalarının
bir yerden" diğerine nakillerindeki şartlara müsavi şartlar dairesinde yapılacaktır.
    Harb esirlerini elinde tutan devlet, tahliye olunan esirlere kâfi miktarda içecek sU ve yiyecek
ile elbise, ve sıhhi bakımlarını temin edecektir; mezkûr devlet, bunların tahliye sırasında emni­
yetlerini temin için lüzumlu bilcümle tedbirleri alacak, ve tahliye edilen esirlerin bir an evvel
listesini tanzim edecektir.
    Şayet tahliyeleri sırasında harb esirlerinin transit kamplarından geçmeleri icabediyorsa, bu
kamplardaki ikametleri mümkün olduğu kadar kısa olacaktır.


                                             KISIM : II.
                                Harb esirlerinin enterne edilmeleri


                                              Fasıl : I.
                                          Umumi    hükümleı

                                            Madde •— 21.
    Harb esirlerini elinde tutan devlet bunları enternömana tâbi tutabilecektir. Mezkûr devlet esir­
lere enterne bulundukları kamptan muayyen bir hadden öteye uzaklaşmamak, ve eğer bu kamp
çitlenmiş ise sınırını geçmemek mecburiyetini yükliyebilir. işbu Sözleşmenin ceza ve inzibat
müeyyideleri hakkındaki hükümleri mahfuz kalmak kaydiyle, bu esirler sıhhatlerinin» korunması
için böyle bir tedbirin lüzumu sabit olmadıkça kapatılamıyacak ve hapsolunmıyacaklardır; her­
halde bu gibi bir vaziyet, onu lüzumlu kılan ahvalin müddetinden fazla süremiyecektir.
    Harb esirleri, tâbi oldukları devletin kanunları müsait olduğu takdirde, söz veya /taahhüt
üzeriıle kısmen veya tamamen serbest bırakılabileceklerdir. Bu tedbir, ezcümle harb esirlerinin
sıhhatlerini ıslaha medar olduğu takdirde alınacaktır. Hiçbir harb esiri söz veya taahhüt üzeri­
ne hürriyeti kabul etmeye mecbur tutulamıyacaktır.
   Muhasamatın başlangıcından itibaren, ihtilâfa dâhil her Taraf, kendi tebaasına söz veya taahhüt
üzerine hürriyeti kabul etmeye müsaade eden, veya bunu meneden kanun ve nizamnameleri mu­
kabil Tarafa tebliğ edecektir. Bu suretle tebliğ olunan kanun ve nizamnameler mucibince söz ve­
ya taahhüt üzerine serbest bırakılan esirler, gerek-tâbi oldukları Devlete, gerek kendilerini esir
etmiş olan Devlete karşı girişmiş oldukları taahhütleri şerefleri üzerine titizce ifaya mecbur olacak­
lardır. Bu gibi hallerde esirlerin tâbi oldukları Devlet, onlardan verdikleri söze veya taahhüde
aykırı hiçbir hizmet istememek veya kabul etmemekle mükellef olacaktır

                                                  43
                                            Madde — 22.
    Harb esirleri ancak karada kâin ve sağlık ve ij) en bakımından her türlü teminatı arzeden müessese­
lerde enterne edilebileceklerdir; esirler, kendi menfaatlerinin muhik göstereceği hususi haller dı­
şında, ceza müesseselerinde enterne edilemeyeceklerdir.
    (layrisıhhi, veya iklimi kendilerine muzır bölgelerde enterne edilen harb esirleri, imkân hâsıl
olur olmaz iklimi daha müsait bir yere nakledileceklerdir.
    Esirleri elinde tutan Devlet, onları esir edildikleri sırada hizmet etmekte oldukları silâhlı kuv­
vetlere mensup harb esirlerinden kendi muvafakatleri olmadan ayırmamak kaydiyle tâbiiyetlerini,
dillerini ve âdetlerini ÜTÖ/ önünde tutarak kamplarda veya kamp kısımlarında toplıyaeaktıı.

                                            Madde — 23
    Hiçbir harb esiri hiçbir zaman muharebe sahasının ateşine mâruz kalabileceği bir bölgeye gön-
derılemiyeceği ve orada alıkonulamıyaeağı gibi. bâzı nokta veya bölgeleri askerî harekâttan masun
tutmak için onun mevcudiyetinden istifade olunamıyacaktır.
    Harb esirlerinin aynen mahallî sivil ahali derecesinde hava bombardımanlarına ve sair harb
tehlikelerine karşı sığmakları bulunacaktır; içlerinden karargâhlarının bu tehlikelere karşı korun­
masına iştirak edecek olanlardan gayrisi, tehlike işareti verilir verilmez mümkün olan süratle sığı­
naklarına gidebileceklerdir. Ahali lehinde alınacak sair bilûmum korunma tedbirleri onlar hak­
kında da tatbik olunacaktır.
    Esirleri elinde tutan devletler, harb esiri kamplarının coğrafi mevkileri hakkında lüzumlu her-
türlû malûmatı hami devletler delaletiyle birbirlerine vereceklerdir.
    Askerî mülâhazalar buna imkân verdikçe, harb esiri kampları gündüz,vakti havadan açıkça se­
çilebilecek şekild* yerleştirilmiş PG veya PW harfleriyle işaret edilecektir; şu kadar ki, alâkalı
devletler arasında başka bir işaret usulü de ka rarlaştırılabil^eektir. Ancak narh esiri kampları
bu şekilde işaret olunabilecektir.

                                            Madde — 24.
     Ubu kısımda yazılı olanlara, mümasil şartlar dâhilinde daimî mahiyette transit veya ayırma
kampları teşkil olunacak, ve harb esirleri buralarda diğer kamplarda cari olan aynı muameleden
istifade edeceklerdir.


                                             Fasıl : II,
                                Harb esirlerinin iskân, iaşe ve ilbası

                                            Madde — 25.
    Haı'b esirlerinin iskân şartlan, onları elinde tutan Devletin aynı bölgeye yerleştirilmiş askeri­
nin iskân şartları derecesinde müsait olacaktır. Bu şartlar cümlesinden olarak esirlerin örf ve âdet­
leri gözetilecek, ve hiç bir halde bu şartlar esirlerin sıhhatine zararlı olamryacaktır
    Bu cümleden olarak yukarıki hükümler gerek satıh mesahası mecmuu ve asgari hava mikâbı, ge­
rek tesisat ve yatak takımları, ve bu arada üste Örtülecek levazım bakımından, harb esirlerinin ya­
takhaneleri hakkında cari olacaktır.
    Harb esirleri tarafından münferiden veya toplu olarak kullanılmak üzere tahsis olunan bina­
lar rutubetten tamamiyle âri, ve bilhassa akşam karanlığının b asm asiyle ışıkların söndürülmesi za­
manları arasında kâfi derece sıcak ve aydınlık olacaktır. Yangın tehlikelerine karşı bütün ted­
birler alınacaktır.
    Erkek harb esirlerinin kadın harb esirleriylc birlikte yerleştirilmiş olduğu kamplarda bunlara
ayrı ayrı yatakhaneler tahsis olunacaktır

                                              — 44 —
                                            Madde — 26.
    Gündelik esas yiyecek tayını, miktar, evsaf ve tenevvü bakımlarından harb esirlerini sıhhatli
bir halde bulundurmaya, vücut ağırlığı kaybını ve gıda noksanı teşevvüşlerini önlemeye kâfi ol­
malıdır. Esirlerin alışık oldukları gıda tarzı da nazarı itibara alınacaktır.
   Esirleri elinde tutan devlet, çalıştırılan esirlere kullanıldıkları işin yapılması için muktazi ilâ­
ve yiyecekleri verecektir.
    Harb esirlerine kâfi miktarda içecek su temin edilecektir. Tütün içilmesine müsaade edilecektir.
   Harb esirleri, yemeklerinin hazırlanmasına mümkün olduğu nispette iştirak ettirileceklerdir;
bu maksatla mutfaklarda kullanılabileceklerdir. Kendilerine, yanlarında mevcut bulunan erzakı
hazırlamak imkânları da verilecektir.
   Yemekhane olarak münasip yerler ayrılacaktır.
   İaşeye taallûk eden her türlü toplu inzibat tedbirleri memnudur.

                                            Madde — 27.
    Esirleri elinde tutan devlet tarafından esirlerin bulunduğu bölgenin iklimi nazarı itibara alı­
narak bunlara kâfi miktarda giyecek, çamaşır ve ayakkabı temin edilecektir. Düşman ordularına
ait olup esirleri elde tutan devlet tarafından zap!olunan üniformalar memleketin iklimine uygun
geldiği takdirde harb esirlerinin ilbasmda kullanılacaktır.
    Esirleri elinde tutan devlet bu eşyanın muntazam surette yenilenmesini ve tamirini temin ede­
cektir. Bundan başka, çalışan harb esirlerine iş mahiyetinin zaruri kıldığı her yerde münasip bir
kıyafet verilecektir.

                                            Madde — 28.
    Bilûmum kamplarda harb esirlerinin, fiyatları hiçbir halde mahallî piyasa rayiçlerini geçme­
mek üzere gıda maddeleri, her gün kullanılan eşya, sabun ve tütün tedarik edebilecekleri kantin­
ler kurulacaktır.
    Kantinlerden hâsıl olacak kârlar harb esirleri menfaatine kullanılacaktır; bu maksatla hususi,
bir sandık ihdas olunacaktır. Mutemet olan kimse, bu kantin ile sandığın idaresine iştirak etmek
hakkını haiz olacaktır.
    Bir kampın ilgası zamanında hususi sandıkta mevcut olan matlup bakiyesi, sandıktaki mevcu­
dun tekevvününde iştiraki olan harb esirleriyle aynı tâbiiyette bulunan harb esirleri menfaatine
sarfedilmek üzere beynelmilel insaniyetperyer bir teşekküle tevdi olunacaktır. Alelûmum her kesin
yurduna iade edilmesi halinde bu kârlar, alâkalı devletler arasında hilâfına bir anlaşma olmadıkça,
harb esirlerini elinde tutan devlet tarafından muhafaza olunacaktır.


                                             Fasıl : III.
                                        Hıfzıssıhha ve tedavi

                                            Madde — 29.
    Harb esirlerini elinde tutan devlet, hastalık salgınlarını önlemek üzere kampları temiz ve sıhhi
bir halde tutmak için icabeden bütün tedbirleri al .ıakla mükellef olacaktır.
    Harb esirleri tarafından gece ve gündüz kullanılmak üzere hıfzıssıhha kaidelerine uygun ve da­
imî surette temiz tutulacak tesisat bulunacaktır. Kadın harb esirlerinin ikamet ettikleri kamplarda
bunların vücut temizlikleri ve çamaşırlarının yıkanması için ayrı tesisat temin olunacaktır.
    Bundan başka, kamplarda bulundurulacak olau banyo ve duşlara ilâveten harb esirlerine her
günlük vücut temizliği ve çamaşırlarının yıkanması için kâfi miktarda su ve sabun verilecektir;
bu maksatla esirlere lüzumlu tesisat, kolaylıklar, e zaman hallolunacaktır.

                                             — 45 —
                                           Madda — 30.
    Her kampta harb esirlerinin lüzumlu tedaviyi ve münasip bir gıda rejimini bulacakları bir revir
olacaktır, icabı halinle, sâri veya aklî marazlara musap olan hastalar için tecrit mahalleri ayrıla­
caktı?.
    Ağır bir hastalığa duçar olan, veya vaziyetleri hususi bir tedavi tarzını, tıbbi müdahaleyi, veya
hastaneye yatırılmalarını istilzam eden harb esirleri, yakm bir istikbalde memleketlerine iadeleri
derpiş olunsa dahi, tedavi edilmelerine elverişli her hangi bir askerî veya sivil tıbbi birliğe kabul
olunacaklardır. Malûllere ve bilhassa körlere, yurtlarına iadeleri zamanına kadar sıhhi bakım ve
mümarese zımnında hususi kolaylıklar ibraz olunacaktım.
    Harb esirleri, tâbi bulundukları devlete, ve mümkünse kendileriyle aynı millete mensup bir tıbbi
personel tarafından tedavi olunacaklardır.
    Harb esirleri, kendilerini muayene ettirmek üzere tıbbi makamlara çıkmaktan menolunamıyacak-
lardır. Onları elinde tutan makamlar,* talep vukuunda, tedavi altına alman her esire, yaraları­
nın veya hastalığının nev'ini, yapılan tedavinin mahiyet ve müddetini gösteren resmî bir beyan­
name vereceklerdir. Bu beyannamenin bir sureti, Harb Esirleri Merkez Ajansına gönderilecektir.
    Harb esirlerini sıhatli bir halde tutmak için lüzumlu her türlü cihazların, ve bu arada diş pro-
tezleriyle sair protezlerin ve gözlüklerin bedelleri dâhil olmak üzere tedavi masrafları, esirleri
elin.de tutan devlete ait olacaktır.

                                            Madde — 31.
    Harb esirlerinin en az ayda bir defa tıbbi teftişleri yapılacaktır. Bu teftişler cümlesinden
olarak her esirin vücut ağırlığı kontrol ve kaydolunacaktır. Teftişlerin gayesi bilhassa umumi
sıhhat ve beslenme vaziyetiyle temizlik vaziyetinin murakabesi, sâri hastalıkların, ve tahsisen vere­
min, sıtmanın ve zührevi hastalıkların aranılıp meydana çıkarılması olacaktır. Bu maksatla, el
altında mevcut en tesirli metodlar, ve meselâ veremi hemen başlangıcında meydana çıkarmak üzere
mikrofilm üzerine zaman zaman seri halinde radyografi usulü kullanılacaktır.

                                            Madde — 32.
   Mensup oldukları silâhlı kuvvetlerin sıhhiye hizmetine bağlı olmamakla beraber hekim, dişçi,
orkek veya kadın hastabakıcı olan harb esirleri, kendilerini elinde tutan devlet tarafından onlar­
la aynı devlete tâbi hart) esirleri menfaatine tıbbi vazife1 ^rini ifaya davet olunabileceklerdir. Bu
takdirde bunlar harb esiri olmakta devam edecekler, fal' ı+ kendilerini elinde tutan devletçe ifraz
olunan tıbbi personel ile aynı muameleyi göreceklerdi p,->nlar, 49 ncu madde mucibince kendileri­
ne tahmil edilebilecek olan sair her türlü işlerden mun» ti tulacaklardır.


                                             Fasıl : IV.
                   Harb esirlesine yardım için alıkonulan tıbbi ve dinî personel

                                            Madde — 33.
   Harb esirlerine yardımda bulunmak maksadiyle esirleri elinde tutan devletçe alıkonulan sıhhi
ve dinî personel mensuplerı harb esiri sayılmıyacaklardır. Şu kadar ki, bunlar, en az İşbu Söz­
leşmenin bahşettiği bütün menfaatlerden ve harb esirlerini tedavi etmeleri ve bunlara dinî yardım­
da bulunmaları için icabeden bütün kolaylıklardan istifade edeceklerdir.
   Mezkûr personel mensupları, esirleri elinde tutan devletin askerî kanun ve nizamnameleri çer­
çevesinde, salahiyetli servislerin idaresi altında, ve mesleklerinin âdabına uyarak, tercihan tâbi
oldukları silâhlı kuvvetlere mensup harb esirleri lehine tıbbi ve ruhani vazifelerini ifaya devam

                                                    46
edeceklerdir. Bundan başka, tıbbi veya ruhani vazifelerinin ifası zımnında aşağıki kolaylık­
lardan istifade edeceklerdir:
   a) i ş müfrezelerinde veya kamp dışındaki hastanelerde bulunan harb esirlerini zaman zaman
ziyaret etmelerine müsaade olunacaktır. Onları elinde tutan devlet bu maksatla emirlerine lüzum­
lu nakil vasıtalarını tahsis edecektir,
   b) Her kampta, en yüksek rütbede en kıdemli olan askerî hekim, alıkonulan sıhhi personelin
faaliyetleri hususunda kampın askerî makamlarına karşı mesul olacaktır. Bu maksatla, ihtilâfa
dâhil Taraflar, muhasamatın hemen başlangıcından itibaren, seferdeki silâhlı kuvvetlere men­
sup yaralılarla hastaların vaziyetini ıslaha matuf 12 Ağustos 1949 tarihli Cenevre Sözleşmesinin
26 ncı maddesinde yazılı cemiyetlerin personeli de dâhil olmak üzere sıhhi personellerinin rütbe
ler muadeleti hakkında anlaşacaklardır. Vazifelerine taallûk eden bütün meselelerde mezkûr he­
kim ve keza askerî rahipler, kampın salahiyetli makamlariyle doğrudan doğruya temas etmek
hakkım haiz olacaklardır. Bu makamlar, bu meselelere ta%llûk eden muhaberat hususunda onla­
ra her türlü kolaylıkları göstereceklerdir.
    c) Alıkonulan personel, bulunduğu kampın askerî zapturaptına tâbi olmakla beraber, tıbbi
veya dinî vazifeleri dışında hiçbir iş görmeye mecbur edilemiyecektir.
    Muhasamatın devamı sırasında, ihtilâfa dâhil Taraflar, alıkonulan peısonelm icabında nöbet
değiştirmesi hususunda anlaşacaklardır.
    Yukarıki hükümlerden hiçbiri, esirleri elinde tutan devleti, sıhhi ve ruhani bakımlardan harb
esirlerine karşı kendisine terettüp eden vecibelerden vareste kılamaz


                                                 Fasıl : V.
                                  Dinî, fikrî    ve bedenî faaliyetle1)                     "

                                                Madde - 34.
   Harb esirleri, askerî idarece tesbit olunan cari inzibat tedbirlerine riayet etmeleri şartiyle, mez­
heplerinin âyinlerinde bulunmaları da dâhil olmak üzere dinlerinin icabatını ifa hususunda tama-
miyle muhtar bırakılacaklardır.
   Dinî âyinler için münasip mahaller tahsis olunacaktır

                                                Madde ~ 35
    Düşman devletin eline düşmüş olup harb esirlerine yardımda bulunmak üzere kalan veya alı­
konulan askerî rahiplerin esirlere ruhani yardımda bulunmalarına, ve dinî vicdanlarına uyarak
dindaşları arasında bu yardımı serbestçe ifa etmelerine müsaade olunacaktır. Askerî rahipler,
aynı silâhlı kuvvetlere mensup olan, aynı dili konuşan, veya aynı dine mensup olan harb esirleri­
nin bulundukları muhtelif kamplarla iş müfrezeleri arasında taksim olunacaklardır. Bunlar,
kampları dışındaki harb esirlerini ziyaret hususunda lâzımgelen kolaylıklardan, ve bilhassa 33
ncü maddede yazılı nakil vasıtalarından istifade edeceklerdir. Askerî rahipler, sansür kaydı mah­
fuz kalmak şartiyle, dinî vazifeleri cümlesinden bulunan işler hakkında gerek mevkuf oldukları
memleketin kilise makamlariyle, gerek beynelmilel dinî teşekküllerle muhabere serbestisinden is­
tifade edeceklerdir. Bu maksatla gönderecekleri mektuplar ve kartlar, 71 nei maddede yazılı kon­
tenjana inzimam edecektir.

                                                Madde — 36.
  Kendi ordularında rahiplik etmemiş olmakla beraber bir mezhebin rahibi olan harb esirleri,
mezhepleri ne olursa olsun dindaşları arasında ruhani vazifelerini serbestçe ifa etmek müsaadesi

                                               _   47 —
ni haiz olacaklardır. Bunlara, bu maksatla, esirleri elinde tutan devlet tarafından alıkonulmuş as­
kerî rahipler gibi muamele edilecektir. Başka hiçbir iş görmeye mecbur edilemiyeceklerdir.

                                              Madde -    37
    Harb esinleri, alıkonulmuş bir askerî rahibin! veya mezheplerine mensup harb esiri bir rahibin
yardımından mahrum olmaları halinde, ya onların mezhebine, \ eya müşabih bir mezhebe mensup
bir rahip, veyahut bu da olamaz ise ve dinî bakımdan mümkün olursa, dinî sıfatı olmıyan ehli­
yetli bir kimse bu vazifeyi ifa etmek üzere alâkalı esirlerin talebi üzerine tâyin olunacaktır. Esir­
leri elinde tutan devletin tasvibine bağlı olan bu tâyin, alâkalı esirler cemaatinin mutabakatı, ve
ieabeden hallerde, aynı mezhebe mensup mahalli dinî makamın tasvibi ile olacaktır. Bu suretle
tâyin olunan kimse, esirleri elinde tutan devletin askerî zapturapt ve emniyeti sıyaneten koyduğu
bilûmum nizamlara riayet etmekle mükellef olacaktır.

                                             Madde — 38.
    Esirleri elinde tutan devlet, her esirin ferdî temayüllerine riayet etmekle beraber, harb esir­
lerinin fikir, terbiye, eğlence, ve spor faaliyetlerini teşvik edecektir; mezkûr devlet, esirlere münasip
mahaller ve lüzumlu teçhizatı tahsis ederek bu faaliyetlerin icrası için ieabeden tedbirler? ala­
caktır.
    Harb esirlerine, sporlar ve oyunlar da dâhil olmak üzere, bedenî hareketlerde bulunmak ve
açık havadan istifade etmek imkânı verilecektir. "Bu maksatla bilûmum kamplarda kâfi miktarda
açık sahalar tahsis olunacaktır.

                                             Madde — 39.
    Her harb esirleri kampı, esirleri elinde tutan devletin muntazam silâhlı kuvvetlerine mensup
mesul bir subayın doğrudan doğruya idaresi altına verilecektir. Nezdinde işbu Sözleşmenin met­
ni bulunacak olan bu subay, Sözleşme hükümle »inin emri altındaki memurlarca bilinmesini temin
edecek, ve hükümetinin murakabesi altında Sözleşmenin tatbikmdan mesul olacaktır.
       *
                                            Madde — 40.
   Rütbe ve tâbiiyet işaretleriyle    nişanların taşınmasına müsaade olunacaktır.

                                             Madde — 41.
    Her kampta, işbu Sözleşme ile eklerinin metni, ve 6 ncı maddede derpiş edilen bilcümle hususi
anlaşmaların muhtevası, harb esirlerinin dilinde yapılı olarak bütün esirlerin okuyabilecekleri
bir yere asılacaktır. Bunlar, asılan metinlere ıttıla kesbedemiyecek vaziyette olan esirlerin talebi
üzerine kendilerine verilecektir.
    Harb esirlerinin hareket tarzlarına mütaallik her türlü nizamnameler, emirler, ihtarlar ve neş­
riyat, esirlere anladıkları bir dilde tebliğ olunacaktır; bu ATesikalar, yukarda derpiş olunan şart­
lar dâhilinde asılmak suretiyle ilân olunacak, ve suretleri mutemede verilecektir. Esirlere şahsan
hitap eden bilûmum emir ve kumandalar da anlıyacakları bir dilde verilecektir.

                                             Madde — 41
    Harb esirlerine, ve bilhassa bunlardan firar eden veya firar teşebbüsünde bulunanlara karşı
silâh istimali,'ancak ve daima evvelemirde icabı hale göre ihtarlar yapılmasını müteakip en son
olarak müracaat edilecek bir tedbir olacaktır.

                                                 48 —
                                             Fasıl : VII.
                                      Harb esirlerinin rütbeleri

                                            Madde — 43.
    Muhasamatın hemen başlamasından itibaren ihtilâfa dâhil Taraflar, muadil rütbede bulunan esir­
ler arasında muamele müsavatını temin etmek üzere i§bu Sözleşmenin 4 neü maddesinde zikri geçen
bütün şahısların unvan ve rütbelerini karşılıklı olarak birbirlerine tebliğ edeceklerdir; şayet sonra­
dan unvan ve rütbeler ihdas edilecek olursa, bunlar da aynı suretle tebliğ olunacaktır.
    Esirleri elinde tutan devlet, harb esirlerinin mazhar olacakları ve tâbi bulundukları devletçe
kendisine usulen tebliğ edilecek olan rütbe terfilerini tanıyacaktır.

                                            Madde — 44.
    Harb esiri olan subaylarla mümasillerine, rütbe ve yaşlarına göre gösterilmesi gereken hürmetle
muamele edilecektir.
    Subay kamplarının hizmetini temin etmek üzere, subaylarla mümasillerinin rütbeleri göz önünde
tutularak buralara aynı silâhlı kuvvetlere mensup ve mümkün olduğu nispette aynı dili konuşan kâfi
sayıda esir askerler ifraz olunacaktır; bunlar, başkaca hiçbir iş görmeye mecbur tutulamıyacaklar-
dır.
    Subay yemeklerinin kendileri tarafından idare edilmesi hususunda her türlü kolaylık gösterile­
cektir.

                                            Madde — 45.
   Subaylardan gayrı harb esirlerine, rütbelerine ve yaşlarına göre gösterilmesi gereken hürmetie
muamele edilecektir.
   Esir yemeklerinin kendileri tarafından idare edilmesi hususunda her türlü kolaylık gösterile­
cektir.                                                                                        *


                                            Fasıl : Vm.
                      Harb esirlerinin bir kampa varmalarını mutaakıp nakilleri

                                            Madde — 46.
    Esirferi elinde tutan devlet, harb esirlerinin nakline karar verirken bilhassa bunların memle­
ketlerine iadelerinde melhuz güçlükleri artırmamak üzere bizzat esirlerin menfaatlerini gözetmek­
le mükellef olacaktır.
    Harb esirlerinin nakli daima insanî bir şekil-te ve esirleri elinde tutan devlet askerlerinin isti­
fade ettikleri şartlardan daha az müsait olmıyacak olan şartlar dâhilinde yapılacaktır. Harb
esirlerinin alışık oldukları iklim şartları daima hesaba katılacak, ve nakil şartları hiçbir halde
sıhhatlerine zararlı olamıyacaktır.
    Esirleri elinde tutan devlet, nakil sırasında harb esirlerine gerek bunları sıhhatli bir halde
tutmaya yetecek kadar içme suyu ve yiyecek, gerek lüzumlu elbiseyi, barınacak yeri ve müdavaü
temin edecektir. Mezkûr devlet, bilhassa denizden ve havadan seyahat halinde, nakil sırasında em­
niyetleri için lüzumlu her türlü tedbirleri alacak ve nakledilen esirlerin hareketten evvel tam
listesini tanzim edecektir.

                                             _ 49 —
                                            Madde - 47
    Hasta veya yaralı olan harb esirleri, iyileşmeltvi seyahat yüzünden muhataraya düşmek ihti­
mali olduğu müddetçe, ve emniyetleri bakımından mübrem bir zaruret olmadıkça başka yere na&.
ledilemiyeeeklerdir
    Şayet muharebe cephesi bir kampa yaklaşacak olurca, bu kamptaki harb esirleri ancak nakiller,
kâfi emniyet şartları dahilinde yapılabilirse, veya nakilietine nazaran o yerde kalmaları kendileri
için daha büyük bir muhatara teşkil ederse başka yere uaklolunabileceklerdir

                                            Madde — 48
    Başka yere nakil halinde, harb esirlerine hareket edecekleri, ve yeni posta adresleri resmen
tebliğ olunacaktır; bu tebliğ, ağırlıklarını hazırlamalarına ve ailelerine haber vermelerine imkân
bırakacak kadar erken yapılacaktır.
    Esirlerin şahsi eşyalarını, mektuplarını, ve adreslerine gelmiş paketleri alıp götürmelerine mü­
saade olunacaktır; nakil şartları böyle bir tedbiri zaruri kıldığı takdirde bu eşyanın ağırlığı
esirlerin taşıyabileceği mâkul bir miktar ile tahdi+ olunabilecek, faka^ bu ağırlık hiçbir halde 25
kiloyu geçemiyecektir.
    Esirlerin eski kampları adresine gönderilmiş bulunan mektuplar ve paketler kendilerine gecik­
tirilmeden yollanacaktır. Kamp kumandanı, nıute.ned ile mutabık kalarak harb esirlerine ait
müşterek malların ve işbu maddenin ikinci bendi hükmüne göre konulmuş tahdit dolayısiyle esir­
lerin yanlarında götüreniiyecekleri ağırlıkların nakli için lüzumlu tedbirleri alacaktır
    Nakil masrafları esirleri elinde tutan devlete ait olacaktır


                                            KISIM : III
                                   Harb esirlerinin çalıştırılması

                                           Madde — 49
    Eshleri elinde tutan devlet, sağlam harb esirie"ini, vaş, cinsiyet, rütbe \e bedenî kabiliyetlerini
nazarı itibara alarak, ve bilhassa kendilerini bedenen ve ruhen sıhhat halinde tutmak maksadiyle *
çalıştırabilecektir.
    Harb esiri olan erbaşlaı, ancak nezaret işleriyle mükellef tutulabileceklerdi]. Bu işlerle mükel­
lef tutulmıyanlar, kendilerine uygun başka bir işistiyebileeekîeı, ve imkân elverdiği nispette kendi­
lerine bu iş temin olunacaktır
    SunaylaL ve mümasilleri kendilerine uvgun bir iş isterlerse, imkân nispetinde onlara bu iş te­
min edilecektiı      Bunlar hiçbir halde çalışmakla mükellef tutulamıyacaklardıı

                                            Madde -   50
    Harb esirleri, kamplarının idaresi, tanzimi ve bakımı haricinde ancak aşağıki nevilerden işler­
de çalışmakla mükellef tutulabileceklerdir .
    a) Ziraat;
    b) Maden, makine ve kimya sanayimden, nafia işlerinden, askerî mahiyette veya askerî mak­
satlara matuf olan inşaat işlerinden gayri istihsal, istihraç veya imâl sanayii;
    e) Askerî mahiyette veya askerî maksatlara matuf olmıyan nakliye ve levazım işleri;
    d) Ticaret ve sanat faaliyetleri;
    e) Ev hizmetleri;
    f) Askerî mahiyette veya askerî bir maksada matuf olmıyan âmme hizmetleri.
    Yukarıki hükümlerin ihlâli halinde harb esirleri, 78 nci madde mucibince şikâyet haklarını
kullanmıya mezun olacaklardır.

                                                    50
                                               Madde — 51.
     Harb esirleri, bilhassa barınacak yer, yiyeeok, giyecek, ve malzeme bakımlarından müsait çalış­
  ma şartlarından istifade edeceklerdir; bu şanlar, esirleri elinde tutan devlet tebaasından olup
  mümasil işlerde çalıştırılan kimselere bahşolunmuş şartlaıdan aşağı olmıyacaktır; iklim şartları
  da nazarı itibara alınacaktır.
     Harb esirlerini elinde tutan ve bunları işte kullanan Devlet, bu esirlerin çalıştıkları bölgeler­
  de sâvin himayesine mütaallik millî kanunların, ve bilhassa işçi emniyeti hakkındaki nizamnamele­
  rin tatbikini temin edecektir
     Harb esirleri, yapacakları işle mütenasip ve kendilerini elinde tutan devlet tebaası için derpiş
  olunanlara mümasil bir tâlim ve terbiye ile ve koıunma vasıtalariyle teçhiz olunacaktır. 52 nci mad­
  de hükümleri mahfuz kalmak kaydiyle, harb ecirleri sivil işçiler için melhuz bulunan normal mu­
  hataralara mâruz bırakılabileceklerdir.
     Çalışma şartları hiçbir halde inzibatı tedbirlerle daha zahmetli bir hale ifrağ olunamıyacaktır.

                                               Madde — 52.
      Hiçbir harb esiri gönüllü olmadıkça gayrit>ıhhi \eya tehlikeli işlerde kullanılamıyacaktıı.
      Hiçbir harb esiri, esirleri elinde tutan D e v i t i n silâhlı kuvvetleri mensuplarından biri için
   haysiyet kırıcı sayılabilecek o.lan bir işte kullanılamıyacaktıı".
      Mayınların veya bunlara mümasil sair cihazlaım kaldırılması tehlikeli iş sayılacaktır.

                                               Madde — 53.
       Harb esirlerinin gidiş ve dönüş zamanı da dâhil olmak üzere gündelik çalışma müddetleri had­
   dinden arın olmıyacak, ve hiç bir halde esirleri tutan devletin tebaasından olup o bölgede aynı iş­
   te kullanılan sivil işçiler hakkında kabul) edilmiş müddeti geçemiyecektir
       Gündelik i^in ortasında harb esiılerine en az bir saatlik istirahat verilmesi mecburi olacaktır;
   esirleri elinde tutan devletin işçilerine verilen istirahat müddeti daha uzun ise, esirlerin istirahat
   müddeti de o kadar olacaktır. Esirlere her hafta, tercihan pazar günü, veyahut asıl memleketle-
<• rinde cari olan tatil gününde fasılasız yirmi dört saatlik bir istirahat de verilecektir. Bundan ma­
   ada, bir sene çalışmış olan her esir ard arda sekizgünlük bir istirahattan istifade edecek ve bu müd­
   det zarfında kendisine iş ücreti ödenecektir.
       Parça başfna ücret gibi çalışma usulleri tatbik edilmekte ise, çalışma müddeti bu sebeple aşı­
   rı derecede uzatılmıyacaktır.

                                               Madde — 54.
     Harb esirlerine verilecek iş ücreti işbu Sözleşmenin 62 nci maddesi hükümlerine tevfikan tesbit
  edilecektir.
     İş kazasına uğrıyan, veyahut iş sırasında veya iş neticesinde bir hastalığa tutulan harb esirleri,
  vaziyetlerinin istilzam ettiği her türlü tedaviyi göreceklerdir. Bundan maada, esirleri elinde tu­
  tan devlet bu gibilere tâbi oldukları devlet nezdinde haklarını ihkaka medar olacak bir tıbbi tas­
  dikname verecek, ve bu tasdiknamenin ikinci bir nüshasını 123 ncü maddede yazılı Harb Esirleri
  Merkez Ajansına yollryacaktır.

                                              Madde — 55.
      Harb esirlerinin çalışma kabiliyetleri en az ayda bir defa olmak üzere zaman zaman yapılacak
  tıbbi muayenelerle kontrol edilecektir. Bu muayenelerde bilhassa harb esirlerinden istenecek işm
  mahiyeti nazarı itibara alınacaktır.
      Şayet bir harb esiri kendini çalışamıyacak bir halde telâkki ederse, bulunduğu kampın tıbbi ma-

                                              — 51
kamlarına çıkmasına müsaade olunacaktır; hekimler, kanaatlerince çalışamıyacak         halde   bulunan
esirlerin işten muaf tutulmasını tavsiye edebileceklerdir.

                                             Madde — 56.
   İş müfrezelerinin teşkilât ve idaresi harb esirleri kamplarının teşkilât ve idaresine mümasil
olacaktır.
   Her iş müfrezesi bir harb esirleri kampının murakabesi altına verilerek idarece ona tâbi ol­
makta devam edecektir. Askerî makamlarla mezkûr kampın kumandanı, hükümetlerinin muraka­
besi altında olmak üzere işbu Sözleşme hükümlerine iş müfrezesinde riayet edilmesinden mesai
olacaklardır.
   Kamp kumandam, kampına tâbi iş müfrezelerinin günü gününe bir listesini tutacak ve bunu
hami devletin, Beynelmilel Kızılhaç Komitesinin, veya harb esirlerine yardımda bulunan sair teşek­
küllerin kampı ziyaret eden murahhaslarına bildirecektir.

                                             Madde — 57.
    Hususi eşhas hesabına çalışan harb esirlerine yapılacak muamele, bu şahıslar esirlerin muhafa­
za ve himayesini kendi mesuliyetleri altında temin etseler dahi en az işbu maddede derpiş edilen
muameleye müsavi olacaktır; esirleri elinde tutan devlet, askerî makamlar ve bu esirlerin mensup
bulundukları kamp kumandanı, bu esirlerin bakımı, tedavisi, ve iş ücretlerinin ödenmesi mesuli­
yetini tamamen deruhde edeceklerdir.
   (Bu harb esirleri, bağlı bulundukları kampların mutemetleriyle temas halinde kalmak hakkını
haiz olacaklardır.


                                            KISIM rlV.
                                  Harb esirlerinin malı    kaynakları

                                            Madde — 58.
    Esirleri elinde tutan devlet, muhasamatın hemen başlamasından itibaren ve bu husufta hami
devletle bir mutabakata varıncaya kadar, harb esirlerinin yanlarında nakit olarak veya mümasil
bir şekilde bulundurabilecekleri âzami meblâğı tesbit edebilecektir. Meşru olarak tasarruflarında
olup ellerinden alman veya tevkif edilen her fazla »meblâğ, ve kendileri tarafından tevdi olunan
paralar hesaplarına geçirilecek, ve onların rızası olmaksızın başka bir paraya tahvil olunanııya-
eaktır.
    Harb esirleri, kamp dışında bedelini nakden ödemek suretiyle emtia ve hizmetler mubayaasına
mezun kılındıkları takdirde, bu tediyeler va bizzat esirler tarafından yapılacak, yahut kamp ida­
resince ifa olunarak alâkalı esirlerin hesapları zimmetine geçirilecektir. Esirleri elinde tutan devlet
bu hususta icabeden hükümleri ısdar edecektir.

                                            Madde — 59.
   Harb esirlerinden, esir edildikleri sırada 18 nci madde mucibince alman ve esirleri elinde tu­
tan devletin parasiyle olan meblâğlar, işbu kısmın 64 ncü maddesi hükümlerine tevfikan esirler­
den her birinin hesabı matlubuna geçirilecektir.
   Harb esirlerinden aynı sırada alman başka paraların esirleri elinde tutan devletin parasına
tahvilinden hâsıl olan meblâğlar da mezkûr hesabın matlubuna geçirilecektir.

                                                52
                                           Madde — 60.
    Esirleri elinde tutan devlet bilûmum harb esirlerine aşağıda yazılı meblâğların mezkûr
devlet parasına tahvili suretiyle tesbit olunacak miktarda aylık bir maaş avansı ödiyecektir:
    Sınıf I - Çavuştan aşağı rütbede esirler : sekiz İsviçre frangı;
    Sınıf II - Çavuşlarla sair erbaşlar, veya muadil rütbedeki esirler: on iki İsviçre frangı;
    Sınıf III - Yüzbaşı rütbesine kadar subaylar, veya muadil rütbelerdeki esirler : elli İsviçre
frangı;
    Sınıf IV - Binbaşılar, yarbaylar, albaylar, veya muadil rütbelerd'eki esirler: altmış İsviçre
frangı;
    Sınıf V - Generaller veya muadil rütbedeki esirler: yetmiş beş İsviçre frangı.
    Şukadar ki, ihtilâfa dâhil alâkalı Taraflar, yakarda sayılan muhtelif sınıflara dâhil harb
esirlerine verilmesi icabedön avanslarını hususi anlaşmalarla tâdil edebileceklerdir.
    Bundan maada, yukarki birinci bentte derpiş edilen meblâğlar esirleri elinde tutan devletin
silâhlı kuvvetler mensuplarına verilen maaşa nazaran fazla yüksek olduğu takdirde, veyahut
diğer her hangi bir sebeple bu meblâğların Ödenmesi o devleti ciddî bir sıkıntıya sokacak olursa,
mezkûr devlet bu meblâğların tâdili zımnında harb esirlerinin mensup olduğu devletle hususi
bir anlaşma akdolununcaya kadar :
    a) Birinci bentte yazılı meblâğları harb esirlerinin hesapları matlubuna geçirmekte devam
edecek;
    b) Maaş avanslarından ifraz edilerek harb esirleri tarafından kullanılmak üzere bunların em­
rine verilen meblâğları muvakkaten mâkul bir miktar ile tahdit edebilecektir; ancak, I nci sı­
nıfa dâhil harb esirleri için bu meblâğlar hiçbir zaman esirleri elinde tutan devletin kendi silâhlı
kuvvetleri mensuplarına ödediği meblâğlardan aşağı olmıyacaktır.
    Bu yolda yapılacak olan bir tahdidin sebepleri vakit geçirilmeden hami devlete bildirilecektir.

                                           Madde — 61.
   Esirleri elinde tutan devlet, esirlerin tâbi oldukları devlet tarafından maaş ilâvesi olarak gön­
derilecek olan meblâğları, bu meblâğlar aynı sınıftan bulunan her esir için müsavi olmak ve o
devlete mensup o sınıftan bütün esirlere seyanon ödenmek ve 64 ncü madde hükümlerine tevfi­
kan imkân hâsıl olur olmaz esirlerin şahsi hesaplarına yatırılmak şartiyîe kabul olunacaktır. Bu
maaş ilâveleri, esirleri elinde tutan devleti işbu Sözleşme mucibince kendisine terettüp eden ve­
cibelerin hiçbirinden vareste kılmıyacaktır.

                                           Madde — 62.
    Harb esirleri kendilerini elinde tutan makamlardan, miktarı mezkûr makamlarca tesbit edi­
lecek ve fakat hiçbir zaman tam bir iş günü başına 1/4 İsviçre frangından aşağı olmıyacak âdi­
lâne bir çalışma ücretini doğrudan doğruya alacaklardır. Esirleri elinde tutan devlet gerek esir­
lere, gerek hami devlet vasıtasiyle esirlerin tâbi oldukları devlete, tesbit etmiş olduğu gündelik
çalışma ücretini bildirecektir.
    Esirleri elinde tutan makamlar tarafından gerek kampların idaresine, dahilî tertibatına veya
bakımına taallûku bulunan vazifelere veya sanat işlerine devamlı olarak ayrılan esirlere, gerek ar­
kadaşları hikmetinde ruhani veya tıbbi vazifeler ifadyle mükellef tutulan esirlere dahi bir çalış­
ma ücreti verilecektir.
    Mutemedin, yardımcılarının, ve icabı halinde mücavirlerinin çalışma ücretleri kantin kârları,
sandığından serilecektir; bu ücretlerin miktarı mutemet tarafından tesbit ve kamp kumandanı
tarafından tasvip edilecektir. Böyle bir sandık mevcut değilse, esirleri elinde tutan devlet bu
gibi esirlere âdilâne bir çalışma ücreti verecektir.

                                              — 53 —
                                            Madde — 63.
    Itarb eslileri, namlarına şahsan veya topluca olarak yollanacak paraları almaya mezun ola­
caklardır.
    iler harb esiri, bundan sonraki maddede yazılı olduğu veçhile hesabındaki matlup bakiyesine
esirleri elinde tutan devletin tesbit ettiği hadler dâhilinde tasarruf edecek, ve mezkûr devlet
istenilen tediyeleri yapacaktır. Esirleri elinde tutan devletin zaruri göreceği malî veya nakdi tak-
yidat mahfu? kalmak kaydiyle ; harb esirleri yabancı memleketlere para yollamaya mezun ola­
caklardır Bu lakdirde, esirleri elinde tutan devlet, esirlerin bakmakla mükellef bulundukları
kimselere para göndermelerini bilhassa kolaylaştıracaktır.
    Her halükârda harb esirleri, tâbi bulundukları devlet muvafakat ettiği takdirde, şu usul da­
iresinde memleketlerine para gönderebileceklerdir: Esirleri elinde tutan devlet, hami devlet vasıta-
siyle esirlerin tâbi bulunduğu devlete, tediyenin âmiri ile müteneffii, ve esirleri elinde tutan
devletin parasiyle ifade edilmiş olarak ödenecek miktar hakkında lüzumlu bilcümle malûmatı
hâvi bir ihbarname gönderecektir; bu ihbarnamede alâkalı esirin imzası, ve bunu tasdikan kamp
kumandanının imzası bulunacaktır. Esirleri elinde tutan devlet bu meblâğı esirin hesabına zimmet
kaydedecektir; bu suretle zimmet kaydettiği meblâğları, esirlerin tâbi oldukları devletin matlûbuna
geçirecektir.
    Esirleri elinde tutan devletin yukarıki talimatın tatbiki zımnında işbu Sözleşmeye bağlı V nu­
maralı lahikadaki Numune Nizamnamesi münderecatına müracaatı faydalı olacaktır

                                            Maddp — 64
    Esirleri elinde tutan devlet her harb esiri ıçm en az aşağıdaki malûmatı ihtiva edecek bir hesap
tutacaktır .
    1. Maaş avansı, çalışma ücreti olarak, veya başka bir nam ile esilin alacağı olan veya "kendisi­
ne ödenen meblâğlar; esirleri elinde tutan devletin parası olarak esirden alınan meblâğlar; esir­
den alınmış olup talebi üzerine mezkûr Devletin parasına tahvil edilmiş olan meblâğlar,
    2. Esire nakden veya buna mümasil bir setlide verilmiş olan meblâğlar: onun hesabına ve ta­
lebi üzerine yapılan tediyeler; bundan evvelki maddenin üçüncü bendi mucibince yollanan meb­
lâğlar.

                                            Madde — 65.
    Bir harb esirinin hesabına geçirilen her kaydın yanında kendisinin veyahut namına hareket
eden mutemedin imzası veya parafı konulacaktır.
   Harb esirlerine, hesaplarını görmeleri ve bir suretim almaları hususunda her zaman kâfi ko­
laylıklar gösterilecektir; hesap, kampı ziyaret edeeek olan hami devlet mümessilleri tarafından
da tetkik olunabilecektir.
   Harb esirlerinin bir kamptan diğerine nakilleri halinde, şahsi hesapları arkalarından gönderile­
cektir. Esirlerin bir devletten diğerine nakilleri halinde kendilerine ait olup esirleri elinde tutan
devletin parasiyle muharrer olmıyan meblâğlar arkalarından gönderilecektir; hesaplarının matlu­
bunda kalacak olan diğer bütün meblâğlar için kendilerine bir tasdikname verilecektir.
    İhtilâfa dâhil alâkalı devletler1, harb esirlerinin hesap hülâsalarını muayyen fasılalarla ve hami
deflet vasıtasiyle birbirlerine yollamak hısımında anlaşabileceklerdir.

                                            Madde — 66.
    Ilaıb esirinin esaret hali tahliye veya memlekete iade suretiyle hitam buldukta, esirleri elinde
tutan devlet ona esareti sonunda alacağı olan matlup bakiyesini gösteren ve mezkûr devletin salahi­
yetli bir subayı taraflından imzalanmış bir beyanname te^Tdi edecektir. Diğer taraftan, esirleri elinde
tutan devlet esirlerin tâbi oldukları devlete, h^mi devlet vasıtasiyle, esaret halleri memlekete iade,

                                              __ 54 —
tahliye, firar, ölüm ve sair bir suretle nihayet bulan esirlere ait her türlü malûmatı ihtiva eden, ve
ezcümle bunların hesaplarındaki matlup bakiyelerini' "gösteren listeler gönderecektir. Bu listelerin her
yaprağı esirleri elinde tutan devletin salahiyetli bir mümessili tarafından tasdik olunacaktır.
    Alâkalı devletler yukarda yazılı hükümlerin hepsini veya bir kısmını hususi        bir anlaşma ile
tadil edebileceklerdir.
   Esirin tâbi bulunduğu devlet, esirleri elinde tutan devletin esaret sonunda borçlu kaldığı matlup
bakiyesinin esire tesviyesinden mesul olacaktır.

                                            Madde — 67.
    60 ncı madde mucibince harb esirlerine ödenmiş olan maaş avansları esirlerin tâbi oldukları dev­
let namına verilmiş sayılacaktır; gerek bu maaş avanslar], gerek mezkûr devlet tarafından 63 ncü
maddenin üçüncü bendiyle 68 nci madde mucibince ifa edilmiş olan bilûmum tediyeler, muhasama­
tın sonunda alâkalı devletler arasında bir tesviye şekline bağlanacaktır.

                                             Madde — 68.
   Çalışmadan ileri gelmiş bir kaza veya sair bir maluliyetten dolayı bir harb esiri tarafından vâki
olacak her tazminat talebi, hami devlet vasıtasiyle esirin tâbi bulunduğu devlete ulaştırılacaktır.
Esirleri elinde tutan devlet, 54 ncü madde hükümlerine tevfikan her halde harb esirine yaranın
veya maluliyetin mahiyetini, vukubulduğu ahval ve şeraiti, ve esirin gördüğü tıbbi mualece ve
hastane tedavisine ait malûmatı muhtevi bir beyanname verecektir. Bu beyanname esirleri elinde
tutan devletin mesul bir subayı tarafından imzalanacak, ve tıbbi mahiyetteki malûmatın doğruluğu
Sıhhiye hizmetine mensup bir tabip tarafından tasdik olunacaktır.
     Esirleri elinde tutan devlet esirlerin tâbi bulundukları devlete, bir harb esirinin 18 nci madde
mucibince elinden alınan, ve memleketine iadesi sırasında kendisine geri verilmemiş olan zatî eş­
ya, para veya kıymetli eşya hakkında yapacağı her türlü tazminat talebi ile, keza esirin kendisini
elinde tutan devletin veya bu devlete mensup bir memurun hatasına atfeylediği bir zarar hakkın­
da yapacağı her türlü tazminat talebini de bildirecektir. * Maamafih esirleri elinde tutan devlet
masrafı kendisine ait olmak üzere esirin esaret müddeti içinde 'muhtaç olacağı zatî eşyanın yeri­
ne yenilerini verecektir. Her halde, esirleri elinde tutan devlet esire, mezkûr eşyanın, paraların
ve kıymetli eşyanın kendisine geri verilmemesi sebeplerine dair mesul subay tarafından imzalanmış
ve lüzumlu bütün malûmatı muhtevi bir beyanname verecektir. Bu beyannamenin bir ikinci nüshası esi­
rin tâbi olduğu devlete 123 ncü maddede yazılı Harb Esirleri Merkez Ajansı delaletiyle gönderilecek­
tir.


                                              KISIM : V.
                                Harb esirlerinin hariçle münasebetleri

                                             Madde — 69,
    Esirleri elinde tutan devlet esirleri ele geçirir geçirmez onlara, ve hami devlet delaletiyle tâbi
bulundukları devlete, işbu kısımda yazılı hükümlerin icrası zımnında derpiş olunan tedbirleri bil­
direcektir; keza, mezkûr tedbirlerde yapılan her tâdili de tebliğ edecektir.

                                             Madde — 70,
   Her harb esirine, esir alınmasını hemen muta akıp, veyahut en geç bir kampa varmasından bir
hafta sonra, bu kamp bir transit kampı olsa dahi, ve keza hastalık veya bir tahaffuzhaneye veya
diğer bir kampa nakil halinde, bir taraftan doğrudan doğruya esirin ailesine, .diğer taraftan

                                              — 55
123 ncü maddede yazılı harb esirleri merkez ajansına mümkünse işbu Sözleşmeye bağlı numunesi­
ne göre tanzim edilmiş, ve onları esirin esaretinden, adresinden ve sıhhi vaziyetinden haberdar
edecek bir kart göndermek imkânı bahşolunacaktır. Bu gibi kartlar mümkün olan bütün süratle
yollanacak ve hiçbir veçhile geciktirilemiyecektir.

                                            Madde — 71.
    Harb esirleri mektup ve kart göndermeye ve almaya mezun olacaklardır. Şayet esirleri elinde
tutan devlet bu muhabereyi tahdide lüzum görecek olursa, bu takdirde mümkün olduğu kadar
işbu Sözleşmeye bağlı nümuneleıine göre tanzim edilmiş olaıak en az ayda iki mektup ile dört
kart (70 nei maddede yazılı kartlar sayılmaksızın) gönderilmesine müsaade edecektir. Bunun
dışında tahditler konulması, ancak esirleri elinde tutan devletin lüzumlu sansürü yaptırmak için
kâfi sayıda salahiyetli mütercimler bulmakta güçlük çekmedi sebebiyle hami devletin bu tahdit­
leri bizzat esirlerin menfaatine uygun görmesi halinde caiz olacaktır. Esirlere gönderilen mek­
tupların tahdidine lüzum görülecek olursa, bu karar, ledelieap esirleri 'elinde tutan devletin
talebi üzerine ancak esirlerin tâbi bulundukları devletçe verilebilecektir. Bu gibi mektuplar ve
kartlar, esirleri 'elinde tutan devlet emrinde mevcut en süratli vasıtalarla ulaştırılacaktır; bu
mektuplar ve kartlar, inzibati sebaplerden dolayı ne geciktirilebilecek, ne de alıkonulabilecektir.
    Uzun zamandan beri ailelerinden haber alamıyan, yahut haber almak veya alelade yollardan
haber almak imkânından mahrum olan harb ecirleri ile, ailelerinden uzun bir mesafe ile ayrıl­
mış bulunanlar, ücreti esirleri elinde tutan devlet nezdindeki hesapları zimmetine geçirilmek, veya
"emirlerinde mevcut paradan ödenmek üzere telgraflar göndermeye mezun olacaklardır.
    Umumi kaide olarak harb esirlerinin mektupları ana dilleriyle' yazılmış olacaktır. İhtilâfa
dâhil devletler, başka dillerle muhabere edilmeı'ne müsaade edebileceklerdir.
    Harb esirlerinin mektuplarım ihtiva edecek olan torbalar itina ile mühürlenerek muhteviya­
tını açıkça gösterecek surette yaftalanacak, ve gidecekleri yer postaneleri adresine yollanacaktır.

                                            Madde — 72.
    Harb esirleri, posta ile veya sair vasıtalarla, ezcümle gıda maddeleri, giyecek, ilâçlar, dinî,
mütalâa veya eğlence ihtiyaçlarını tatmin 'edecek maddeleri, ve bu arada, kitap, ibadet eşyası,
fennî levazım, imtihan formülleri, musiki aletleri, spor takımları, veyahut harb esirlerine tahsille­
rine devam veya güzel bir sanat icra etmek imkaımı verecek levazımı ihtiva eden, şahsi veya top­
luca gönderilmiş paketler almaya mezun olacaklardır.
    Bu gibi müraselât, esirleri elinde tutan devleti işbu Sözleşme mucibince kendisine terettüp eden
vecibelerden hiçbir veçhile vareste kılamıyacaktır.
   Bu nîüraselâtm tâbi tutulabileceği yegâne kayıtlar, bizzat harp esirlerinin menfaati icabı olarak
hami devletin teklif edeceği, veyahut, Beynelmilel Kızılhaç Komitesinin veya harb esirlerine yar­
dımda bulunan diğer bir teşekkülün, münakale ve muvasala vasıtalarının fevkalâde yüklü bulun­
ması hasebiyle kendi müraselâtlarma koyacakları takyitlerdir.
    Şahsi, veya topluca olarak gönderilen paketlerin sevkına taallûk eden şekiller icabı halinde ala­
kalı devletler arasında hususi anlaşmalarla kararlaştırılacak ve mezkûr devletler harb esirlerine yar­
dım olarak gönderilen yardımların dağıtılmasını hiçbir halde geciktiremiyeceklerdir. Giyecek ve yi­
yecek paketleri kitap ihtiva edemiyecektir; tıbbi levazım alelûmum topluca paketler halinde yollana­
caktır

                                            Madde — 73.
   Topluca yollanan yardımların tesellüm ve tevzii şekilleri hakkında alâkalı devletler arasında
hususi anlaşmalar bulunmaması halinde, topluca yardımlara mütaallik olup işbu Sözleşmeye bağlı
bulunan nizamnameler tatbik olunacaktır

                                             — 56 —
    Yukarda bahsi geçen hususi anlaşmalar, harb esirlerine topluca gönderilmiş bulunan yardımları
tesellüm etmek, dağıtmak ve harb esirlerinin nef'ine olarak kullanmak hususunda mutemetlerin haiz
bulundukları hakkı hiçbir halde takyit edemiyecektir.
    I^za bu ',ibi anlaşma'aı hami devletin, Beynelmilel Kızılhaç Komitesinin, veya harb esirlerine
yaıdmıda bulunan ve topluca yollanan paketlerin ulaştırılmasına memuı edilen biı tevekkülün,
bunların gönderildikleri kimselere dağıtılmasını mınakabc etmek hususundaki haklarını da tak-
vit edomiyeceklerdir

                                            Madde — 74
   Harb esırlcıme yardım alarak yapılan bütün mürasalât bilûmum ithal, gümrük ve saire re­
simlerinden muaf olacaktır
   Gerek doğrudan doğruya, gerek 122 nci maddede yazılı istihbarat büroları ve 123 ncü madde
de yazılı Harb Esirleri Merkez Ajansı delrletiyle narh esirleri namına posta ile yollanan veya
harb esirleıinin gönderdikleri mektuplar, yardımlar, ve müsaade ile yollanan para havaleleri ge­
rek mahreç ve mevrit memleketlerinde, gerek aradaki memleketlerde bilûmum posta ücretlerinden
amal olacaklardır.
    Harb esirlerine yollanan \e ağırlıklarından dolayı, yahut başka bir sebeple posta yoliyle nakli­
ne imkân bulununyaıı yardımların nakil masrafı, esirleri elinde tutan devletin hâkimiyetinde bulu­
nan bütün ülkelerde mezkûr devlete ait ola^aktıı Sözleşmeye taraf olan diğer devletlerden her biri
kendi ülkesi dahilindeki nakil masraflarını deruhde edecektir.
    Alâkalı devletler arasında hususi anlaşmalar mevcut olmaması halinde, yukarıda yazılı muafi­
yetlerden istifade etmiyen bu mürasalâtın nakil masrafları gönderene ait olacaktır.
    Yüksek Âkıd Taraflar, harb esirlerine gönderilen ve bunların gönderdikleri telgrafların ücretle­
rini mümkün olduğu kadar indirmeye gayret edeceklerdir.

                                            Madde — 75.
    Askerî harekât alâkalı devletleri 70, 71, 72 ve 77 nci maddelerde yazılı mürasalatm naklini temin
hususunda kendilerine düşen vecibeleri ifadan menettiği takdirde, alâkalı hami devletler, Beynelmi­
lel Kızılhaç Komitesi, veya ihtilâfa dahil memleketlerce kabul edilen diğer her hangi bir teşekkül bu
eşyanın münasip vasıtalarla (Vagon, kamyon, gemi, uçak, ilâh.) naklini temine teşebbüs edebilecek­
lerdir. Bu maksatla Yüksek Âkıd Taraflar, onlara bu vasıtaları tedarik etmeye ve ezcümle icabeden
serbest seyir varakaları vermek suretiyle bu nakil vasıtalarının seyrüseferine müsaade etmeye çalışa­
caklardır.
    Bu nakil vasıtaları :
    a) 123 ncü maddede yazılı merkez istihbarat ajansı ile 122 nci maddede yazılı millî bürolar
arasında teati edilen mektupların, listelerin ve raporların;
    b) Harb esirlerine ait olarak hami devletlerin,Beynelmilel Kızılhaç Komitesinin, ve harb esirleri­
ne yardımda bulunan diğer her hangi bir teşekkülün gerek kendi murahhaslariyle, gerek ihtilâfa dâ­
hil taraflarla teati edecekleri mektupların ve raporların; ulaştırılması için de kullanılabilecektir.
    İşbu hükümler ihtilâfa dahil her tarafın, tercih eylemesi halinde, başka türlü nakliyat teşkilâtı
vücuda getirmek veya kararlaşacak şartlar dairesinde serbest seyir varakaları vermek hakkını hiç­
bir veçhile tahdit etmiyecektir.
    Hususi anlaşmalar mevcut olmaması halinde bu gibi nakil vasıtalarının kullanılmasından tevel­
lüt edecek masraflar, tebaaları bu hizmetlerden istifade ed'an ihtilâfa dâhil taraflara nispet üzere
terettüp edecektir.

                                            Madde — 76.
   Harb esirlerine gönderilen ve bunların gönderdikleri mektuplar mümkün olan en kısa zaman-

                                              — 57 —
da sansürden geçirilecektir. Bu sansür ancak mektupları gönderen ve alan devletlerce ve her bi­
ri tarafından ancak bir defa yapılacaktır.
    Harb esirlerine yollanan paketlerin muayenesi bunların ihtiva ettikleri gıda maddelerini bozul­
maya mâruz bırakacak şekilde yapılmıyacak ve paketin muhtevası bir yazı veya matbua olmadık­
ça bu muayene paketin gönderildiği şahsın veya onun usulen tevkil etmiş olduğu bir arkadaşın hu­
zurunda yapılacaktır. Esirlere şahsan veya toplu olarak yollanan paketlerin kendilerine teslimi,
sansür güçlükleri bahanesiyle geciktirilemiyeccktir.
    ihtilâfa dâhil Tarafların askerî veya sij^asi sebeplerle koyacakları her türlü muhabere yasağı
ancak muvakkat olacak ve mümkün olduğu kadar kısa sürecektir.

                                             Madde — 77.
    Esirleri ellerinde tutan devletler harb esirlerine gönderilen veya onların gönderdikleri senetle­
rin, evrak ve vesikaların ve bilhassa vekâletname veya vasiyetnamelerin hami devlet veya 123 ncü
maddede yazılı Harb Esirleri Merkez Ajansı vasıtasiyle ulaştırılması için her türlü kolaylıkları
göstereceklerdir.
    Her halde, esirleri ellerinde tutan devletler bunlara mezkûr vesikaların tanzimini kolaylaştı­
racaklardır; bilhassa,, esirlerin bir hukukçuya danışmalarına müsaade edecekler ve imzalarının
tevsiki için ieab^den tedbirleri alacaklardır.


                                             KISIM : VI
                         Harb esirlerinin re«mî makamlarla         münasebetleri


                                               Fasıl : I
                      Harb esirlerinin   esaret şartlan     hakkındaki   şikâyetleri

                                             Madde — 78.
     Harb esirleri elinde bulundukları askerî makamlara, tâbi tutuldukları esaret şartları hakkında
dileklerini bildirmek hakkını haiz olacaklardır.
    Keza harb esirleri ya mutemet vasıtasiyle, yahut lüzum görürlerse doğrudan doğruya hami dev­
letlerin mümessillerine müracaat ederek esaret şartları hususunda şikâyetlerini mucip olan nok-
uUarı anlatmak hakkım kayıtsız olarak haizdirleı.
    Bu dilek ve şikâyetler tahdit edilemiyeceği gibi, 71 ncı maddede yazılı muhabere kontenjanı­
na dâhil de sayılamıyacaktıı. Mezkûr dilek ve şikâyetler derhal yerine ulaştırılacaktır. Bunlar
tsassız oldukları anlaşılsa dahi hiçbir cezayı istil/.am etmiyeeekiir.
    Mutemetleı, kamplaıdaki vaziyet ve harb esirlerinin ihtiyacı hakkında hamı devletleıe zaman
/.juian rapoılaı gönderebileceklerdir.


                                              Fasıl : II
                                   Harb esirlerinin       mümessilleri

                                            Madde — 79.
    Subayların bulundukları yerler müstesna olmak üzere harb esirlerinin bulundukları bilûmum
mahallerde esirler kendilerini askerî makamlar, hami devletler, Beynelmilel Kızılhaç, ve kendile­
rine yardım etmesi melhuz sair her teşekkül nezdindo temsil etmek üzere her altı ayda bir, ve

                                                  58 - -
münhal vukuu hallerinde, serbestçe ve gizli reyle mutemetler seçeceklerdir. Bu mutemetlerin tek­
rar seçilmeleri caiz olacaktır.
    Subayların ve mümasillerinin bulundukları kamplarda, veya muhtelit kamplarda, en yüksek
rütbede en kıdemli olan harb esiri mutemet olacak tanılacaktır. Subay kamplarında, bu muteme­
de subaylarca seçilmiş mütaaddit müşavirler yardım edeceklerdir; muhtelit kamplarda muteme­
din yardımcıları subaylardan gayrı harb esirlerinden olmak üzere subaylar tarafından seçilecek­
lerdir.
    Harb esirleri çalışma kamplarında kampın harb esirlerine terettüp eden idari vazifelerini gör
mek üzere aynı tâbiiyetten olan harb esiri subaylar konulacakVıı. Bundan maada, bu subaylar iş­
bu maddenin birinci bendi hükümleri mucibince mutemetliklere seçilebileceklerdir. Bu takdirde mu­
temedin yardımcıları subaylardan gayrı harb esi rleri arasından seçileceklerdir.
    Seçilen her mutemedin vazifeye başlamamdan evvel esirleri elinde tutan devletçe kabul edilme­
si şarttır. Şayet esirleri elinde tutan devlet esaret arkadaşları tarafından seçilmiş bir harb esi­
rini kabulden imtina edecek olursa, bu imtmam sebeplerini hami devlete bildirmekle mükellef
olacaktır.
    Her halde mutemet, temsil ettiği harb esirleriyle aynı tâbiiyete, dile ve âdetlere sahip ola
çaktır. Bu suretle tâbiiyetlerine, ^illerine •* eya âdetlerine göre bir kampın muhtelif kısımlar-
na ayrılmış bulunan harb esirleri için yukarıki bendin hükümlerine göre her kısmın kendi mute
medi bulunacaktır.

                                            Madde — 80.
    Mutemetler harb esirlerinin bedem, mânevi ve 'ikrî rahatları sebeplerini istikmal edecekierdiı.
    Bilhassa esirler kendi aralarında bir yardımlaşma sistemi teşkiline karar verecek olurlarsa, mu­
temetlere işbu Sözleşmenin sair hükümleriyle tevdi olunan hususi vazifelerden ayrı olarak bu teşki­
lât da onların salâhiyetleri cümlesinden olacaktır.
    Mutemetler, mahza vazifelerinden dolayı, harb esirlerinin işliyecekleri suçlardan mesul olmıya-
caklardır.

                                             Madde — 81.
    Mutemetlerin çalıştırılmaları vazifelerinin ifasını güçleştirdiği takdirde hiçbir iş görmekle mükel­
lef tutulamıyacaklardır.
    Mutemetler kendilerine lüzumlu olan yardımcıları esirler arasından tâyin edebileceklerdir. Mu­
temetlere her türlü maddi kolaylıklar ve bu cümleden olarak vazifelerinin ifası için bâzı hallerde
(çalışma müfrezelerinin ziyareti, yardım olarak gelmiş eşyanın tesellümü, ilâh.) lüzumlu olan hareket
serbestisi bahşolunacaktır.
    Mutemetler harb esirlerinin enterne bulundukları binaları ziyarete mezun olacaklar ve harb
esirleri mutemetlerle serbestçe istişare etmek hakkını haiz olacaklardır.
    Harb esirlerine, esirleri elinde tutan makamlarla, hami devletlerle, Beynelmilel Kızılhaç Ko­
mitesiyle ve bunların murahhaslariyle, muhtelit tıbbi komisyonlarla ve keza harb esirlerine yar­
dımda bulunacak teşekküllerle posta ve telgraf muhaberesinde bulunmaları hususunda her türlü
kolaylıklar gösterilecektir. Çalışma müfrezelerinin mutemetleri, esas kampın mutemediyle muhabere­
leri hususunda aynı kolaylıklara mazhar olacaklardır. Bu gibi muhabereler tahdit olunamıyacağı
gibi 71 nci maddede yazılı kontenjana da dâhil sayılmıyacaktır.
    Hiçbir mutemet halefini cari işlere alıştırabilmosi için lüzumlu kâfi bir zaman geçmeden başka
bir yere naklolunamıyacaktır.
    Azil halinde, bu azlin sebebi hami devlete " bildirilecektir.

                                              — 59        -
                                             Fasıl : İÜ.
                                    Cezai ve inzibati     müeyyideler

                                         1. Umumi       hükümler

                                            Madde — 82.
    Harb esirleri, esirleri elinde tutan devletin silâhlı kuvvetlerinde cari bulunan kanun, nizamna­
me ve umumi emirlere tâbi olacaklardır. Esirleri elinde tutan devlet bu kanun, nizamname veya
umumi emirlere karşı bir suç işliyen her harb esiri hakkında adlî veya inzibati tedbirler almak salâ­
hiyetini haiz olacaktır. Şu kadar ki, işbu fasıl hükümlerine mugayir hiçbir takibat icrası veya
müeyyide tatbiki caiz olmıyacaktır.
    Şayet esirleri elinde tutan devletin kailin, nizamname veya umumi emirleri bir harb esiri ta­
rafından işlenmiş olan fiilleri cezayı müştekim addeder, ve fakat bu fiiller esirleri elinde tutan
devletin silâhlı kuvvetlerine mensup bir kimse tarafından işlendiği takdirde cezayı müstelzim de­
ğilse, bu fiillerden dolayı anerk inzibati müe\ \ i Jeler tatbik olunabilir.

                                            Madde — 83.
    Bir harb esiri tarafından işlenmiş bir suçun inzibati bjr cezayı mı, yoksa adlî bir cezayı mı
müstelzim olacağı kararlaştırılırken, esirleri elinde tutan devlet meselenin takdiri hususunda alâ­
kalı makamların son derece müsamahakâr davranmalarına ve imkân elverdikçe adlî takibattan ziya­
de inzibati tedbirlere müracaat etmelerine dikkat edecektir

                                            Madde — 84.
    Esirleri elinde tutan devletin kanuni mevzuatı, harb esiri hakkında takibatı gerektiren suçtan
dolayı o devlet silâhlı kuvvetlerine mensup bir kimsenin sivil mahkemelerce muhakemesine sara­
haten müsaade etmedikçe, bir harb esiri ancak askerî mahkemeler tarafından muhakeme edi­
lebilecektir.
   Hiç bir halde bir harb esiri, umumiyetle kabul edilmiş olan esas istiklâl ve bitaraflık teminatım
haiz bulunmıyan, ve bilhassa muhakeme usulü bakımından 105 nci maddede derpiş olunan mü­
dafaa hak ve imkânlarını temin 'etmiyen her h a ı g i bir mahkemeye verilemiyeeektir.

                                           Madde — 85.
    Kendilerini elinde tutan devletin kanuni mevzuatına göre, esir alınmalarından mukaddem
işlemiş oldukları fiillerden dolayı haklarında takibat yapılan harb esirleri mahkûm edilseler
dahi işbu Sözleşmenin bahşettiği menfaatleri muhafaza edeceklerdir.

                                            Madde — 86.
   Bir harb esiri aynı fiil veya suç maddesinden dolayı ancak bir kere cezalandırılabilir.

                                           Madde — 87.
    Harb esirleri, esirleri elinde tutan devletin askerî makamları ve mahkemeleri tarafından
mezkûr devletin silâhlı kuvvetleri mensupları hakkında derpiş olunan cezalardan gayri cezalara
çarpılamıyacaklardır.
    Esirleri elinde tutan devletin mahkem'eleri veya makamları cezayı tâyin ederlerken, sanığın
esirleri elinde tutan devlet tebaasından bulunmaması hasebiyle "hiç. bir sadakat vazifesiyle mükel­
lef olmadığı, ve ihtiyarında olmıyan ahval ve şerait neticesinde o devletin eline düşmüş olduğu

                                             — 80 —
hususlarım en geniş olçude nazarı itibara alacaklardır. Mezkûr mahkemeler ve makamlar, esire
isnat olunan suç için mürettep cezayı serbestçe hafifletmek, ve bu itibarla o cezanın asgarisini
tatbik etmek hususlarında muhtar olacaklardır.
    Münferit fiillerden dolayı topluca ceza tertibi, her türlü bedeni cezalar, gün ışığı ile aydmla-
tılmıyan mahallerde hapis, ve alelûmum işkence ve eziyetin her şekli memnudur.
    Bundan maada, hiçbir harb esiri, esirleri elinde tutan devletçe rütbesinden mahrum edilemiye-
ceği gibi. btı rütbenin işaretlerini taşımaktan da menedilemez.

                                           Madde — 88.
    İnzibati veya adlî bir ceza çekmekte bulunan harb esiri subaylar, gedikliler veya erler, esir­
leri elinde tutan devlet silâhlı kuvvetlerinin aynı cezayı gören muadil rütbelerdeki mensupları
hakkında tatbik olunan muameleden daha agıı biı muameleye tâbi tutulmayacaklardır.
    Kadın harb esirleri, esirleri elinde tutan devlet silâhlı kuvvetlerine mensup olup mümasil bir
suçtan dolayı ceza gören kadınlardan daha ağır bir cezaya mahkûm edilemiyecekler, veya ceza­
larını çekerken onlardan daha ağır bir muameleyo duçar edilemiyeceklerdir
    Hiçbir halde kadın harb esirleri, esirleri elinde tutan devlet silâhlı kuvvetlerine mensup olup
mümasil bir suçtan dolayı ceza gören bir erkekten daha ağır bir cezaya mahkûm edilemiyecekler,
veya cezalarını çekerlerken o erkekten daha ağır bir muameleye duçar edilemiv eceklerdir.
    Harb esirleri, çarpılmış oldukları inzibati veya adlî cezaları çektikten sonra diğer esirlerden
farklı bir muameleye tâbi tutulamıyacaklardır

                                     77 - İnzibati   müeyyideler

                                           Madde — 89
   Harb esirlerine tatbiki caiz cezalar şunlar olacaktır .
   1. Otuz günlük bir devreyi geçmemek üzere, 60 ncı ve 62 nci maddelerde yazılı maaş avansının
ve çalışma ücretinin yüzde ellisine kadar para cezası;
   2. İşbu Sözleşmede derpiş edilen muameleden fazla olarak bahşedilen müsaadelerin kaldırılması;
   3. Günde iki saati geçmemek üzere angaryalar;
   4. Mevkufiyet.
   Şu kadar ki, 3 numaralı bentte yazılı ceza subaylar hakkında tatbik olunamıyacaktır.
   Hiçbir halde inzibati cezalar gayriinsani, hoyratça, veya harb esirlerinin sıhhati için tehlikeli
olmıyacaktır.

                                           Madde — 90.
    Tek bir cezanın müddeti hiçbir zaman otuz günü geçmiyecektir. inzibati bir kabahatin işlenmesi
halinde, duruşmadan ve kararın verilmesinden evvel geçmiş bulunan mevkufiyet müddeti hükmedi­
len cezadan indirilecektir.
    Hakkında karar verildiği sırada harb esiri inzibati cezayı müstelzim birçok fiillerden mesul ol­
sa, bu fiiller arasında irtibat bulunsun bulunmasın, yukarıda yazılı otuz günlük âzami müddet tecavüz
edilemiyecektir.
    İnzibati bir karar ile o kararın infazı arasında bir aydan fazla zaman geçmiyecektir.
    Bir harb esirinin yeni bir inzibati cezaya çarpılması halinde, cezalardan birinin müddeti on gün
veya daha fazla ise, iki cezanm infazı arasında en az üç günlük bir fasıla geçecektir.

                                           Madde — 91.
   Bir harb esirinin firarı şu hallerde muvaffakiyete ermiş sayılacaktır :
   1. Tâbi olduğu devletin, veya müttefik bir devletin silâhlı kuvvetlerine iltihak edince;

                                                  61 —
   2. Esirleri elinde tutan devletin, veya onunla müttefik bulunan bir devletin hükmü altındaki
ülkeyi terkedince;
   3. Tâbi olduğu devletin bandırasını, veyahut, esirleri elinde tutan devletin kara sularında ol­
makla beraber onun emri altında bulunmıyan ve müttefik bir devletin bandırasını taşıyan bir ge­
miye iltihak edince.
   İşbu maddenin medlulüne göre firarda muvaffak olmuş bulunan harb esirleri yeniden esir alın­
dıklar^ takdirde, evvelki firarlarından dolayı hiçbir cezaya duçar edilmiyeceklerdir.

                                             Madde — 92.
    Firara teşebbüs ederek, 91 nci madde medlulüne göre bu firarında muvaffak olamadan, yeniden
ele geçirilen bir harb esiri, tekerrür halinde dâhi bu fiilden dolayı ancak inzibati bir cezaya çarpıla-
bilecektir.
    Tekrar ele geçirilen harb esiri, imkân hâsıl olur olmaz salahiyetli askerî makamlara teslim oluna­
caktır.
    Muvaffakiyetle neticelenmemiş bir firar neticesinde cezaya çarpılan harb esirleri, 88 nci madde­
nin dördüncü bendi hükümlerine bakılmaksızın hususi nezaret altına alınabileceklerdir; şukadar ki
bu nezaret şekli onların sıhhatine halel getirmiyecek, bir harb esirleri kampında icra olunacak, ve iş­
bu Sözleşme ile harb esirlerine bahşolunmuş olan teminattan hiçbirinin ref'i mahiyetinde olmıya-
caktır.

                                             Madde — 93.
   Firar, veyahut firar teşebbüsü, tekerrür etmiş olsa dahi, harb esirinin firarı veya firar teşebbü­
sü sırasında işlediği bir suçtan dolayı mahkemelere sevkı halinde esbabı müşeddideden sayılmı-
yacaktır.
    83 ncü madde mazmununa tevfikan; âmme emvaline karşı işlenilen suçlar, zenginleşmek kasdı-
na matuf olmıyan sirkat, sahte evrak tanzim ve istimali, ve sivil elbise giyilmesi gibi, şahıslar
aleyhine şiddet istimaliyle müterafik olmıyan ve mahza firarlarını kolaylaştırmak gayesiyle harb
esirleri tarafından işlenilmiş olan suçlar ancak inzibati cezaları müştekim olacaktır.
    Bir firar veya firar teşebbüsünde el birliği etmiş olan harb esirleri bu maddeden dolayı ancak
inzibati bir cezaya çarpılabileceklerdir

                                             Madde — 94
    Firar etmiş bir harb esiri tekrar ele geçirildiği takcu »'do, ve şayet daha evvel firarı keyfiyeti
tebliğ edilmiş bulunuyorsa, yeniden tutukluğunda men -o olduğu Devlet»3 122 nci maddede yazılı
şekiller dâhilinde bildirilecektir.

                                             Madde —- 95.
    İnzibati kabahatlerden sanık bulunan harb esirleri, esirleri elinde tutan devletin silâhlı kuvvet­
leri mensupları hakkında bu gibi suçlardan dolayı aynı muamele tatbik olunmadıkça, veyahut kamp
dâhilinde nizam ve inzibat bakımlarından zaruret hâsıl olmadıkça, karar verilinciye kadar mev­
kuf tutulamayacaklardır.
   Bilûmum harb esirleri için inzibati kabahatler halinde mevkufiyet müddeti mutlak asgari hadde
indirilecek ve hiç bir zaman dört günü geçemiyecektir.
    inzibati kabahatlerden dolayı mevkuf bulunan harb esirleri hakkında işbu faslın 97 nci ve 98 nci
maddeleri hükümleri cari olacaktır

                                                 62
                                           Madde — 96.
   inzibat aleyhine kabahat teşkil eden vakıalar derhal tahkik olunacaktır.
    Mahkemelerin ve mafevk askerî makamların salâhiyetlerine halel gelmemek kaydiyle, inzi­
bati cezalar aneak kamp kumandam bulunması hasebiyle inzibati salahiyetlerle mücehhez bulu­
nan bir subay, veyahut onun yerine kaim olan veya kendisine inzibati salâhiyetler teffiz etmiş
olduğu mesul bir subay tarafından hükmolunabilir.
   Her hangi bir inzibati ceza hükmolunmazdan evvel, itham olunan harb esirine kendisine isnat
olunan fiiller tasrihan bildirilecektir. Harb esirine, fiil ve hareketini izah ve kendini müdafaa
etmek imkânı verilecektir. Harb esiri, şahitler dinletmeye ve icabında ehliyetli bir tercümanın
hizmetlerinden istifadeye mezun olacaktır. Karar, harb esirine ve mutemede tebliğ olunacaktır.
   Kamp kumandanı hükmolunan inzibati cezaların bir defterini tutmakla mükellef olacaktır;
bu defter hami devlet mümessillerinin tetkikma açık bulundurulacaktır.

                                           Madde — 97.
    Harb esirleri, inzibati cezalarını çekmek üzere hiç bir halde ceza müesseselerine (hapisaneler,
ceza evleri, sürgün yerleri, ilâh.) naklolunamıyacaklardır.
    inzibati cezaların infaz olunacakları bilûmum binalar 25 nci maddede yazılı sıhhi şartlara
uygun olacaktır. Cezaya çarpılan harb esirlerine 29 ncu madde mucibince kendilerini temiz tut­
mak imkânı verilecektir.
    Subaylar ve mümasilleri, gedikliler ve erlerle aynı binalarda mevkuf tutulamıyacaklardır.
   inzibati bir cezayı çekmekte olan kadın harb esirleri erkeklerden ayrı binalarda mevkuf tu­
tulacaklar, ve doğrudan doğruya kadınların nezareti altında bulundurulacaklardır.

                                           Madde — 98.
    Bir inzibati cezadan dolayı mevkuf bulunan harb esirleri, bu mevkufiyetleri bizatihi işbu
Sözleşme hükümlerinin tatbikini imkânsız kılmadığı nisbette mezkûr hükümlerden istifadeye de­
vam edeceklerdir. Şu kadar ki, harb esirleri hiçbir halde 78 nci ve 126 ncı maddelerde yazılı
menfaatlerden mahrum edilemiyeceklerdir.
    inzibati bir cezaya çarpılan harb esirlerinin her gün en az iki saat müddetle bedeni hareket­
ler yapmalarına, açık havada kalmalarına izin verilecektir.
    Harb esirleri, vâki olacak, talepleri üzerine günlük tıbbi muayeneye çıkmaya mezun olacak­
lardır; sıhhi vaziyetlerinin istilzam ettiği tedaviyi görecek ve, icabı halinde, kamp revirine veya
bir hastaneye kaldırılacaklardır.
    Harb esirleri, okuyup yazmaya, ve mektup alıp yollamaya mezun olacaklardır. Ancak buna
mukabil, gelen paketlerle para havalelerinin kendilerine yalnız cezalarının hitamında teslimi caiz
olacaktır; bu paket ve havaleler o zamana kadar mutemede tevdi olunacak, ve mutemet bu gibi
paketlerde bulunan kolay bozulur erzakı revire teslim edecektir.

                                        III.   Adlî   takibat

                                           Madde — 99.
   Fiilin işlenmesi gününde gerek harb esirlerini elinde turan devletin meriyelte bulunan kanu­
ni mevzuatına, gerek cari bulunan beynelmilel hukuka nazaran sarahaten memnu olmıyan bir fiil­
den dolayı hiçbir harb esiri takibata ve mahkûmiyete uğratılamıyaeaktır.
   Kendisine isnat olunan fiili işlemiş olduğunu itiraf ettirmek maksadiyle hiçbir harb esirme
maddi ve manevi baskı yapılamıyacaktır.
   Hiçbir harb esiri, müdafaasını yapmak imkânını bulamadan ve ehliyetli bir müdafiin yardı­
mından istifade edemeden mahkûm edilemiyecektir.

                                                 83-
                                          Madde — 100.
    Harb esirleri ve hami devletler, esirleri eli ide tutan devletin kanuni mevzuatına göre ölüm
cezasını istilzam eden suçlardan bir an evvel haberdar edileceklerdir.
    Sonradan, esirlerin tâbi oldukları devletin muvafakati lâhik olmadıkça hiçbir suç için ölüm
cezası tâyin olunamıyacaktır.
    Bir harb esiri hakkında, 87 nci maddenin ikinci bendi mucibince onun esirleri elinde tutan
devlet tebaasından bulunmaması hasebiyle hiçbir sadakat vazifesiyle mükellef olmadığı, ve ihti­
yarında olmıyan ahval ve şerait neticesinde o devletin eline düşmüş olduğu noktaları üzerine
mahkemenin bilhassa dikkati çekilmedikçe ölüm cezası hükmolunamıyacaktır

                                           Madde — 101.
    Bir harb esiri hakkında ölüm cezası hükmol ınduğu takdirde, 107 nci maddede yazılı mufas­
sal tebligatın hami devletin gösterilen adresine varması ânından itibaren en az altı aylık bir müh­
let geçmeden hüküm infaz olunamıyacaktu

                                           Madde — 102
    Bir harb 'esiri hakkında sâdır olmuş bir hüküm, ancak esirleri elinde tutan devletin silâhlı kuv­
vetlerine mensup kimseleri muhakemeye salahiyetli olan aynı mahkemeler tarafından, ve on­
lar hakkında tatbik olunan aynı muhakeme usulüne tevfikan verilmiş ise, ve, bundan maada, iş­
bu fasıl hükümlerine riayet edilmiş ise muteber olacaktır

                                           Madde — 103
  . Bir harb esiri hakkında açılan her adlî tahkikat, ahvalin müsaadesi nispetinde süratle, ve dâ­
vanın bir an evvel görülmesine imkân verecek surette idare olunacaktır. Esirleri elinde tutan dev­
letin silâhlı kuvvetlerine mensup kimseler hakkında mümasil suçlardan dolayı aynı tedbir kabili
tatbik olmadıkça, yahut millî emniyetin yüksek menfaatleri «eıuktezasmdan % bulunmadıkça, hiçbir
harb esiri ihtiyaten mevkuf tutulamıyacaktır. Bu ihtiyati mevkufiyet hiçbir halde üç aydan fazla
devam edemiyecektir.
    Bir harb esirinin ihtiyati mevkufiyet müddeti, mahkûm olacağı hürriyetten mahrumiyet ceza­
sının müddetinden indirilecektir; diğer taraftan bu mevkufiyet müddeti cezanın takdirinde he­
saba katılacaktır.
    Harb esirleri, ihtiyati mevkufiyetleri devamındı nbu faslın 97 ve 98 nci maddeleri hüküm­
lerinden istifadeye devam edeceklerdir

                                           Madde — 104.
    Esirleri elinde tutan devlet, bir harb esiri hakkında adlî takibat icrasına karar verdiği bütün
hallerde hami devlete mümkün olduğu kadar erken ve en az muhakemenin başlamasından üç
hafta evvel keyfiyeti tebliğ edecektir. Bu üç haftalık mühlet ancak tebliğin hami devlete, mezkûı
devlet tarafından esirleri elinde tutan devlete evvelinden gösterilmiş olan adrese varması ânından
itibaren yürümeye başlıyacaktır.
   Bu tebliğ aşağıki hususları ihtiva edecektir :
   1. Harb esirinin adı, soyadı, rütbesi, sicil numarası, doğum tarihi, ve icabında mesleki;
   2. Enterne veya mevkuf bulunduğu mahal;
   3. Kendisine isnat olunan suç maddesi veya maddeleriyle, bunlar hakkında tatbik olunacak
kanuni hükümler;
   4. Dâvayı görecek olan mahkeme ile, muhakemenin başlıyaeağı tarih ve mahal.
   Esirleri elinde tutan devlet, harb 'esirinin mutemedine aynı tebliğde bulunacaktır.

                                             __ 64 —
    Şayet muhakemenin başlaması sırasında hami devletin, harb esirinin, ve alâkalı mutemedin
yukarıda yazılı tebliği muhakemenin başlamasından en az üç hafta evvel aldıkları ispat edilemez
ise, o takdirde muhakeme cereyan edemiyecek ve tehir edilecektir.

                                            Madde — 105.
    Harb esiri, esir arkadaşlarından birinin yardımından istifade etmek, seçeceği ehliyetli bir
avukat tarafından müdafaa edilmek, şahitler ikame, ve lüzum görürse salahiyetli bir tercümanın
hizmetlerine müracaat etmek hakkını haiz olacaktıı. Harb esiri, muhakemeden evvel hami dev­
let tarafından bu haklardan zamanında haberdar edilecektir.
    Harb esiri bir müdafi seçmemiş ise, hami devlet ona bir müdafi tedarik edecektir; hami de\-
lete bunun için bir hafta mühlet verilecektir. Hami devletin talebi üzerine, esirleri elinde tutan
devlet ona müdafaayı yapmaya ehil olan kimselerin bir listesini verecektir. Ne harb esirinin, ne
de hami devletin bir müdafi intihap etmemiş olmaları halinde, esirleri elinde tutan devlet sanı­
ğın müdafaası için re'sen bir ehliyetli avukat tâyin edecektir
    Sanığın müdafaası için müdafia muhakemenin başlamasından evvel en az iki haftalık bir mühlet
verilecek ve icabederı kolaylıklar ibraz olunacaktır; bu cümleden olmak üzere müdafi sanığı ser­
bestçe ziyaret edebilecek ve onunla şahitsiz görüşebilecektir. Müdafi, harb esirleri de bu arada
dâhil olmak üzere, bilcümle müdafaa şahitleriyle görüşebilecektir. Müdafi, istinaf ve temyiz ta­
lebi mühletleri inkıza edinciye kadar bu kolaylıklardan istifade edecektir
    Sanık olan harb esirine, muhakemenin başlamasından oldukça uzun bir müddet evvel gerek iddi­
aname, gerek esirleri elinde tutan devletin ordularında cari bulunan kanunlar mucibince sanık­
lara umumiyetle tebliği mûtat olan vesikalar anladığı bir dilde tebliğ olunacaktır Aynı tebliğ,
aynı şartlar dâhilinde müdafia da yapılacaktır
    Hami devletin mümessilleri, devletin emniyeti muktazasından olarak duruşmanın istisnaen giz­
li yapılması icabetmedikçe, duruşmada hazır bulunmak hakkını haiz olacaklardır; duruşmanın
gizli yapılması halinde esirleri elinde tutan devlet hami devleti keyfiyetten haberdar edecektir

                                            Madde — 106
    Her harb esiri, esirleri elinde tutan devetin silâhlı kuvvetlerine mensup kimselerle aynı şart­
lar dâhilinde, hakkında sâdır olan her karar aleyhine istinaf, temyiz ve tashihi karar talebinde bu­
lunabilir. Harb esiri gerek itiraz haklarından, uerek bu hakların kullanılması için muayyen olan
mehillerden haberdar edilecektir.

                                            Madde — 107.
      Bir harb esiri hakkında sâdır olan her hüküm, esirin istinaf, temyiz veya tashihi karar tale-
' binde bulunmak hakkını haiz olup olmadığını da gösterecek muhtasar bir tebliğ şeklinde hami dev­
  lete bildirilecektir. Bu tebliğ, alâkalı mutemede de yapılacaktır. Hüküm, harb esirinin vecâhmda ve­
  rilmemiş ise, mezkûr tebliğ ona da anladığı bir dilde yapılacaktır. Bundan maada, esirleri elinde
  tutan devlet, harb esirinin itiraz haklarını kullanıp kullanmamak hakkındaki kararın derhal hami
  devlete bildirecektir.
      Diğer taraftan, mahkûmiyet katiyet kesbettiğı ve, ölüm cezası halinde, karar bidayeten verilmiş
  olduğu takdirde, esirleri elinde tutan devlet bir an evvel hami devlete:
      1. hükmün tam metnini;
      2. bilhassa tahkikat ile duruşmanın itham ve müdafaa unsurlarını tebarüz ettiren muhtasar bir
  fezlekesini;
      3. icabı halinde cezanın çekileceği müesseseyi ihtiva eden muhtasar bir tebliğ gönderecektir.
      Bundan evvelki bentlerde yazılı tebliğler hami devlete, onun esirleri elinde tutan devlete daha
  evvel bildirmiş alacağı adrese yapılacaktır.

                                                   65
                                              Madde — 108.
    Usulen kabili infaz olmuş kararlar mucibince harb esirleri aleyhine hükmolunan cezalar, esirleri
elinde tutan devletin silâhlı kuvvetleri mensup I ariyle aynı müesseselerde ve aynı şartlar dairesin­
de çekilecektir. Bu şartlar her halükârda hıfzısıhha ve insaniyet icaplarına uygun olacaktır.
    Hakkında bu gibi bir ceza hükmolunmuş olan bir kadm harb esiri ayrı bir binaya yerleştirilecek
ve kadınların nezaretine verilecektir.
    Her halde, hürriyetten mahrumiyeti müstelzim bir cezaya mahkûm edilen harb esirleri işbu Söz­
leşmenin 78 ve 126 ncı maddeleri hükümlerinden istifadeye devam edeceklerdir. Bundan maada, bu
gibi harb esirleri mektup alıp göndermeye, ayda enaz bir yardım paketi almaya, ve muntazaman açık
havada vücutlarını hareket ettirmeye mezun olacaklardır; bu gibiler, sıhhi vaziyetlerinin gerektirdiği
tedaviyi, ve arzu edecekleri ruhani yardımı göreceklerdir. Bunlara verilecek olan cezalar, 87 nci
maddenin üçüncü bendi hükümlerine uygun olacaktır.


                                               BAP : IV.
                                            Esaretin    hitatm


                                              KISIM : I.
                   Memlekete iade ve bitaraf memleketlerde hastanelere yatırılma

                                             Madde — 109.
     İhtilâfa dâhil taraflar, işbu maddenin üçüncü bendi hükümleri mahfuz kalmak kaydiyle, ağır
hasta ve ağır yaralı harb esirlerini nakledilebilecek bir hale getirdikten sonra, ne sayıya ne de rütbeye
bakmaksızın bundan sonraki maddenin birinci fıkrasına tevfikan memleketlerine iade etmekle mükel­
lef olacaklardır.
     Muhasamatın devamı müddetince ihtilâfa dâhil taraflar, alâkalı bitaraf devletlerin iş birliğiyle,
bundan sonraki maddenin ikinci bendinde yazılı yaralı ve hasta esirlerin bitaraf bir memlekette has­
taneye yatırılması için lüzumlu teşkilâtı kurmaya gayret edeceklerdir; ihtilâfa dâhil taraflar, bun­
dan maada, uzun müddet esaret çekmiş bulunan sağlam harb esirlerinin doğruca memleketlerine iade
olunmaları, veyahut bitaraf bir memlekette enterne edilmeleri için anlaşmalar da aktedebilecek-
ler dir.
    İşbu maddenin birinci bendi hükümlerine göre memlekete iadesi derpiş olunan hiçbir harb
esiri muhasamat esnasında arzusu hilâfına memleketine iade olunamıyacaktır.

                                            Madde — 110.
    1. Şifa bulamıyacak derecede yaralı ve hasta olup. .dhnî re bedeni kabiliyetleri haylice
azalmış görünenler;
    2. Tıbbi tahminlere nazaran bir sene müddet içinde iyileşmesi melhuz olmayıp vaziyetleri te­
daviyi iltizam eden, ve zihnî ve bedenî kabiliyetleri haylice azalmış görünenler;
    3. Zihnî ve bedenî kabiliyetleri haylice ve devamlı surette azalmış görünenler; doğruca
memleketlerine iade olunurlar.
    1. Yaranın tarihini veya hastalığın başlangıcını takibeden sene içinde şifa bulması bekle-
nebilen yaralı ve hastalar, bitaraf bir memlekette tedavi edilirlerse daha emin ve çabuk iyileşecek­
leri tahmin olunursa;
    2. Tıbbi tahminlere nazaran, esarette tutulmaları zihnî veya bedenî sıhhatleri için ağır bir teh­
like teşkil eden, fakat bitaraf bir memlekette hastaneye yatırılmaları kendilerini bu tehlikeden

                                                66
kurtarması melhuz olan harb esirleri bitaraf bir memlekett-3 hastaneye yatırılacaklardır.
   Bitaraf bir memlekette hastaneye yatırılmış harb esirlerinin gerek memleketlerine iade edil­
meleri için haiz bulunmaları icabeden şartlar, gerek şahsi vaziyetleri, alâkalı taraflar arasında
anlaşma ile tesbit olunacaktır. Umumiyetle, bitaraf bir memlekette hastaneye yatırılmış olup
aşağıki zümrelere dâhil bulunan harb esirleri memleketlerine iade olunacaklardır :
   1. Sıhhi halleri doğruca memlekete iade şartlarını tahakkuk ettiren bir surette ağırlaşmış
olanlar;
   2. Zihnî ve bedenî kabiliyetleri tedaviden oonra dahi haylice azalmış olarak kalanlar.
    Doğruca memlekete iadeyi veya bitaraf bir memlekette hastaneye yatırılmayı müstelzim ma­
luliyet veya hastalık hallerinin tâyini hususunda, ihtilâfa dâhil alâkalı Taraflar arasında hususi
anlaşmalar mevcut olmadığı takdirde bu haller, yaralı ve hasta harb esirlerinin doğruca memle­
ketlerine iadeleri veya bitaraf bir memlekette hastaneye yatırılmaları hakkındaki numune anlaş­
manın, ve muhtelit tıbbi komisyonlara ait olup işbu Sözleşmeye bağlı bulunan nizamnamenin
ihtiva ettikleri prensiplere göre tesbit olunacaktır.

                                           Madde — 111.
    Esirleri elinde tutan devlet, esirlerin tâbi oldukları devlet, ve bu ikisinin kabul edecekleri
bitaraf bir devlet, harb esirlerinin muhasamata nihayet verilinceye kadar mezkûr bitaraf devlet
ülkesinde enterne 'edilmelerine imkân verecek anlaşmalar akdine gayret edeceklerdir.

                                           Madde — 112.
   Muhasamatın hemen başlamasından itibaren, hasta ve yaralı harb esirlerini muayene etmek,
ve bunlar hakkında faydalı her türlü tedbirleri almak üzere muhtelit tıbbi komisyonlar tâyin
olunacaktır. Bu komisyonların tâyini, vazifeleri ve çalışma tarzları işbu Sözleşm-eye bağlı nizamna­
me hükümlerine uygun olacaktır.
   Mamafih, esirleri elinde tutan devlet tıbbi makamlarının mütalâasına göre ağır yaralı ve ağır
hasta oldukları aşikâr bulunan esirler, muhtelit bir tıbbi komisyon tarafından muayenelerine ma­
hal kalmaksızın memleketlerine iade olunabileceklerdir.

                                           Madde — 113.
    Esirleri elinde tutan Devletin tıbbi makamları tarafından tâyin olunanlardan maada, aşağıda
sayılan zümrelere dâhil yaralı ve hasta harb esirleri bundan evvelki maddede yazılı muhtelit tıb­
bi komisyonlara muayene edilmek üzere çıkmakta muhtar olacaklardır :
    1. Kendi memleketlerinden olan, yahut ihtilâfa dâhil olup tâbi bulundukları devletle müttefik
bir devletin tebaasından olan ve kampta vazife gören bir hekim tarafından teklif edilen yaralılar
ve hastalar;
    2. Mutemetleri tarafından teklif olunan yaralılar ve hastalar;
   3. Tâbi bulundukları devletçe, yahut bu devletçe tanılmış olup esirlere yardımda bulunan bir
teşekkül tarafından teklif olunan yaralılar ve hastalar.
   Yukariki zümrelerden birine mensup olmıyan harb esirleri buna rağmen muhtelit tıbbi komis­
yonlara muayene edilmek üzere'çıkabilecekler, fakat ancak mezkûr zümrelerden sonra muayene
olunabile çeklerdir.
   Muhtelit tıbbi komisyonun muayenesine çıkan harb esirlerinin memleketinden olan hekim ile
bunların mutemetleri bu muayenede hazır bulunmaya mezun olacaklardır.

                                          Madde — 114.
   Kendi kendilerini   kasden yaralamış olanlar hariç olmak üzere, kazaya   uğrıyan   harb   esirleri

                                                67 —
memleketlerine iade olunmak ve, icabı halinde, bıtarai bir memlekette     hastanece      yatırılmak ba
kımlarmdan işbu Sözleşme hükümlerinden istifade edeceklerdir.

                                          Madde — 115.
    Memleketine iade edilmek veya bitaraf bir memlekette hastane} e yatırılmak iğin derpiş olu
nan şartları haiz olup inzibati bir cezaya çarpılmış bulanan hiçbir lıarb esiri, cezasını çekmediği
ileri sürülerek alıkonulamıyacaktır.
    Memleketlerine iadeleri veya bitaraf bir memlekette hastaneye alınmaları mukaıreı olup adlî
takibata, yahut mahkûmiyete uğramış bulunan lıarb esirleri, kendilerini elinde tutan devlet mu­
vafakat ettiği takdirde muhakemenin hitamından veya cezanın infazından evvel bu tedbirlerden is­
tifade edebileceklerdir.
    İhtilâfa dâhil taraflaı, muhakemenin sonuna veya cezanın infazına kadar alıkonulacak. olan­
ların isimlerini birbirlerine bildireceklerdir.

                                          Madde — 116
     Harb esirlerinin memleketlerine iade veya bitaraf bir memlekete nakilleri masrafları, esirleri
elinde tutan devletin hududundan itibaren bu esirlerin tâbi oldukları devlete terettüp edecek­
tir.

                                          Madde — 117.
   Memleketine iade   olunan hiçbir kimse fiilî bir askerî hizmette kullamlamıyacaktıı


                                            KISIM : II
             Muhasamatın hitamında harb esirlerinin tahliye ve memleketlerine iadeleri

                                          Madde — 118.
    Harb esirleri faal muhasamatın hitamından     sonra vakit   geçirilmeden   tahliye    ve memleket­
lerine iade olunacaklardır.
    ihtilâfa dâhil Taraflar arasında muhasamata nihayet vermek için akdolunmuş bir anlaşmada
bu yolda bir hüküm bulunmaması halinde, veya böyle bir anlaşma mevcut değilse, esirleri elin­
de tutan devletlerden her biri esirlerin memleketlerine iadeleri zımnında bundan evvelki bentte
ifade olunan prensibe uygun bir plân hazırbyarak derhal tatbik edecektir.
    Her iki halde de kabul edilmiş olan tedbirler harb esirlerine tebliğ olunacaktır.
    Harb esirlerinin memleketlerine iadeleri masrafları her halde esirleri elinde tutan devletle
esirlerin tâbi oldukları devlet arasında munsıfane taksim olunacaktır. Bu maksatla, bu taksim key­
fiyetinde aşağıki prensiplere riayet olunacaktır :
    a) Mezkûr iki devletin hemhudut olmaları halinde, esirlerin tâbi bulundukları devlet onla­
rı elinde tutan devletin hududundan itibaren memleketlerine iadeleri masraflarını deruhde ede­
cektir;
    b) îki devletin hemhudut olmaması halinde, esirleri elinde tutan devlet kendi ülkesi üzerin­
den hududuna, veya esirlerin tâbi oldukları memlekete en yakın bulunan tahmil limanına ka­
dar harb esirlerinin nakil masraflarını deruhde edecektir. Esirlerin memleketlerine iadesinden
mütevellit olan bakiye masraflara'gelince, alâkalı Taraflar bunların kendi aralarında munsifa-
ne taksimi hususunda anlaşacaklardır. Bu gibi bir anlaşmanın akdi, harb esirlerinin memleket­
lerine iadelerinde hiçbir veçhile en cüzi bir gecikme için mazeret teşkil edemiyecektir.

                                              —m—
                                            Madde — 119
    Esirlerin memleketlerine iadeleri, harb esirlerinin nakli hususunda işbu Sözleşmenin 46 ilâ 18
nci (48 nci dâhil) maddelerinde yazılı bulunan şartlar dairesinde, ve 118 nci madde hükümleriyle
aşağıki hükümler göz önünde tutularak yapılacaktır:
     Esirlerin memleketlerine iadeleri sırasında, 18 nci madde hükümleri mucibince kendilerinden ev­
velce alınmış bulunan kıymetli eşya ile, esirleri elinde tutan devletin parasına tahvil edilmemiş
olan yabancı paraları onlara geri verilecektir. H e ; hangi sebepten olursa olsun harb esirlerine mem­
leketlerine iadeleri esnasında geri verilmemiş olan kıymetli eşya ile yabancı paraları, 122 ıı i nıaJde
ele yazılı istihbarat bürosuna tevdi olunacaktır.
    Harb esirleri zati eşyalarım, muhabere evrak 1 arını ve adreslerine gelmiş olan paketleri beraber­
lerinde götürmeye mezun olacaklardır; esirlerin memleketlerine iadelerinde cari bulunan ahval ve
şerait icabettirdiği takdirde, bu eşyanın ağırlığı esirin mâkul olarak taşıyabileceği miktarda tahdit
olunabilecektir; her halde, her esir en az yirmi baş kilo götürmeye mezun olacaktır.
    Memleketine iade olunan esirin sair zatî eşyası, onu elinde tutmuş olan devletçe muhafaza olu­
nacaktır; mezkûr devlet, esirin tâbi olduğu devletle eşyanın nakil şekillerini ve bu nakilden mü­
tevellit masrafların tediye suretini tâyin edecek bir anlaşma akteder etmez bu eşyayı esire ulaş­
tıracaktır.
    Bir cinayet, veya ceza hukuku suçundan dolayı haklarında ceza takibatı yapıl maki a bulunan
harb esirleri, takibatın sonuna kadar, ve, icabı halinde, ceza müddetinin ikmaline kadar alıkonula-
bileceklerdir. Aynı hüküm, bir cinayetten veya ceza hukuku suçundan mahkûm edilmiş olanlar hak­
kında da cari olacaktır.
    •İhtilâfa dâhil Taraflar, takibatın sonuna veya cezanın infazına kadar alıkonulacak olan harb esir­
lerinin isimlerini birbirlerine bildireceklerdir.
    İhtilâfa dâhil 'Taraflar, daği'lmış oları h-rb esirlerini aramak ve bunların en kısa zamanda memle­
ketlerine iadelerini temin etmek üzere komisyonlar kurulması hususunda anlaşacaklardır.


                                             KISIM : m .
                                       Harb esirlerinin ölümü

                                            Madde — 120.
    Harb esirlerinin vasiyetnameleri, kendi memleketlerinin kanuni mevzuatına göre bu vasiyetname­
lerin muteber olması için aranılan şartları yerine getirecek surette tanzim olunacaktır; mezkûr mem­
leket, esirleri elinde tutan devlete bu şartları bildirmek üzere lâzımgelcn tedbirleri alacaktır. Harb
esirinin talebi üzerinex ve her halde ölümünden sonra, vasiyetname derhal hami devlete gönderilecek
ve musaddak bir sureti Merkez İstihbarat Ajanıma tevdi olunacaktır.
    Esarette ölmüş olan bilcümle harb esirlerinin işbu Sözleşmeye bağlı numunesine uygun ölüm il­
mühaberleri, veyahut mesul bir subay tarafından tasdik edilmiş listeleri, 122 nci madde mucibince ku­
rulmuş olan harb esirleri istihbarat bürosuna ^n kısa zamanda gönderilecektir. 17 nci maddenin
üçüncü bendinde sayılan hüviyete mütaallik malûmat, ölümün mahal ve tarihi, ölümün sebebi, def­
nin mahal ve tarihi ile, mezarın teşhisi için lüzumlu bilcümle malûmat mezkûr ilmühaber veya liste­
lerde gösterilecektir.
    Ölünün gömülmesinden veya yakılmasından evvel, ölüm sebebinin tesbitine, bir rapor tan­
zimine ve, icabı halinde, müteveffanın hüviyetini tâyine medar olmak üz'ere cesedin tıbbi bir mu­
ayenesi yapılacaktır.
    Esirleri elinde tutan devletin resmî makamları, esarette vefat eden harb esirlerinin şerefte,
ve imkânı varsa mensup oldukları dinin meras'miyle defnedilmelerine, mezarlarına hürm'öt edil­
mesine, münasip bir şekilde bakılmasına, ve her zaman yeri bulunacak surette işaretlenmesine

                                             — 69 -
itina 'edeceklerdir.İ m k â n elverdikçe, aynı devlete mensup olan müteveffa harb esirleri aynı yerde
 defnolunacaklardır.
    ölen harb esirleri, müşterek bir mezar yapılmasını zaruri kılan mücbir bir sebep olmadıkça
ayrı ayrı defnolunacaklardır. Cesetler ancak mücbir sıhhi sebeplerin ilcasiyle, veya müteveffanın
dinî icabatmdan olursa, veyahut kendisi bu yolda, bir arzu ifade etmiş bulunursa yakılabilecektin
Cesedin yakılması halinde keyfiyet, sebepleriyle birlikte vefat ilmühaberinde zikredilecektir.
    Mezarların daima yeri bulunabilmesi için, tedfin işine ve mezarlara taallûk eden bilcümle
malûmat, esirleri elinde tutan devletin 'kuracağı bir Mezarlar Servisi tarafından kaydolunacaktır.
Mezarların listeleriyle gerek mezarlıklarda, gerek sair yerlerde defnedilmiş olan harb esirlerine
ait malûmat, esirlerin tâbi oldukları devlete bildirilecektir. Bu mezarlara bakmak, ve sonradan
vukubulacak her ceset naklini kaydetmek, ülkeye hâkim bulunan Devlet bu.Sözleşmeye taraf
olarak dâhil ise o devlete terettüp edecektir. İşba hükümler, esirin asıl memleketi bu hususta almak
istediği kati tedbirleri bildirinceye kadar mezarlar servisi tarafından muhafaza edilecek olan
küller hakkında da caridir.

                                           Madde — 121.
    Bir harh esirinin, bir nöbetçi veya diğer bir harb esiri, veyahut sair bir kimse tarafından
sebebiyet verilen veya sebebiyet verildiğinden şüphe edil e n. ölümünün veya yaralanmasının ve­
ya sebebi bilinmiyen her ölümün hemen akabinde, esirleri elinde tutan devlet- tarafından derhal
resmî tahkikata tevessül edilecektir.
    Hami devlete bu hususta derhal bir tebliğ yapılacaktır. Şahitlerin, ve ezcümle harb esirlerinin
ifadeleri alınacak, ve bu ifadeleri muhtevi bir rapor mezkûr devlete gönderilecektir.
    Şayet tahkikat neticesinde bir veya bir kaç kişinin suçlu oldukları anlaşılırsa, esirleri elinde
tutan devler, mesul veya mesuller hakkında adlî takibat yapılması zımnında bilcümle tedbirleri
alacaktır.


                                             BAP : V.
                      istihbarat bürosu ve harb esirlerine yardım   cemiyetleri

                                           Madde — 122.
    Muhasaraatın hemen başlangıcında ve bilcümle işgal hallerinde, ihtilâfa dâhil bulunan taraf­
lardan her biri kendi hükmü altında bulunan harb esirlerine dair resmî bir istihbarat bürosu ku­
racaktır; 4 ncü maddede yazılı zümrelerden birine mensup şahısları ülkelerine kabul eden bita­
raf veya muhasamat dışı devletler bu şahıslar hakkında aynı suretle hareket edeceklerdir. Alâka­
dar devlet, istihbarat bürosunun gereği gibi işleyebilmesi için lüzumlu bina, levazım ve memur­
larla mücehhez olmasına dikkat edecektir. Mezkûr devlet, işbu Sözleşmenin harb esirlerinin ça­
lıştırılması hakkındaki kısmında münderiç bulunan şartlara riayet ederek bu büroda harb esir­
leri kullanmakta serbest olacaktır.
     Mümkün olan en kısa zamanda, ihtilâfa dâhil devletlerden her biri 4 ncü maddede yazılı züm­
relere mensup olan ve eline düşen her düşman şahıs hakkında, bundan evvelki maddenin dördüncü,
beşinci ve altıncı bentlerinde zikri geçen malûmatı kendi istihbarat bürosuna       verecektir. Bu
zümrelerden birine mensup şahısları ülkelerine kabul eden bitaraf veya muhasamat dışı devletler
de bu şahıslar hakkında aynı suretle hareket -edeceklerdir.
    Büro, bir taraftan hami devletler, diğer taraftan 123 ncü maddede yazılı Merkez Ajansı dela­
letiyle alâkalı devletlere bu malûmatı acele ve süratli vasıtalarla ulaştıracaktır.
    Bu malûmat, alâkalı ailelerin süratte haberdar edilmelerine imkân vermelidir. 17 nci madde hü­
kümleri mahfuz kalmak kaydiyle, istihbarat bürosunun elinde mevcut oldukları nispette her harb

                                              _ 70 —
esirinin adını, soyadını, rütbesini, sicil numarasını, doğum yeri ile tam tarihini, tâbi olduğu dev­
leti, babasının ve anasının isimlerini, haberdar edilecek olari şahsın ismi ile adresini, ve esire
 mektupların yollanacağı adresi ihtiva edecektir.
     İstihbarat bürosu, muhtelif salahiyetli dairelerden nakillere, tahliyelere, memlekete iade keyfiye­
tine, firarlara, hastanelere yatırılmaya, vefata ait malûmatı alarak bunları yukariki üçüncü bentte
 yazılı şekilde yollıyacaktır.
     Keza, ağır hasta veya yaralı harb esirlerinin sıhhi vaziyetlerine taallûk eden malûmat da mun­
 tazaman ve mümkünse her hafta gönderilecektir.
     istihbarat bürosu, esarette vefat edenler dâhil olmak üzere harb esirlerine ait olarak kendi­
sine gösterilen bilûmum suallere de cevap vermekle mükellef olacaktır; büro, kendisine soru­
lan ve elinde mevcut olmıyan malûmatı edinmek üzere icabeden soruşturmalarda da bulunacaktır.
    Büro tarafından yapılan bilcümle tebligat bir imza veya mühürle tevsik olunacaktır.
    Bundan maada istihbarat bürosu, esirleri elinde tutan devletin parasiyle olanlardan gayri meb­
lağlar ve yakın akraba için ehemmiyet arzeden vesikalar da dâhil olmak üzere, memleketlerine iade­
leri, tahliyeleri, firarları veya vefatları esnasında harb esirleri tarafından terkedilmiş olan bilcümle
zatî eşyaları toplayıp alâkalı devletlere göndermekle mükellef olacaktır. Bu eşya, büro tarafın­
dan mühürlenmiş paketler içinde gönderilecektir. Bu paketlere, eşyanın ait bulunduğu şahısların
hüviyetini sarahatle tesbit eden beyannamelerle paket muhteviyatının tam bir listesi terfik edile- ;
çektir. Mezkûr harb esirlerinin diğer zatî eşyaları, ihtilâfa dâhil alâkalı Taraflar arasında kararla-
şacak tertip üzere geri gönderilecektir.

                                             Madde — 123.
    Bitaraf bir memlekette, bir Merkezî İstihbarat Ajansı ihdas olunacaktır. Beynelmilel Kızılhaç
Komitesi lüzum görürse alâkalı devletlere böyie bir Ajansın kurulmasını teklif edecektir.
    Bu Ajans harb esirlerine dair resmî veya hususi yollardan elde edebileceği bilûmum malûmatı
bir yerde temerküz ettirmekle mükellef olacak; bunları esirlerin asıl memleketlerine veya tâbi'ol­
dukları devlete mümkün olan bütün süratle gönderecektir. İhtilâfa dâhil Taraflar bu müraselâ*
tın temini hususunda ona her türlü kolaylıkları göstereceklerdir.
    Yüksek Âkıd Taraflar, ve bilhassa tebaaları Merkez Ajansının hizmetlerinden istifade edenler,
Ajansın muhtaç olacağı malî müzahareti göstermeye davet olunurlar.
    Işbn hükümler. Beynelmilel Kızılhaç Komitesinin ve 125 nci maddede zikredilen yardım cemi­
yetlerinin insani faaliyetini tahdit edici olarak tefsir edilmiyecektir.

                                            Madde — 124
    Merkez İstihbarat Ajansı ile millî istihbarat büroları gerek posta ücretleri muafiyetinden,
ge^ek 74 neü maddede yazılı bilcümle muafiyetlerden, ve imkân elverdiği nispette telgraf üc­
reti muafiyetinden veya İne değilse bu ücretten mühim tenzilâttan istifade edeceklerdir.

                                            Madde — 125.
    Esirleri ellerinde tutan devletler, kendi emniyetlerini sağlamak veya sair mâkul ihtiyaçları­
nı karşılamak üzere lüzum görecekleri tedbirler mahfuz kalmak kaydiyle, harb esirlerine yar­
dımda bulunan dinî teşkilâtlara, yardım cemiyetlerine, ve sair bilûmum teşekküllere hüsnü ka­
bul göstereceklerdir. Mezkûr devletler bunlara ve onların usulen salâhiyattar kılınmış bulunan
murahhaslarına esirleri ziyaret etmek, onlara yardım tevziatında bulunmak, din, terbiye ve eğ­
lenceye mütaallik hususata veya esirlerin kamp dâhilinde boş vakitlerini tanzime yarıyan her
menşe'den levazımı dağıtmak üzere icabeden her türlü kolaylıkları göstereceklerdir. Yukarıda
zikri geçen cemiyet veya teşekküller gerek esirleri elinde tutan devletin ülkesinde, gerek baş­
ka bir memlekette kurulabilecekler, yahut da beynelmilel bir mahiyeti haiz olacaklardır.

                                              — 71 —
     Esirleri eiinde tutarı devlet, murahhasları kendi ülkesinde ve murakabesi altında faaliyetle­
 rini icraya mezun olacak cemiyet ve teşekküllerin sayısını tahdit edebilecektir; şu kadar ki, bu
 gibi bir tahdidin bilûmum harb esirlerine müessir ve kâfi bir yardımda bulunulmasına mâni ol­
 maması şarttır.
     Bu sahada Beynelmilel Kızılhaç Komitesinin hususi vaziyeti her vakit tanılacak ve hürmet gö­
 recektir.
     Harb esirlerine yardım eşyası ve yukarıda yazılı maksatlarla yardım veya malzeme verilir­
 ken, veya hiç olmazsa kısa bir müddet içinde, gelen her parti eşyaya ait olmak üzere esirle­
 rin mutemedi tarafından makbuzlar imzalanarak eşyayı yollamış olan yardım cemiyetine veya
 teşekküle gönderilecektir. Esirlerin muhafazasına memur idari makamlara da aynı zamanda bu
 sevkiyata ait makbuzlar verilecektir.


                                               BAP : VI
                                          Anlaşmanın    icrası


                                              KISIM : I
                                           Umumi hükümler

                                            Madde — 126.
    Hami devletlerin mümessilleri veya murahhasları harb esirlerinin bulundukları bilûmum yer­
lere, ve ezcümle enterne oldukları, mevkuf tutuldukları ve çalıştırıldıkları yerlere gitmeye me­
zun olacaklardır; bunlar, esirlerin kullandıkları bilûmum binalara girebileceklerdir. Keza mezkûr
mümessiller ve murahhaslar nakledilen esirlerin hareket, geçit ve muvasalat noktalarına da git­
meye mezun olacaklardır. Esirlerle, ve bilhassa esirlerin mutemetleriyle şahitsiz olarak ve, icabe-
derse, bir tercüman vasıtasiyle görüşebileceklerdir.
    Ziyaret etmek istedikleri yerleri seçmek hususunda hami devletlerin mümessil ve murahhas­
larına tam bir serbesti bırakılacaktır; bu ziyeretlerin müddeti ve sayısı tahdit edilmiyecektir.
Mezkûr ziyaretler ancak mücbir askerî zaruretler sebebiyle, ve yalnız istisnai ve muvakkat olmak
üzere men olunabilecektir.
    Ziyaret edilecek esirleri elinde tutan devlet ile bu esirlerin tâbi oldukları devlet, icabı halinde
bu esirlerin vatandaşlarına da ziyaretlere iştirak etmek müsaadesi verilmesi hususunda anlaşabile­
ceklerdir.

                                            Madde — 127.
    Yüksek Âkıd Taraflar her biri kendi memleketinde, gerek sulh, gerekse harb zamanında, işbu Söz­
leşmenin metnini mümkün olduğu kadar fazla neşir ve tamim etmeyi, ve bu cümleden olmak üzere
işbu Sözleşme prensiplerinin bilcümle silâhlı kuvvetleri ve ahalisi tarafından bilinmesi için, metnini
askerî ve mümkünse sivil tedrisat programlarına sokmayı taahhüt ederler.
    Harb zamanında esirleri dolayısiyle mesuliyet v r deruhde eden askerî ve sair makamlar, Sözleşme­
nin metnini yanlarında bulundurmak ve hükümlerini bilhassa iyi bilmekle mükellef olacaklardır.

                                            Madde — 1 2 8 .
   Yüksek Âkıd Taraflar, işbu Sözleşmenin resmî tercümelerini, ve Sözleşmenin tatbikim temin için
kabul edecekleri kanun ve nizamnameleri İsviçre Federal Meclisi vasıtasiyle ve, muhasamat sırasın­
da, hami devletler vasıtasiyle birbirlerine tebliğ» edeceklerdir.

                                                 72
                                           Madde — 129.
    Yüksek Âkıd Taraflar, bundan sonraki maddede tarif olunduğu veçhile işbu Sözleşmeyi ağır su­
rette ihlâl edici fiillerden birini işliyen veya işlenmesini emreden şahıslar hakkında tatbik olunacak
ceza müeyyidelerinin tesbiti zımnında icabeden her türlü teşrii tedbirleri almayı taahhüt ederler.
    Âkıd Taraflardan her biri mezkûr ihlâl fiillerinden birini işlemekten veya işlenmesini emretmek­
ten sanık şahısları aramakla, ve tâbiiyetleri ne olursa olsun bunları kendi mahkemelerine vermekle
mükellef olacaktır. Keza her Âkıd Taraf, bu gibi şahıslar aleyhine kâfi karineler elde etmek kaydiyle,
tercih ederse ve kendi kanuni mevzuatında derpiş olunan şartlara göre takibatta alâkalı bulunan di­
ğer bir devlete muhakeme edilmek üzere teslim edebilir.
    Her Âkıd Taraf, bundan sonraki maddede tarif edilen ağır ihlâl fiillerinden gayri işbu Sözleşme
hükümleri aleyhindeki hareketleri durdurup tenkil etmek üzere icabeden tedbirleri alacaktır.
    Her halde, itham edilen şahıslar işbu Sözleşmenin 105 nci ve müteakip maddelerinde derpiş edi­
lenlerden aşağı olmamak üzere muhakeme usulü ve serbest müdafaa teminatından istifade edecekler­
dir.

                                           Madde — 130
    Bundan evvelki maddede kastedilen ağır ihlâl fiilleri, işbu Sözleşmenin himaye ettiği şahıslara
ve emvale karşı işlenmiş olmaları halinde aşağıla unsurlardan her hangi birini ihtiva edenlerdir :
Kasden adam öldürme, biyolojik tecrübeler de dahil olmak üzere işkence ve gayriinsani muameleler,
kasden büyük ıztıraplara sebebiyet verilmesi veyahut vücut bütünlüğüne veya sıhhate ağır tecavüz­
lerde bulunulması, bir harb esirinin düşman devlet silâhlı kuvvetlerinde hizmete icbar olunması, ve­
ya onun işbu Sözleşme hükümleri dairesinde usulüne uygun olarak ve bitaraf surette muhakeme
edilmek hakkından mahrum edilmesi

                                            Madde — 131
    Hiç bir Âkıd Taraf, bundan evvelki maddede yazılı ağır ihlâl fiillerinden dolayı kendisine ve
diğer bir Âkıd Tarafa teveccüh eden mesuliyetlerden ne kendini, ne diğer bir Âkıd Tarafı teb­
riye edemez

                                            Madde — 132.
   İhtilâfa dâhil bir Tarafın talebi üzerine, Sözleşmeyi ihlâl mahiyetinde olarak ileri sürüran
her fiil hakkında alâkalı Taraflar arasında tesbit edilecek şekiller dâhilinde bir tahkikat açıla­
caktır.
   Tahkikat usulü hakkında bir mutabakata varılmaması halinde Taraflar, takip edilecek usul
hakkında karar verecek bir hakem intihabı hususunda anlaşacaklardır.
   ihlâl fiili bir kere tesbit olunduktan sonra, ihtilâfa dâhil Taraflar ona mümkün olan süratle
nihayet verip tenkiline geçeceklerdir


                                             KISIM : II.
                                           Nihai hükümler

                                            Madde — 133
  İşbu Sözleşme Fransızca ve İngilizce olarak       tanzim kılınmıştır. Her iki metin aynı derecede
muteberdir.
  İsviçre Federal Meclisi, Sözleşmenin Rusça ve     İspanyolca resmî tercümelerini yaptıracaktır.

                                                 73 —
                                            Madde — 134,
    tşbu Sözleşme, Yüksek Âkıd Taraflar     arasındaki münasebetler hususunda       27 Temmuz 1929
tarihli Sözleşme yerine kaim olacaktır.

                                            Madde — 135.
    Kara harbi kanun ve âdetlerine mütaallik gerek 29 Temmuz 1899, gerek 18 Ekim 1907 tarihli
La Haye Sözleşmesiyle bağlı bulunup işbu Sözleşmeye iştirak eden devletler arasındaki münase­
betlerde, bu Sözleşme yukarda zikri geçen La Ilaye Sözleşmelerine merbut nizamnamenin II nci
faslını tamamlıyaeaktır.

                                           Madde — 136.
   Bugünkü tarihi taşıyacak olan işbu Sözleşme, gerek Cenevre'de 21 Nisan 1949 tarihinde açılan
konferansta temsil edilen' devletler, gerek 27 Temmuz 1929 Sözleşmesine iştirak eden ve mezkûr
konferansta temsil edilmiyen devletler namına 12 Şubat 1950 tarihine kadar imzaianabilecektir.

                                           Madde — 137.
    İşbu Sözleşme imkân elverir vermez tasdik edilecek, ve tasdik senetleri Berne'de tevdi oluna­
caktır.
    Her tasdik senedinin tevdiine dair bir zabıtname tanzim olunacak, ve Sözleşmenin namlarına
imza veya iltihakın tebliğ olunduğu bilcümle devletlere İsviçre Federal Meclisi tarafından bu za­
bıtnamenin birer sureti verilecektir.

                                           Madde — 138.
   İşbu Sözleşme, en az iki tasdik senedinin tevdiinden altı ay sonra meriyete girecektir.
   Mütaakıben, Sözleşme Yüksek Âkıd Taraflardan her biri için o Tarafa ait tasdik senedinin tev­
diinden altı ay sonra meriyete girecektir

                                           Madde — 139.
   işbu Sözleşme, meriyete girmesi tarihinden itibaren,    namına Sözleşmenin imzalanmış      olmadığı
her devletin iltihakına açık bulunacaktır.

                                           Madde — 140
   tltihaklar İsviçre Federal Meclisine yazı ile tebliğ olunacak, ve onun eline vardıkları tarih­
ten altı ay sonra hükümleri olmağa bağlıyacaktır.
   İsviçre Federal Meclisi iltihakları, namlarına Sözleşmenin imza veya iltihakın tebliğ edilmiş
olduğu bilûmum memleketlere bildirecektir.

                                           Madde — 141.
   2 nci ve 3 nsü maddelerde derpiş olunan vaziyetler, muhasamatın veya işgalin başlangıcından
evvel veya sonra Taraflarca tevdi edilmiş tasdikler ve tebliğ olunmuş iltihakların derhal me­
riyetini mucip olacaktır. İhtilâfa dâhil Taraflardan abnmış tasdik veya iltihaklarİ s v i ç r e Federal
Meclisince en süratli yoldan tebliğ edilecektir.

                                            Madde — 142.
   Yüksek Âkıd Taraflardan her biri, işbu Sözleşmeyi feshetmekte muhtar olacaktır,

                                             __ 74 —
    Feshin ihbarı keyfıj 3ti isviçre Federal Meclisine yazı ile tebliğ olunacaktır. Mezkûr Meclis teb­
liği bilûmum Yüksek Âkıd Tarafların hükümetlerine bildirecektir.
    Feshin ihbarı, İsviçre Federal Meclisine tebliğinden bir sene sonra muteber olacaktır; şu kadar
ki , feshi ihbar eden devletin bir ihtilâfa karışmış bulunduğu bir sırada tebliğ olunan ihbar, sulh
aktedilmediği, ve her halde işbu Sözleşmenin himaye ettiği şahısların serbest bırakılmaları ve
memleketlerine iade edilmeleri ameliyeleri ikmal olunmadığı müddetçe muteber olmıyacaktır.
    Feshin ihbarı, ancak bu ihbarda bulunan devlet hakkında muteber olacaktır. Feshi ihbar key­
fiyeti, ihtilâfa dâhil devletlerin medeni milletler arasında müesses teamüllerden, insanlık kanunla­
rından, ve âmme vicdanı ieabatmdan doğan beynelmilel hukuk prensiplerine göre ifasiyle mükel­
lef olarak kalacakları vecibelere tesir etmiyecektir.

                                            Madde — 143
    isviçre Federal Meclisi, işbu Sözleşmeyi Birleşmiş Milletler Sekreterliğine tescil ettirecektir,
isviçre Federal Meclisi işbu Sözleşmeye mütedair olarak alacağı tasdiklerden, iltihaklardan ve fe­
sih ihbarlarından keza Birleşmiş Milletler Sekreterliğini haberdar edecektir
    Tasdikan lilmekal, salâhiyetnamelerini tevdi etmiş olan ve aşağıda imzası bulunanlar, işbu Söz­
leşmeyi imzalamışlardır
   Cenevre'de, 12 Ağustos 1949 tarihinde, aslı isviçre Konfederasyonunun Mahzeni Evrakına tev­
di edilmek üzere, Fransızca ve İngilizce olaıak tanzim edilmiştir, isviçre Federal Meclisi, imza
eden devletlere ve Sözleşmeye iltihak edecek devletlere, Sözleşmenin musaddak birer suretini tevdi
edecektir.

    Afganistan namına :                                Seylân namına:
        M. Osman Âmiri                                      V. Coomaraswamy
    Arnavutluk Halk Cumhuriyti namına:                 Şili namına:
        10,12 ve 85 nci maddeler hakkında mer­              F. Cisternas Ortiz
        but ihtiraz kayıtlariyle: J. Malo              Çin namına:
    Arjantin namına:                                        Wu Nan J u
        Merbut ihtiraz kaydiyle: Guillermo A.          Kolombiya namına:
        Speroni                                             Rafael Rocha Schloss
    Avusturalya namına:                                Küba namına:
        Norman R. Mighell, tasdik kaydiyle                  J. de La Luz Leon
    Avusturya namına:                                  Danimarka namına:
        Dr. Rud. Bluendorn                                  Georg Cohn - Paul Ipsen - Bagge
    Belçika namına:                                    Mısır namına:
        Maurice Bourquin                                    A. K. Safwat
    Byelorusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti na         Ekuador namına :
    mına :                                                  Alex. Gastelu
         (Rusça ibare ve imza)                         ispanya namına :
    Bolivya namına:                                         Merbut ihtiraz kayıtlariyle: Luis Calde
        G. Medeiros                                         ron
    Brezilya namına:                                   Amerika Birleşik Devletleri namına :
        Joao Pinto da Silva                                 Leland Harrison - Raymund J. Yingling
    General Floriano de Lima Brayner                   Habeşistan namına .
    Bulgaristan Halk Cumhuriyeti namına:                    Gaenaou Zelleke
        Merbut ihtiraz kayıtlariyle: K. B. Svet-       Finlandiya namına :
        lov                                                 Reinhold Svento
    Kanada namına:                                     Fransa namına :
        Max. H. Wershof                                     G Cahen - Salvador - Jacquinot

                                       — 75
Yunanistan namına :                           Filipin Cumhuriyeti namına :
    M. Pesmazoglou                                 P. Sebastian
Guatemala namına :                            Polonya namına :
    A. Pupont - Willemin                           Merbut ihtiraz kayıtlariyle : Julian
Macaristan Halk Cumhuriyeti namına :               Przybos
    Merbut ihtiraz kayıtlariyle: Anna Kara    Portekiz namına :
Hindistan namına :                                 Merbut ihtiraz kayıtlariyle: G. Caldeira
                                                   Coleho
    D. B. Desaiİrannamına :
                                              Romanya Halk Cumhuriyeti namına :
     A. H. Meykadeh                                Merbut ihtiraz kayıtlariyle : I. Dragomir.
irlanda Cumhuriyeti namına :                  Büyük Britanya ve Şimali irlanda Birleşik
     Sean Maebride                            Krallığı namına :
İsrail namına :                                    Robert Craigie - H. A. Strutt - W. H.
     M. Kahany                                     Gardner
İtalya namına ;                               Papalık Makamı namına :
     Giaemto Auriti - Ettore BaSstrocchi,          Philippe Bernardini
     merbut ihtiraz kayıtlariyle              El Salvador namına :
Lübnan namına :                                    R. A. Bustamante
     Mikaoui                                  İsveç namına :
Liehtenstein namına :                              Riksdag'm tasvibiyle Haşmetli İsveç
     Comte P. Wilczek                         Kralının tasdiki kaydiyle: Staffan Söderbloro
Lüksemburg namına :                           isviçre namına :
     J. Sturm, merbut ihtiraz kaydiyle             Max Petirpierre - Pliııio Bolla - Colonel
Meksika namına :                                   Div. Du Pasquier - Ph. Zutter - H. Meuli
     Pedro de Alba - W. R. Castro             Suriye namına :
Monako Prensliği namına :                          Omar El Djabri - A. Gennaoui
     M. Loze                                  Çekoslovakya namına :
Nikaragua namına :                                 Merbut ihtiraz kayıtlariyle: Tauber
     İstişare kaydiyle: Lifschitz             Türkiye namına :
Norveç namına :                                    Rana Tarhan
     Rolf Andersen                            Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti namına:
Yeni Zelanda namına :                              (Rusça ibare ve imza)
     G. R. Laking                             Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler       Birliği na­
Pakistan namına :                             mına :
     S. M. A. Faruçi - M. G. - A. H. Shaikh        (Rusça ibare ve imza)
Paraguay namına :                             Uruguay namına :
     Conrad Fehr                                   Conseiller Colonel Hector J. Blanco
Holânda namına :                              Venezüella namına :
     J. Bosch de Rosenthal                         A. Posse de Rivas
Peru namına :                                 Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti namına:
     Gonzalo Pizzaro                               Merbut ihtiraz kayıtlariyle : Milan Ristie

                                             — 76 —
                                             Lahika : I.

Yaralı ve hasta harb esirlerinin doğrudan dorjruya memleketlerine iade edilmeleri veya bitaraf bir
                 memlekette hastaneye yatırılmaları hakkında anlaşma numunesi

                                    (110 ncu maddeye bakılması)

      Doğrudan doğruya     memlekete   iade veya hastaneye yatırılmaya    mütaallik   prensipler

                               A.   Doğrudan doğruya memlekete iade
    Şunlar doğrudan doğruya memleketlerine iade olunurlar .-
    1. Hariçten şiddetli bir darbe (trauma) neticesi olarak şu maluliyetlere duçar olan bilûmum
harb esirleri : Maluliyet en az bir el ve\a bir ayağın kaybedilmesi peklinde, yahut bir el veya bir
ayağm kaybedilmesine muadil olması şartiyle, bir uzvun kaybedilmesi, felç, oynak yerleri ve saire
maluliyetleri.
    Daha geniş bir tefsire halel getirmemek üzere, aşağıki haller bir el veya bir ayağın kaybedilmiş
olmasına muadil sayılacaktır :
    a) Elin, bütün parmakların, veya bir *el başparmağiyle şahadet parmağının kaybedilmesi; aya
ğın, veya bütün ayak parmaklarının ve tarak kemiklerinin kaybedilmesi.
    b) Mafsal iltisakı, kemik nescinin zıyaı, yara kapanması neticesinde bir elin büyük oynakla­
rından birinin, ve bir elin bütün parmak oynaklarının vazifesini tatil eden daralmalar.
    c) Uzun kemiklerde yalancı oynak teşekkülü (pseudarihrose).
    d) Çatlaktan ve sair bir ka/adan ile^i aelorek faaliyetin ve yük taşıma kabiliyetinin ağır
derecede azalmasmı intaç eden biçimsizlikler
    2. Meselâ aşağıki vaziyetlerde olduğu gibi, tedaviye rağmen yaralanmayı takip eden sene
içinde iyileşmeleri ihtimallerini bertaraf edecek kadar halleri müzminleşmiş bulunan bilûmum harb
esirleri :
    a) Muhtelit tıbbi komisyonca yapılan muayenede vahim teşevvüşler müşahede edilmemiş olsa
dahi, kalbe mermi isabeti.
    b) Muhtelit tıbbi komisyonca yapılan muayenede mahallî veya umumi aksülâmel müşahede
edilmese dahi, beyinde veya akciğerde maden kırıntısı.
    c) Yaralanmayı takip eden sene içinde şifa bulacağı tahmin edilmiyen, ve, ya bir mafsal ilti-
sakına, yahut bir el veya ayağın kaybedilmesine muadil sair tagayyürlere müncer olması melhuz
görülen kemik iliği iltihabı (osteomyelite).
    d) Büyük mafsallarda delici ve irinli yara.
    e) Kemik nescinin zıyaı, veya yerinden oynaması ile müterafik kafatası yarası.
    f) Nesiç kaybı ve uzvi tagayyür ile müterafik yüz yanıkları.
    g) Murdarilik yarası,
    h) Avakıbı bir el veya bir ayağm kavbma muadil olup iyileşmesi için yaralanmadan sonra
bir sene istiyen çevre sinirleri tagayyürleri; meselâ bazu veya kuyruksokumu örgüsü, sinir örgüsü,
orta veya siyatik sinir yarası, yukarı ve ön kol sinirlerinin, veya incik kemiği ile kasaba kemiği
sinirlerinin memzucen yaralanması: kasılma veya vahim «neurotrophique» teşevvüşler olmadıkça
yukarı kol, ön kol, incik kemiği ve kasaba kemi Sı sinirlerinin münferiden yaralanmış olması mem­
lekete'iade için sebep teşkil etmez.
    i) Tebevvül cihazının, uzviyet vazifesini tatil edecek kadar ağır yaralanması.
    3. Meselâ aşağıki vaziyetlerde olduğu gibi, tedaviye rağmen hastalığın başlangıcından son­
raki sene içinde iyileşmesi ihtimalini bertaraf edecek kadar halleri müzminleşmiş bulunan bilûmum
harb esirleri :
    a) Hangi uzuvda olursa olsun, tıbbi tahminlere '/6vo bitaraf bir memlekette tedavi ile iyileşmesi,

                                                77
veya hiç olmazsa haylice düzelmesi artık mümkün görünmiyen faal (evolutif) verem;
    b) Sızıntılı zatüleenb;
    c) Menşei verem olmıyarak, iyileşmiyeceği tahmin edilen teneffüs cihazının ağır arızaları;
meselâ : Vahim akciğer intifahı (bronşitle müterafik olan ve olmıyan) müzmin astma [*J ; esa­
rette bir seneden fazla süren müzmin bronşit [*]; hava borusu genişlemesi [*]; ilâh.
    d) Kan deveranının ağır müzmin hastalıkları; meselâ Muhtelit Tıbbi Komisyonca yapılacak
muayenede bu alâmetlerin hiçbiri müşahede edile meşe dahi, kalb desame ve adalesinin [*] esaret
sırasında deveran sektesi alâmetleri göstermiş olan arızaları; kalb zarfı ve damarları arızaları
(Buerger hastalığı, büyük damarlar anevrizmaları); ilâh.
    e) Hazım uzuvlarının ağır müzmin hastalıkları; meselâ : Mide veya onikiparmak barsağı
ülseri: esaret sırasında midede yapılmış cerrahi müdahale neticesi; bir seneden fazla süren ve
umumi ahvale vahim surette tesir eden müzmin mide, ince veya kalın barsak iltihapları; kara­
ciğer teşemmüü (cirrhose); müzmin safra kesesi iltihabı [*];ilâh.
    f) Tenasül ve tebevvül cihazlarının ağır müzmin arızaları; meselâ : Müteakip teşevvüşlerle
müterafik müzmin böbrek hastalıkları; veremli bir böbreğin çıkarılması; müzmin huveyza iltihabı
veya müzmin mesane iltihabı; böbrek su toplaması (jiydronephrose) veya cerahat toplaması
 (pyonephrose) ; ağır müzmin kadın hastalıkları; bitaral bir memlekette hastaneye yatırılması im­
kânsız olduğu takdirde gebelik ve doğum arızaları, ilâh.
    g) Merkez ve muhit cümlei asabiyesinin ağır müzmin hastalıkları, ve meselâ bir mütehassıs
tarafından usulen müşahede ve tesbit edilen ağır histerya, vahim esaret psikozu gibi bariz psikoz­
lar ve psikonevrozlar; mütehassıs hekim tarafından usulen müşahede ve tesbit olunan her sara [*] :
beyin arteryosklerozu; bir seneden fazla süren müzmin nevrit; ilâh.
    h) Zihnî veya bedenî kabiliyetin külliyetli azalmasiyle, vücut ağırlığının düşmesiyle ve umu­
mi halsizlikle müterafik olarak, nevrovejetatif eümlpnin ağır ve müzmin hastalıkları;
    i)İ k i gözün körlüğü, yahut diğer gözün görme kabiliyeti gözlük kullanılmasına rağmen az
olduğu halde bir gözün körlüğü; hiç olmazsa birgözün görme kabiliyeti tashih edilip 1/2 ye çıka­
rılamayacak kadar azalması [*] ; diğer ağır göz arızaları; meselâ : glaukoma; iritis; kloroidit;
trahom; ilâh.
    k) öteki kulak alelade konuşmayı bir metreden artık duymadığı halde bir tarafın tam sağır­
lığı gibi, işitme teşevvüşleri [*] ; ilâh.
    1) Ağır metabolizma hastalıkları; meselâ : ensülin tedavisine lüzum gösteren şekerli şeker
hastalığı; ilâh...
    m) Dahilî ifraz guddelerinin ağır teşevvüşleri; mes 3 lâ : Thyreotoxicose; hypothyreose; Ad-
dison hastalığı; Simmonds kaşeksisi; tetanya; ilâh..
    n) Kan yapıcı cümlenin (hematop"ietique) ağır ve müzmin hastalıkları;
    o) Ağır müzmin zehirlenmeler; meselâ           kurşun, civa zehirlenmeleri; morfin, kokain, al­
kol iptilâlan; gazlarla ve şualarla zehirlenmeler; ilâh..
    p) İradî hareket uzuvlarının bariz vazife teşevvüşleriyle müterafik müzmin arızaları; meselâ.
Şekil tagayyürüne müncer olan mafsal iltihapları (arthrose); birinci ve ikinci derecelerde faal
müzmin poliartrit; vahîm şeriri manzaralı romatizma; ilâh.)
    q) Tedavisi netice vermiyen ağır müzmin cilt hastalıkları;
    r) Her habis neoplasma;
    s) Başlangıcından bir sene sonra da direnen ağır müzmin intani hastalıklar; meselâ : Bariz
uzvi tagayyürlerle müterafik sıtma; büyük teşevvüşlerle müterafik basilli ve amipli dizanteri; te­
davisi netice vermiyen üçüncü derecede ahşa frengisi; cüzam; ilâh
    t) Vahîm vitamin mahrumiyetleri, veya vahîm gıdasızlık.

    [*] Muhtelit Tıbbi Komisyonun karan, en ziyade kanıp hekimleriyle harb esirinin vatandaşları
olan hekimlerin müşahedelerine, yahut esirleri elinde tutan devlet mütehassıs hekimlerinin muayene­
sine istinat edecektir.

                                                 78
                            Bitaraf bir memlekette hastaneye yatırılma
    Şunlar bitaraf bir memlekette hastaneye yatırılmak üzere ayrılabileceklerdir:
    1. Esarette şifa bulmaları melhuz olmıyan ve fakat bitaraf bir memlekette hastaneye yatırıl­
maları takdirinde hallerinin bariz surette iyileşmesi muhtemel olan bilûmum harb esirleri.
    2. Esaretten evvel iyileşmiş bulunan birinci derecede verem hariç olmak üzere, musap olan
uzuv hangisi olursa olsun veremin her şekline tutulmuş olup bitaraf bir memlekette tedavileri şifa
bulmalarına veya hiç- değilse haylice iyileşmelerine müncer olması muhtemel görünen harb esirleri.
    3. Tedavisi esarette yapılmasına kıyasen bitaraf bir memlekette açıkça daha iyi neticeler
vermesi melhuz ise, teneffüs, deveran, hazım, sinir, havas, tenasül ve tebevvül, cilt, iradi hareket,
ilâh. Cihazlarının tedavisini istilzam eden her türlü arızalara duçar olmuş harb esirleri.
    4. Esarette iken veremden gayrı bir böbrek arızasından dolayı böbreği kesilip çıkarılmış bu­
lunan ve, ya iyileşme yoluna girmiş, yahut mahfi halde kemik iliği iltihabına, veya ensülin teda­
visini istilzam etmiyen şekerli şeker hastalığına duçar olan harb esirleri; ilâh.
    5. Harbden veya esaret halinden ileri gelen nevrozlara duçar olmuş harb esirleri, bitaraf
bir memlekette üç ay hastaneye yatırılmayı mütaakıp iyileşmiyen, veyahut bu müddet geçtikten
sonra bariz surette katî şifa yoluna girmemiş olan harb nevrozu vakaları memlekete iade olunurlar
    6. Bitaraf bir memlekette iyileşmeleri ihtimalleri bilhassa varit görünen müzmin zehirlenme­
ler (gazlarla, madenlerle, şibihkalevilerle zehirlenmeler, ilâh.)
    7 Gebe olan her harb esiri kadın ile, anne olan esirler, emzikteki ve küçük yaştaki çocuk-
lariyle.
    Şunlar bitaraf bir memlekette hastaneye yatırı' ınıyacaklardır .
    1. Usulen müşahede ve tesbit edilmiş bilûmum psikoz vakaları.
    2 Uzva ve uzvun vazifelerine taallûku olup iyileşmez telâkki edilen bilcümle asabi arızalar.
    3 Verem hariç olmak üzere, sirayet devresindeki bilûmum bulaşık hastalıklar.

                                      // ; Umumi mülâhazalar
     1 Yukarıda tesbit edilen şartlar, umumi olarak, mümkün olduğu kadar geniş bir düşünce ile
tefsir ve tatbik olunmalıdır.
     Gerek harbin veya esaretin tevlit ettiği sinir ve ruh hastalığı halleri, gerek her derecedeki
verem, bilhassa bu geniş düşünceden istifade ettirilmelidir. Birer birer mütalâa edilince memlekete
iadeyi müştekim görülmiyeeek olan mütaaddit yaralar almış harb esirleri, aynı düşünce ile, ve
yaraların çokluğundan ileri gelen ruhi sadme hesaba katılmak suretiyle muayene olunacaklardır.
     2. Doğruca memlekete iade olunmak hakkını münakaşasız bahşeden bilûmum haller (bir uz­
vun kesilmesi, tam körlük veya sağırlık, açık akciğer veremi, akıl hastalığı, habîs neoplasma,
ilâh.), bir an evvel kamp hekimleri tarafından, yahut esirleri elinde tutan devletin tâyin ettiği as­
kerî hekimler komisyonlarınca muayene, ve memleketlerine iade olunacaklardır.
     3. Harbden mukaddem ağırlaşmamış bulunan yaralarla, tekrar askerî hizmete alınmaya mâni
teşkil etmemiş olan harb yaralan, doğrudan doğruya memlekete iade olunmak hakkını vermiyecek-
tir.
     4. İşbu hükümler, ihtilâfa dâhil bilûmum de" letlerde aynı surette tefsir ve tatbik olunacak­
tır. Alâkalı devletler ve makamlar, muhtelit tıbbi komisyonlara vazifelerinin ifası zımnında lâ-
zımgelcn bütün kolaylıkları göstereceklerdir.
     5. Yukarıda 1 işaretli bentte zikredilen misaller ancak numune mahiyetinde birer vaka teşkil
ederler. Bu hükümlere tamamen uymıyan vakalar işbu Sözleşmenin 110 ncu maddesi hükümle­
rinin ruhu, ve bu anlaşmanın ihtiva ettiği prensipler dâhilinde mütalâa ve muhakeme olunacaktır.

                                             — 79,
                                            Lahika : II.

                         Muhtelit Tıbbi komisyonlar hakkında nizamname
                                    (112 nci maddeye bakılması)

                                            Madde — 1.
   Sözleşmenin 112 nei maddesinde derpiş olunan Muhtelit Tıbbi komisyonlar, ikisi bitaraf bir
memleketten ve üçüncüsü esirleri elinde tutan devletçe tâyin olunmak üzere üç azadan terekküp
edeceklerdir. Bitaraf azalardan biri riyaset edecektir.

                                            Madde — 2.
   İki bitaraf âza, esirleri elinde tutan devletin talebi üzerine, hami devletle an'aşacak olan Bey­
nelmilel Kızılhaç Komitesi tarafından tâyin olunacaklardır. Bunlar ya kendi memleketlerinde,
ya diğer bitaraf bir memlekette, yahut da esirleri elinde tutan devletin ülkesinde ikamet edebile­
ceklerdir

                                            Madde — 3.
   Bitaraf azaların tâyini, ihtilâfa dâhil alâkalı Tarafların muvafakatine iktiran edecektir; mez­
kûr Taraflar muvafakatlerini Beynelmilel Kızılhaç Komitesine ve hami devlete tebliğ edecekler­
dir. Bu tebliğ üzerine azalar fiilen tâyin olunmuş sayılacaklardır.

                                            Madde — 4.
   icabı halinde asıl azaların yerine geçmek üzere kâfi sayıda yedek azalar da tâyin olunacaktır
Bu tâyin, asıl azaların tâyini ile aynı zamanda, yahut hiç değilse mümkün olan en kısa zamanda
yapılacaktır.

                                            Madde — 5.
   Şayet her hangi bir sebepten dolayı Beynelmilel Kızılhaç Komitesi bitaraf azaların tâyinine
tevessül edemiyecek olursa, bu tâyine hami devlet tevessül edecektir.


                                            Madde — 6              İmkân           elverdiği nispette, bitaraf iki azad

                                            Madde — 7.
   Bitaraf azalar ihtilâfa dâhil Taraflardan taıuamiyle müstakil bulunacaklar, ve mezkûr Taraflar
onlara vazifelerinin ifası için lüzumlu her türlü kolaylıkları göstermekle mükellef olacaklardır.

                                            Madde — 8.
   Beynelmilel Kızılhaç Komitesi, işbu Nizamnamenin 2 nci ve 4 ncü maddelerinde derpiş olunan tâ­
yinleri yaparken, esirleri elinde tutan devletle anlaşarak alâkadarların hizmet şartlarını kararlaştı­
racaktır.

                                            Madde — 9.
   Bitaraf azalar hakkında muvafakat alınır alınmaz, ve her halde muvafakat tarihinden itibaren
üç ay içinde, muhtelit tıbbi komisyonlar mümkün olan süratle çalışmalarına bağlıyacaklardır.

                                                 80
                                            Madde — 10.
   Muhtelit tıbbi komisyonlar Sözleşmenin 113 ncü maddesinde yazılı bilcümle harb esirlerini muaye­
ne edeceklerdir. Komisyonlar, memlekete iadeyi, memlekete iadeden istisnayı, veya daha sonraki bir
muayeneye terki teklif edeceklerdir. Kararları ekseriyetle alınacaktır.

                                            Madde — 11.
    Muayeneyi takip eden ay içinde, her vaka hakkında komisyonca alınmış olan karar esirleri elin­
de tutan devlete, hami devlete, ve Beynelmilel Kızılhaç Komitesine bildirilecektir. Muhtelit tıbbi ko­
misyon, muayeneden geçen her harb esiri de hakkında alınan karardan haberdar edecek, ve memle­
ketlerine iadelerini teklif etmiş olduğu esirlere işbu Sözleşmeye bağlı numunesine uygun birer tas­
dikname verecektir.

                                           Madde — 12.
   Esirleri elinde tutan devlet, Muhtelit Tıbbi Komisyon kararlarından usulü dairesinde haberdar
edilmesinden itibaren üç ay içinde bu kararları icra ile mükellef olacaktır

                                           Madde — 13.
    Bir Muhtelit Tıbbi Komisyonun faaliyetine lüzum görülen bir memlekette bitaraf hiçbir hekim
bulunamadığı ve diğer bir memlekette mukim bitaraf hekimler tâyinine her hangi bir sebeple im­
kân olamadığı takdirde, esirleri elinde tutan devlet, hami devletle mutabakat halinde hareket ede­
rek, işbu Nizamnamenin 1, 2, 3, 4, 5, ve 8 nci maddeleri hükümleri mahfuz kalmak kaydiyle, bir
Muhtelit Tıbbi Komisyonla aynı vazifeleri deruhde edecek olan bir tıbbi komisyon teşkil edecektir

                                           Madde — 14.
    Muhtelit Tıbbi komisyonlar daimî surette vazife görecekler ve her kampı altı ayı geçmiyecek
fasılalarla ziyaret edeceklerdir.


                                            Lahika : III.

                    Harb esirlerine yapılacak toplu yardımlar hakkında Nizamname
                                    (73 ncü maddeye bakılması)

                                            Madde — 1,
   Mutemetler, kendilerine mevdu toplu yardım sevkiyatım, hastanelerde veya hapishanelerde
veya sair ceza müesseselerinde bulunan esirler de dâhil olmak üzere, idareten kendi kamplarına
bağlı bulunan bilûmum esirlere dağıtmaya mezun olacaklardır.

                                            Madde — 2.
   Toplu yardım sevkiyatmın tevzii, yardımları hibe eden kimselerin talimatına göre, ve mute-
metlerce tesbit edilen plân mucibince yapılacaktır; şu kadar ki, tıbbi yardımların tevzii tercihan
başhekimlerle anlaşılarak yapılacak, ve başhekimler hastalarının ihtiyacı emrettiği nispette has­
tane ve revirlerde mezkûr talimattan inhiraf edebileceklerdir Böylece tesbit olunan hadler çer­
çevesinde bu tevzi daima âdilâne bir şekilde yapılacaktır.

                                                  81
                                              Madde — 3.
   Alman emtianın gerek evsâfını, gerek miktarını tahkim edebilmek ve bu hususta hibede bu­
lunmuş olan kimselere mufassal raporlar verebilmek üzere, mutemetlerle muavinleri bu sevkiya-
tm kamplarına yakın muvasalat noktalarına gitmeye mezun olacaklardır,

                                             Madde — 4.
   Mutemetlere, toplu gelen yardımların, kendi kamplarının bilûmum tâli kısımlariyle mülhaka­
tında talimatlarına uygun surette yapılıp yapılmadığını tahkik 'edebilmeleri için lüzumlu her türlü
kolaylıklar gösterilecektir.

                                             Madde — 5.
    Mutemetler, yardımları hibe eden kimselere verilmek üzere ve toplu yardımlara ait olarak
(tevzi, ihtiyaçlar, miktarlar, ilâh) sual varakaları doldurmaya ve bu varakaları çalışma müfreze­
leri mutemetlerine, veya -.revir VJB ^hastanelerin baş hekimlerine doldurtmaya mezun olacaklardır.
Bu sual varakaları usulen doldurulduktan sonra vakit Geçirilmeksizin hibe sahiplerine ulaştırıla-
jsaktiT.

                                              Madde - - 6.
   Mutemetler, kamplarında bulunan esirlere toplu yardımların muntazaman dağıtılmasını temin et­
mek, ve icabı halinde ceste ceste yeni esirler gelmesinden mütevellit ihtiyaçları karşılamak üzere,
toplu yardımlardan kâfi miktarda ihtiyatlar tesis ve muhafaza etmeye mezun olacaklardır. Bu
maksatla mutemetler emrine münasip ambarlar verilecektir; her ambarın, birinin anahtarları
mutemedin, diğerininkiler kamp kumandanının yanında olmak üzere iki kilidi bulunacaktır.

                                              Madde — 7.
     Topluca elbise gönderilmiş olması halinde, her harb esiri en az tam bir takım elbiseye sahip ola­
caktır. Bir harb esirinin bir takımdan fazla elbisesi olduğu takdirde, mutemet, en az pay almış
esirlerin ihtiyacını tatmin için bu yolda hareket etmek icabederse, en çok takımlın olanlardan faz­
la elbiseleri ve birden ziyade olan» bâzı eşyaları geri almaya mezun olacaktır. Su kadar ki çama­
şırı, çorapları veya ayakkabısı olmıyan bir esire Dunları başka türlü temin etmek imkânsızlığı ol­
madıkça, muteme* bu gibi eşyadan ikinci bir takımı geri alamıyacaktır

                                                Madde — 8.
    Yüksek âkıd Taraflar ve bilhassa esirleri elinde tutan devletler, imkân elverdiği kadar \ e aha­
linin iaşesine mütaallik nizamat mahfuz kalmak kaydiyle, harb esirlerine topluca yardımlar dağı
tılmak üzere ülkelerinde her türlü mubayaalar yapılmasına müsaade edecekler; bu maksatla yapıla­
cak nakli nukut ve sair malî, teknik ve idari tedbirleri de aynı suretle kolaylaştıracaklardır.

                                             Madde — 9.
    Yukariki hükümler, esirlerin gerek bir kampa varmazdan evvel veya nakilleri sırasında topluca
yardım almak haklarına, gerek hami devlet, Beynelmilel Kızılhaç Komitesi ve harb esirlerine yar­
dım eden ve bunları yardımları ulaştırmakla mükellef olan sair teşekküller mümessillerinin müna­
sip görecekleri her vasıf a ile bu yardımları gönderildikleri kimselere yetiştirmek haklarına mâni olmı-
yaeaktır.

                                                                   — 82 —
                                                                 Lahika : IV.

                                                            A.     Hüviyet         karü

                                                     (4 ncü maddeye bakılması)


    ııapuıŞıjıpuaif vıv\m&sç3v± \rs\n\ mısıpua^ ux5ı xız\                                       -Ö     >5b           £
    -9uqıq9p9 sıq§9} ıuısu^§ \%ıv\ nq '•esAnpıjını JJE.I'BTO                                           o3            03


                                                                                          ir)
                                                                                                r3
                                                                                                 03                 Tl
    TJIS9 q,iBq x|ixxmq JJB^I •JI^'BOBUISB; uypuıj^Jiî^ sıqx?§                            H3     SOI
                                                                                                       S
                                                                                                       03           rt


                                                                                                                    sun
                                                                                                Sağ
                                                                                           03          O*
    T§ip]I.I9A ^JB^J         -JTi;iJ9A B.reTSTqB§       U9p9 dliTB^. apClîLBJlS
                                                                                          -fj
                             ija^9AAiiî[ n q diA*Buqo d n s u a u ı 9.i9j:i9A             XI
                                                                                                                     oc
                                                                                                                    rS
    -AIT.5{ q ı r e | i s TMİruŞop U B p n ı S o p   ıı,iE3[ la^iAtıu; t ı q § j          ^~^                        001
                                                                                                                     -M
                                                                                           u                         JH
                                                                                           <o
                                    U V X H İ                                              N                         03
                                                                                                                     50
                                                                                          M
                                                                                           tâ   «                    o3


                                                                                                ahad
                                                                                           a                        'S


                                                                                                                    tcab
                                                                                           03
                                                                                          P-l    ayı
                                                                                                     S


                                                                                                       par
                                                                                                »—1
           luunra uıuresiBin                                      raiQ                           O
                                                                                                3C
              U9J9A 1%ZV^[

                                                             ıdı^ uB^p


                  U13{5Bg                                        J^PS-Ö                         aSqjıŞy                   nA*og


                                                           (Bu kartı veren memleket veya makamın adı)
                                                           Silâhlı kuvvetleri takip eden şahıslara mahsus

                (Hâmilinin                                                         Hüviyet      kartı
                fotoğrafı)

                                              Soyadı
                                              Adı
                                              Doğum tarihi ve yeri
                                              Silâhlı kuvvetleri ne sıfatla takip ettiği

                                   Kartın tanzim tarihi                                                Kart hâmilinin imzası


   İHTAR : Bu kart biri beynelmilel kullanılan dillerden olmak üzere tercihan üç dilde tanzim
edilmelidir. Noktalı hat boyunca bükülecek olan bu kartın hakiki ebadı 13 X 10 santimetredir.

                                             — 63 —
                                        B.   Tutulma kartı

                                   (70 nei maddeye bakılması)

     1. Yüz tarafı

    Harb esirleri postası                                              Posta ücreti alınmaz
                                                                 >

            Mühimdir :
                                                                                              1
    Bu kart her harb esiri tarafından hemen tu-              Harb Esirleri Merkez Ajansı
    tulmasmı mütaakıp, ve bir hastaneye veya
    diğer bir kampa naklinden dolayı adresi de-              Beynelmilel (Kızılhaç Komitesi
    ğiştikçe doldurulacaktır.
                                                                          PTfNTF'VR'F'
    Bu kart, esirin ailesine göndermeye mezun
    olduğu- hususi (karttan ayrıdır                                          tsviçr©


     2. Arka tarafı

     Okunaklı büyük harflerle yazılması           1    Esirin tâbi olduğu devlet

       2. /Soyadı                    3. Adı (tam olarak)              4. Babasının adı

       5.    Doğum tarihi                             6. Doğum yeri
       7.    ıBütbesi
       8.    (Sicil numarası
       9.    Ailesinin adresi

     *10. Esir edildiği tarih : (yahut)
          nereden geldiği (        numaralı kamp, hastane, ilh.)
     •11. a) (Sıhhattedir — b) Yaralı değildir — c) iyileşmiştir — d) Nekahat halindedir
          — e) Hastadır — f) Hafif yaralıdır — g) Ağır yaralıdır

      12, Şimdiki adresim : Esir numarası
             Kampın adı
      13. Tarih                                       14. İmza

            Lüzumsuz yerin çizilmesi — Bu malûmata hiçbir şey ilâve edilmemesi — Arkadaki
            izahata bakılması.

    İHTAR : Bu varaka iki üç dilde, ve bu arada esirin ana diliyle ve esiri elinde tutan devletin
diliyle tanzim olunacaktır. Hakiki ebadı : 15 X 10,5 santimetredir.

                                            _ 84 -
                               C.    Muhabere kartı ve     mektubu

                                    (71 nci maddeye bakılması)

                                             1.   Kart

     1. Yüz tarafı

    Harb esiri muhaberesi
                                                                     Posta ücreti alınmaz

     POSTA KARTİ
                                                  Gideceği kimse
         Gönderen :
                                                  Gideceği yer
   Adı ve soyadı


   Doğum tarihi ve yeri                           Sokağı   ...
                                                  Memleketi
    Kampın adı
                                                  Vilâyeti .

    Mahreç memlekti


     2. Arka tarafı


    İHTAR : Bu varaka üç dilde, ve bu arada esirin ana diliyle ve esiri elinde tutan devletin
diliyle tanzim olunacaktır. Hakiki ebadı : 15 X 10 santimetredir.

                                                — 85 —
                                  Ç.     Muhabere kartı ve mektubu

                                       (71 nci maddeye bakılması)

                                                2.          Mektup


         Ilarb esiri muhaberesi

         Posta ücreti alınmaz

    , Gideceği kimse


     Gideceği ver
                    Sokak
                    Memleket
                    Vilâyet


                                            *       •                '   ;ai[0[urauı ıSıp^iJOA B Â ^ S O ^
                                                        *                                  ıp^ ı r ı d r a ^
                                                                                         o^ı UIS9 qj^H
                                                ;                              UdA 9A ı q i J ^ uınSo(j
                                                                                        tpsüos 8A ı p y
                                                                                            : U9JOpup{9

                                         4- -)—|—|—|—)—|—j—h"f"


    İHTAR : Bu numune iki üç dilde, bu arada harb esirinin ana diliyle esirleri elinde tutan dev­
letin diliyle tanzim olunmalıdır. Varaka, noktalı hat boyunca bükülür, yu'karı kısmı ( + ) işaretle­
rinden mürekkep yerde bir yarığın içine gireı, ondan sonra bir mektup gibi görünür. Daha ev­
velki kartpostalın (Lahika IV, C 1) arkası gibi çizgili olan arka kısmı harb esirinin yazacağı
mektuba mahsus olup takriben 250 kelime alır. Varakanın hakiki ebadı açılınca 29 X 15 santi­

THE GENEVA CONVENTIONS OF 194981


GENEVA CONVENTION
RELATIVE TO THE TREATMENT
OF PRISONERS OF WAR OF 12 AUGUST 1949

The undersigned Plenipotentiaries of the Governments represented at the Diplomatic
Conference held at Geneva from April 21 to August 12, 1949, for the purpose of revising the
Convention concluded at Geneva on July 27, 1929, relative to the Treatment of Prisoners of
War, have agreed as follows:


PART I
GENERAL PROVISIONS

        Article 1
The High Contracting Parties undertake to respect and to ensure respect for                          Respect
the present Convention in all circumstances.                                                         for the
                                                                                                     Convention1
        Article 2
In addition to the provisions which shall be implemented in peacetime, the                           Application
present Convention shall apply to all cases of declared war or of any other                          of the
armed conflict which may arise between two or more of the High Contract-                             Convention
ing Parties, even if the state of war is not recognized by one of them.
The Convention shall also apply to all cases of partial or total occupation of
the territory of a High Contracting Party, even if the said occupation meets
with no armed resistance.
Although one of the Powers in conflict may not be a party to the present
Convention, the Powers who are parties thereto shall remain bound by it in
their mutual relations. They shall furthermore be bound by the Convention in
relation to the said Power, if the latter accepts and applies the provisions thereof.

        Article 3
In the case of armed conflict not of an international character occurring in                         Conflicts
the territory of one of the High Contracting Parties, each Party to the conflict                     not of an
shall be bound to apply, as a minimum, the following provisions:                                     international
                                                                                                     character
1)      Persons taking no active part in the hostilities, including members of
        armed forces who have laid down their arms and those placed hors de
        combat by sickness, wounds, detention, or any other cause, shall in all
        circumstances be treated humanely, without any adverse distinction


1    The marginal notes or titles of articles have been drafted by the Swiss Federal Department of
     Foreign Affairs.

82    THIRD CONVENTION


                         founded on race, colour, religion or faith, sex, birth or wealth, or any
                         other similar criteria.
                         To this end, the following acts are and shall remain prohibited at any time
                         and in any place whatsoever with respect to the above-mentioned persons:
                         a) violence to life and person, in particular murder of all kinds, mutila-
                             tion, cruel treatment and torture;
                         b) taking of hostages;
                         c) outrages upon personal dignity, in particular, humiliating and de-
                             grading treatment;
                         d) the passing of sentences and the carrying out of executions without
                             previous judgment pronounced by a regularly constituted court af-
                             fording all the judicial guarantees which are recognized as indispens-
                             able by civilized peoples.
                 2)      The wounded and sick shall be collected and cared for.
                         An impartial humanitarian body, such as the International Committee
                         of the Red Cross, may offer its services to the Parties to the conflict.
                         The Parties to the conflict should further endeavour to bring into force,
                         by means of special agreements, all or part of the other provisions of the
                         present Convention.
                         The application of the preceding provisions shall not affect the legal sta-
                         tus of the Parties to the conflict.

                         Article 4
     Prisoners   A. Prisoners of war, in the sense of the present Convention, are persons
        of war   belonging to one of the following categories, who have fallen into the power
                 of the enemy:
                 1)      Members of the armed forces of a Party to the conflict as well as mem-
                         bers of militias or volunteer corps forming part of such armed forces.
                 2)      Members of other militias and members of other volunteer corps, includ-
                         ing those of organized resistance movements, belonging to a Party to the
                         conflict and operating in or outside their own territory, even if this terri-
                         tory is occupied, provided that such militias or volunteer corps, includ-
                         ing such organized resistance movements, fulfil the following conditions:
                         a) that of being commanded by a person responsible for his subordinates;
                         b) that of having a fixed distinctive sign recognizable at a distance;
                         c) that of carrying arms openly;
                         d) that of conducting their operations in accordance with the laws and
                             customs of war.
                 3)      Members of regular armed forces who profess allegiance to a govern-
                         ment or an authority not recognized by the Detaining Power.

                                                                      THE GENEVA CONVENTIONS OF 194983


4)   Persons who accompany the armed forces without actually being mem-
     bers thereof, such as civilian members of military aircraft crews, war cor-
     respondents, supply contractors, members of labour units or of services
     responsible for the welfare of the armed forces, provided that they have
     received authorization from the armed forces which they accompany,
     who shall provide them for that purpose with an identity card similar to
     the annexed model.
5)   Members of crews, including masters, pilots and apprentices of the mer-
     chant marine and the crews of civil aircraft of the Parties to the conflict,
     who do not benefit by more favourable treatment under any other provi-
     sions of international law.
6)   Inhabitants of a non-occupied territory who, on the approach of the en-
     emy, spontaneously take up arms to resist the invading forces, without
     having had time to form themselves into regular armed units, provided
     they carry arms openly and respect the laws and customs of war.

B. The following shall likewise be treated as prisoners of war under the pre-
sent Convention:
1)   Persons belonging, or having belonged, to the armed forces of the occu-
     pied country, if the occupying Power considers it necessary by reason of
     such allegiance to intern them, even though it has originally liberated them
     while hostilities were going on outside the territory it occupies, in particular
     where such persons have made an unsuccessful attempt to rejoin the armed
     forces to which they belong and which are engaged in combat, or where they
     fail to comply with a summons made to them with a view to internment.
2)   The persons belonging to one of the categories enumerated in the pres-
     ent Article, who have been received by neutral or non-belligerent Powers
     on their territory and whom these Powers are required to intern under
     international law, without prejudice to any more favourable treatment
     which these Powers may choose to give and with the exception of Arti-
     cles 8, 10, 15, 30, fifth paragraph, 58-67, 92, 126 and, where diplomatic
     relations exist between the Parties to the conflict and the neutral or non-
     belligerent Power concerned, those Articles concerning the Protecting
     Power. Where such diplomatic relations exist, the Parties to a conflict on
     whom these persons depend shall be allowed to perform towards them
     the functions of a Protecting Power as provided in the present Conven-
     tion, without prejudice to the functions which these Parties normally ex-
     ercise in conformity with diplomatic and consular usage and treaties.

C. This Article shall in no way affect the status of medical personnel and
chaplains as provided for in Article 33 of the present Convention.

84     THIRD CONVENTION


                          Article 5
  Beginning       The present Convention shall apply to the persons referred to in Article 4
  and end of      from the time they fall into the power of the enemy and until their final re-
 application      lease and repatriation.
                  Should any doubt arise as to whether persons having committed a belligerent
                  act and having fallen into the hands of the enemy belong to any of the catego-
                  ries enumerated in Article 4, such persons shall enjoy the protection of the
                  present Convention until such time as their status has been determined by a
                  competent tribunal.

                          Article 6
    Special       In addition to the agreements expressly provided for in Articles 10, 23, 28, 33,
agreements        60, 65, 66, 67, 72, 73, 75, 109, 110, 118, 119, 122 and 132, the High Contract-
                  ing Parties may conclude other special agreements for all matters concern-
                  ing which they may deem it suitable to make separate provision. No special
                  agreement shall adversely affect the situation of prisoners of war, as defined
                  by the present Convention, nor restrict the rights which it confers upon them.
                  Prisoners of war shall continue to have the benefit of such agreements as long
                  as the Convention is applicable to them, except where express provisions to
                  the contrary are contained in the aforesaid or in subsequent agreements, or
                  where more favourable measures have been taken with regard to them by one
                  or other of the Parties to the conflict.

                          Article 7
 Non-renun-       Prisoners of war may in no circumstances renounce in part or in entirety the
   ciation of     rights secured to them by the present Convention, and by the special agree-
       rights     ments referred to in the foregoing Article, if such there be.

                          Article 8
     Protecting   The present Convention shall be applied with the co-operation and under the
        Powers    scrutiny of the Protecting Powers whose duty it is to safeguard the interests
                  of the Parties to the conflict. For this purpose, the Protecting Powers may ap-
                  point, apart from their diplomatic or consular staff, delegates from amongst
                  their own nationals or the nationals of other neutral Powers. The said del-
                  egates shall be subject to the approval of the Power with which they are to
                  carry out their duties.
                  The Parties to the conflict shall facilitate to the greatest extent possible the
                  task of the representatives or delegates of the Protecting Powers.
                  The representatives or delegates of the Protecting Powers shall not in any case
                  exceed their mission under the present Convention. They shall, in particular,

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 194985


take account of the imperative necessities of security of the State wherein they
carry out their duties.

     Article 9
The provisions of the present Convention constitute no obstacle to the hu-            Activities
manitarian activities which the International Committee of the Red Cross or           of the
any other impartial humanitarian organization may, subject to the consent of          International
the Parties to the conflict concerned, undertake for the protection of prison-        Committee
ers of war and for their relief.                                                      of the
                                                                                      Red Cross
     Article 10
The High Contracting Parties may at any time agree to entrust to an organiza-         Substitutes
tion which offers all guarantees of impartiality and efficacy the duties incum-       for
bent on the Protecting Powers by virtue of the present Convention.                    Protecting
                                                                                      Powers
When prisoners of war do not benefit or cease to benefit, no matter for what
reason, by the activities of a Protecting Power or of an organization provided
for in the first paragraph above, the Detaining Power shall request a neutral
State, or such an organization, to undertake the functions performed under
the present Convention by a Protecting Power designated by the Parties to a
conflict.
If protection cannot be arranged accordingly, the Detaining Power shall re-
quest or shall accept, subject to the provisions of this Article, the offer of the
services of a humanitarian organization, such as the International Committee
of the Red Cross, to assume the humanitarian functions performed by
Protecting Powers under the present Convention.
Any neutral Power or any organization invited by the Power concerned or
offering itself for these purposes, shall be required to act with a sense of re-
sponsibility towards the Party to the conflict on which persons protected by
the present Convention depend, and shall be required to furnish sufficient
assurances that it is in a position to undertake the appropriate functions and
to discharge them impartially.
No derogation from the preceding provisions shall be made by special agree-
ments between Powers one of which is restricted, even temporarily, in its
freedom to negotiate with the other Power or its allies by reason of military
events, more particularly where the whole, or a substantial part, of the terri-
tory of the said Power is occupied.
Whenever in the present Convention mention is made of a Protecting Power,
such mention applies to substitute organizations in the sense of the present
Article.

86   THIRD CONVENTION


                        Article 11
Conciliation    In cases where they deem it advisable in the interest of protected persons,
 procedure      particularly in cases of disagreement between the Parties to the conflict as to
                the application or interpretation of the provisions of the present Convention,
                the Protecting Powers shall lend their good offices with a view to settling the
                disagreement.
                For this purpose, each of the Protecting Powers may, either at the invitation
                of one Party or on its own initiative, propose to the Parties to the conflict a
                meeting of their representatives, and in particular of the authorities respon-
                sible for prisoners of war, possibly on neutral territory suitably chosen. The
                Parties to the conflict shall be bound to give effect to the proposals made to
                them for this purpose. The Protecting Powers may, if necessary, propose for
                approval by the Parties to the conflict a person belonging to a neutral Power,
                or delegated by the International Committee of the Red Cross, who shall be
                invited to take part in such a meeting.


                PART II
                GENERAL PROTECTION OF PRISONERS OF WAR

                        Article 12
Responsibil-    Prisoners of war are in the hands of the enemy Power, but not of the individu-
  ity for the   als or military units who have captured them. Irrespective of the individual
  treatment     responsibilities that may exist, the Detaining Power is responsible for the
of prisoners    treatment given them.
                Prisoners of war may only be transferred by the Detaining Power to a Power
                which is a party to the Convention and after the Detaining Power has satis-
                fied itself of the willingness and ability of such transferee Power to apply the
                Convention. When prisoners of war are transferred under such circumstanc-
                es, responsibility for the application of the Convention rests on the Power
                accepting them while they are in its custody.
                Nevertheless if that Power fails to carry out the provisions of the Convention
                in any important respect, the Power by whom the prisoners of war were
                transferred shall, upon being notified by the Protecting Power, take effective
                measures to correct the situation or shall request the return of the prisoners
                of war. Such requests must be complied with.

                                                                 THE GENEVA CONVENTIONS OF 194987


     Article 13
Prisoners of war must at all times be humanely treated. Any unlawful act or        Humane
omission by the Detaining Power causing death or seriously endangering the         treatment
health of a prisoner of war in its custody is prohibited, and will be regarded     of prisoners
as a serious breach of the present Convention. In particular, no prisoner of
war may be subjected to physical mutilation or to medical or scientific experi-
ments of any kind which are not justified by the medical, dental or hospital
treatment of the prisoner concerned and carried out in his interest.
Likewise, prisoners of war must at all times be protected, particularly against
acts of violence or intimidation and against insults and public curiosity.
Measures of reprisal against prisoners of war are prohibited.

     Article 14
Prisoners of war are entitled in all circumstances to respect for their persons    Respect for
and their honour.                                                                  the person
Women shall be treated with all the regard due to their sex and shall in all       of prisoners
cases benefit by treatment as favourable as that granted to men.
Prisoners of war shall retain the full civil capacity which they enjoyed at the
time of their capture. The Detaining Power may not restrict the exercise, ei-
ther within or without its own territory, of the rights such capacity confers
except in so far as the captivity requires.

     Article 15
The Power detaining prisoners of war shall be bound to provide free of charge      Maintenance
for their maintenance and for the medical attention required by their state of     of prisoners
health.

     Article 16
Taking into consideration the provisions of the present Convention relating        Equality of
to rank and sex, and subject to any privileged treatment which may be ac-          treatment
corded to them by reason of their state of health, age or professional quali-
fications, all prisoners of war shall be treated alike by the Detaining Power,
without any adverse distinction based on race, nationality, religious belief or
political opinions, or any other distinction founded on similar criteria.

88   THIRD CONVENTION


                PART III
                CAPTIVITY

                SECTION I
                Beginning of captivity

                        Article 17
Questioning     Every prisoner of war, when questioned on the subject, is bound to give only
of prisoners    his surname, first names and rank, date of birth, and army, regimental, per-
                sonal or serial number, or failing this, equivalent information.
                If he wilfully infringes this rule, he may render himself liable to a restriction
                of the privileges accorded to his rank or status.
                Each Party to a conflict is required to furnish the persons under its jurisdic-
                tion who are liable to become prisoners of war, with an identity card showing
                the owner’s surname, first names, rank, army, regimental, personal or serial
                number or equivalent information, and date of birth. The identity card may,
                furthermore, bear the signature or the finger-prints, or both, of the owner,
                and may bear, as well, any other information the Party to the conflict may
                wish to add concerning persons belonging to its armed forces. As far as pos-
                sible the card shall measure 6.5 x 10 cm and shall be issued in duplicate. The
                identity card shall be shown by the prisoner of war upon demand, but may in
                no case be taken away from him.
                No physical or mental torture, nor any other form of coercion, may be inflict-
                ed on prisoners of war to secure from them information of any kind whatever.
                Prisoners of war who refuse to answer may not be threatened, insulted, or
                exposed to any unpleasant or disadvantageous treatment of any kind.
                Prisoners of war who, owing to their physical or mental condition, are unable
                to state their identity, shall be handed over to the medical service. The iden-
                tity of such prisoners shall be established by all possible means, subject to the
                provisions of the preceding paragraph.
                The questioning of prisoners of war shall be carried out in a language which
                they understand.

                        Article 18
 Property of    All effects and articles of personal use, except arms, horses, military equip-
   prisoners    ment and military documents, shall remain in the possession of prisoners
                of war, likewise their metal helmets and gas masks and like articles issued
                for personal protection. Effects and articles used for their clothing or feed-
                ing shall likewise remain in their possession, even if such effects and articles
                belong to their regulation military equipment.

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 194989


At no time should prisoners of war be without identity documents. The
Detaining Power shall supply such documents to prisoners of war who pos-
sess none.
Badges of rank and nationality, decorations and articles having above all a
personal or sentimental value may not be taken from prisoners of war.
Sums of money carried by prisoners of war may not be taken away from them
except by order of an officer, and after the amount and particulars of the own-
er have been recorded in a special register and an itemized receipt has been
given, legibly inscribed with the name, rank and unit of the person issuing
the said receipt. Sums in the currency of the Detaining Power, or which are
changed into such currency at the prisoner’s request, shall be placed to the
credit of the prisoner’s account as provided in Article 64.
The Detaining Power may withdraw articles of value from prisoners of war
only for reasons of security; when such articles are withdrawn, the procedure
laid down for sums of money impounded shall apply.
Such objects, likewise the sums taken away in any currency other than that of
the Detaining Power and the conversion of which has not been asked for by
the owners, shall be kept in the custody of the Detaining Power and shall be
returned in their initial shape to prisoners of war at the end of their captivity.

     Article 19
Prisoners of war shall be evacuated, as soon as possible after their capture, to      Evacuation of
camps situated in an area far enough from the combat zone for them to be              prisoners
out of danger.
Only those prisoners of war who, owing to wounds or sickness, would run
greater risks by being evacuated than by remaining where they are, may be
temporarily kept back in a danger zone.
Prisoners of war shall not be unnecessarily exposed to danger while awaiting
evacuation from a fighting zone.

     Article 20
The evacuation of prisoners of war shall always be effected humanely and              Conditions of
in conditions similar to those for the forces of the Detaining Power in their         evacuation
changes of station.
The Detaining Power shall supply prisoners of war who are being evacuated
with sufficient food and potable water, and with the necessary clothing and
medical attention. The Detaining Power shall take all suitable precautions to
ensure their safety during evacuation, and shall establish as soon as possible a
list of the prisoners of war who are evacuated.

90   THIRD CONVENTION


                 If prisoners of war must, during evacuation, pass through transit camps, their
                 stay in such camps shall be as brief as possible.


                 SECTION II
                 Internment of Prisoners of War

                 CHAPTER I
                 General Observations

                        Article 21
  Restriction    The Detaining Power may subject prisoners of war to internment. It may im-
 of liberty of   pose on them the obligation of not leaving, beyond certain limits, the camp
  movement       where they are interned, or if the said camp is fenced in, of not going outside its
                 perimeter. Subject to the provisions of the present Convention relative to penal
                 and disciplinary sanctions, prisoners of war may not be held in close confine-
                 ment except where necessary to safeguard their health and then only during
                 the continuation of the circumstances which make such confinement necessary.
                 Prisoners of war may be partially or wholly released on parole or promise,
                 in so far as is allowed by the laws of the Power on which they depend. Such
                 measures shall be taken particularly in cases where this may contribute to the
                 improvement of their state of health. No prisoner of war shall be compelled
                 to accept liberty on parole or promise.
                 Upon the outbreak of hostilities, each Party to the conflict shall notify the ad-
                 verse Party of the laws and regulations allowing or forbidding its own nation-
                 als to accept liberty on parole or promise. Prisoners of war who are paroled
                 or who have given their promise in conformity with the laws and regulations
                 so notified, are bound on their personal honour scrupulously to fulfil, both
                 towards the Power on which they depend and towards the Power which has
                 captured them, the engagements of their paroles or promises. In such cases,
                 the Power on which they depend is bound neither to require nor to accept
                 from them any service incompatible with the parole or promise given.

                        Article 22
   Places and    Prisoners of war may be interned only in premises located on land and afford-
conditions of    ing every guarantee of hygiene and healthfulness. Except in particular cases
  internment     which are justified by the interest of the prisoners themselves, they shall not
                 be interned in penitentiaries.
                 Prisoners of war interned in unhealthy areas, or where the climate is injurious
                 for them, shall be removed as soon as possible to a more favourable climate.

                                                                   THE GENEVA CONVENTIONS OF 194991


The Detaining Power shall assemble prisoners of war in camps or camp com-
pounds according to their nationality, language and customs, provided that
such prisoners shall not be separated from prisoners of war belonging to the
armed forces with which they were serving at the time of their capture, except
with their consent.

     Article 23
No prisoner of war may at any time be sent to, or detained in areas where he         Security of
may be exposed to the fire of the combat zone, nor may his presence be used          prisoners
to render certain points or areas immune from military operations.
Prisoners of war shall have shelters against air bombardment and other haz-
ards of war, to the same extent as the local civilian population. With the excep-
tion of those engaged in the protection of their quarters against the aforesaid
hazards, they may enter such shelters as soon as possible after the giving of
the alarm. Any other protective measure taken in favour of the population
shall also apply to them.
Detaining Powers shall give the Powers concerned, through the intermediary
of the Protecting Powers, all useful information regarding the geographical
location of prisoner of war camps.
Whenever military considerations permit, prisoner of war camps shall be in-
dicated in the day-time by the letters PW or PG, placed so as to be clearly vis-
ible from the air. The Powers concerned may, however, agree upon any other
system of marking. Only prisoner of war camps shall be marked as such.

     Article 24
Transit or screening camps of a permanent kind shall be fitted out under con-        Permanent
ditions similar to those described in the present Section, and the prisoners         transit camps
therein shall have the same treatment as in other camps.


CHAPTER II
Quarters, Food and Clothing of Prisoners of War

     Article 25
Prisoners of war shall be quartered under conditions as favourable as those          Quarters
for the forces of the Detaining Power who are billeted in the same area. The
said conditions shall make allowance for the habits and customs of the pris-
oners and shall in no case be prejudicial to their health.
The foregoing provisions shall apply in particular to the dormitories of pris-
oners of war as regards both total surface and minimum cubic space, and the
general installations, bedding and blankets.

92    THIRD CONVENTION


                 The premises provided for the use of prisoners of war individually or collec-
                 tively, shall be entirely protected from dampness and adequately heated and
                 lighted, in particular between dusk and lights out. All precautions must be
                 taken against the danger of fire.
                 In any camps in which women prisoners of war, as well as men, are accom-
                 modated, separate dormitories shall be provided for them.

                         Article 26
        Food     The basic daily food rations shall be sufficient in quantity, quality and variety
                 to keep prisoners of war in good health and to prevent loss of weight or the
                 development of nutritional deficiencies. Account shall also be taken of the
                 habitual diet of the prisoners.
                 The Detaining Power shall supply prisoners of war who work with such ad-
                 ditional rations as are necessary for the labour on which they are employed.
                 Sufficient drinking water shall be supplied to prisoners of war. The use of
                 tobacco shall be permitted.
                 Prisoners of war shall, as far as possible, be associated with the prepara-
                 tion of their meals; they may be employed for that purpose in the kitchens.
                 Furthermore, they shall be given the means of preparing, themselves, the ad-
                 ditional food in their possession.
                 Adequate premises shall be provided for messing.
                 Collective disciplinary measures affecting food are prohibited.

                         Article 27
     Clothing    Clothing, underwear and footwear shall be supplied to prisoners of war in
                 sufficient quantities by the Detaining Power, which shall make allowance for
                 the climate of the region where the prisoners are detained. Uniforms of en-
                 emy armed forces captured by the Detaining Power should, if suitable for the
                 climate, be made available to clothe prisoners of war.
                 The regular replacement and repair of the above articles shall be assured by
                 the Detaining Power. In addition, prisoners of war who work shall receive ap-
                 propriate clothing, wherever the nature of the work demands.

                         Article 28
     Canteens    Canteens shall be installed in all camps, where prisoners of war may procure
                 foodstuffs, soap and tobacco and ordinary articles in daily use. The tariff shall
                 never be in excess of local market prices.
                 The profits made by camp canteens shall be used for the benefit of the prison-
                 ers; a special fund shall be created for this purpose. The prisoners’ representa-

                                                                      THE GENEVA CONVENTIONS OF 194993


tive shall have the right to collaborate in the management of the canteen and
of this fund.
When a camp is closed down, the credit balance of the special fund shall be
handed to an international welfare organization, to be employed for the ben-
efit of prisoners of war of the same nationality as those who have contributed
to the fund. In case of a general repatriation, such profits shall be kept by
the Detaining Power, subject to any agreement to the contrary between the
Powers concerned.


CHAPTER III
Hygiene and Medical Attention

     Article 29
The Detaining Power shall be bound to take all sanitary measures necessary to           Hygiene
ensure the cleanliness and healthfulness of camps, and to prevent epidemics.
Prisoners of war shall have for their use, day and night, conveniences which
conform to the rules of hygiene and are maintained in a constant state of
cleanliness. In any camps in which women prisoners of war are accommo-
dated, separate conveniences shall be provided for them.
Also, apart from the baths and showers with which the camps shall be fur-
nished, prisoners of war shall be provided with sufficient water and soap for
their personal toilet and for washing their personal laundry; the necessary
installations, facilities and time shall be granted them for that purpose.

     Article 30
Every camp shall have an adequate infirmary where prisoners of war may                  Medical
have the attention they require, as well as appropriate diet. Isolation wards           attention
shall, if necessary, be set aside for cases of contagious or mental disease.
Prisoners of war suffering from serious disease, or whose condition neces-
sitates special treatment, a surgical operation or hospital care, must be ad-
mitted to any military or civilian medical unit where such treatment can be
given, even if their repatriation is contemplated in the near future. Special
facilities shall be afforded for the care to be given to the disabled, in particular
to the blind, and for their rehabilitation, pending repatriation.
Prisoners of war shall have the attention, preferably, of medical personnel of
the Power on which they depend and, if possible, of their nationality.
Prisoners of war may not be prevented from presenting themselves to the
medical authorities for examination. The detaining authorities shall, upon
request, issue to every prisoner who has undergone treatment, an official cer-

94   THIRD CONVENTION


                tificate indicating the nature of his illness or injury, and the duration and kind
                of treatment received. A duplicate of this certificate shall be forwarded to the
                Central Prisoners of War Agency.
                The costs of treatment, including those of any apparatus necessary for the
                maintenance of prisoners of war in good health, particularly dentures and oth-
                er artificial appliances, and spectacles, shall be borne by the Detaining Power.

                        Article 31
     Medical    Medical inspections of prisoners of war shall be held at least once a month.
 inspections    They shall include the checking and the recording of the weight of each pris-
                oner of war. Their purpose shall be, in particular, to supervise the general
                state of health, nutrition and cleanliness of prisoners and to detect conta-
                gious diseases, especially tuberculosis, malaria and venereal disease. For this
                purpose the most efficient methods available shall be employed, e.g. periodic
                mass miniature radiography for the early detection of tuberculosis.

                        Article 32
  Prisoners     Prisoners of war who, though not attached to the medical service of their
   engaged      armed forces, are physicians, surgeons, dentists, nurses or medical orderlies,
 on medical     may be required by the Detaining Power to exercise their medical functions
     duties     in the interests of prisoners of war dependent on the same Power. In that case
                they shall continue to be prisoners of war, but shall receive the same treat-
                ment as corresponding medical personnel retained by the Detaining Power.
                They shall be exempted from any other work under Article 49.


                CHAPTER IV
                Medical Personnel and Chaplains Retained to Assist Prisoners of War

                        Article 33
 Rights and     Members of the medical personnel and chaplains while retained by the De-
  privileges    taining Power with a view to assisting prisoners of war, shall not be con-
 of retained    sidered as prisoners of war. They shall, however, receive as a minimum the
  personnel     benefits and protection of the present Convention, and shall also be granted
                all facilities necessary to provide for the medical care of, and religious minis-
                tration to prisoners of war.
                They shall continue to exercise their medical and spiritual functions for the
                benefit of prisoners of war, preferably those belonging to the armed forces
                upon which they depend, within the scope of the military laws and regula-
                tions of the Detaining Power and under the control of its competent services,
                in accordance with their professional etiquette. They shall also benefit by the
                following facilities in the exercise of their medical or spiritual functions:

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 194995


     a) They shall be authorized to visit periodically prisoners of war situ-
        ated in working detachments or in hospitals outside the camp. For
        this purpose, the Detaining Power shall place at their disposal the
        necessary means of transport.
     b) The senior medical officer in each camp shall be responsible to the
        camp military authorities for everything connected with the activi-
        ties of retained medical personnel. For this purpose, Parties to the
        conflict shall agree at the outbreak of hostilities on the subject of
        the corresponding ranks of the medical personnel, including that of
        societies mentioned in Article 26 of the Geneva Convention for the
        Amelioration of the Condition of the Wounded and Sick in Armed
        Forces in the Field of August 12, 1949. This senior medical officer,
        as well as chaplains, shall have the right to deal with the competent
        authorities of the camp on all questions relating to their duties. Such
        authorities shall afford them all necessary facilities for correspon-
        dence relating to these questions.
     c) Although they shall be subject to the internal discipline of the camp
        in which they are retained, such personnel may not be compelled to
        carry out any work other than that concerned with their medical or
        religious duties.
During hostilities, the Parties to the conflict shall agree concerning the pos-
sible relief of retained personnel and shall settle the procedure to be followed.
None of the preceding provisions shall relieve the Detaining Power of its obliga-
tions with regard to prisoners of war from the medical or spiritual point of view.


CHAPTER V
Religious, Intellectual and Physical Activities

     Article 34
Prisoners of war shall enjoy complete latitude in the exercise of their religious     Religious
duties, including attendance at the service of their faith, on condition that they    duties
comply with the disciplinary routine prescribed by the military authorities.
Adequate premises shall be provided where religious services may be held.

     Article 35
Chaplains who fall into the hands of the enemy Power and who remain or are            Retained
retained with a view to assisting prisoners of war, shall be allowed to minister      chaplains
to them and to exercise freely their ministry amongst prisoners of war of
the same religion, in accordance with their religious conscience. They shall
be allocated among the various camps and labour detachments containing

96    THIRD CONVENTION


                 prisoners of war belonging to the same forces, speaking the same language
                 or practising the same religion. They shall enjoy the necessary facilities, in-
                 cluding the means of transport provided for in Article 33, for visiting the
                 prisoners of war outside their camp. They shall be free to correspond, subject
                 to censorship, on matters concerning their religious duties with the ecclesias-
                 tical authorities in the country of detention and with international religious
                 organizations. Letters and cards which they may send for this purpose shall
                 be in addition to the quota provided for in Article 71.

                         Article 36
   Prisoners     Prisoners of war who are ministers of religion, without having officiated as
    who are      chaplains to their own forces, shall be at liberty, whatever their denomination,
 ministers of    to minister freely to the members of their community. For this purpose, they
    religion     shall receive the same treatment as the chaplains retained by the Detaining
                 Power. They shall not be obliged to do any other work.

                         Article 37
    Prisoners    When prisoners of war have not the assistance of a retained chaplain or of
   without a     a prisoner of war minister of their faith, a minister belonging to the prison-
  minister of    ers’ or a similar denomination, or in his absence a qualified layman, if such
their religion   a course is feasible from a confessional point of view, shall be appointed, at
                 the request of the prisoners concerned, to fill this office. This appointment,
                 subject to the approval of the Detaining Power, shall take place with the
                 agreement of the community of prisoners concerned and, wherever neces-
                 sary, with the approval of the local religious authorities of the same faith. The
                 person thus appointed shall comply with all regulations established by the
                 Detaining Power in the interests of discipline and military security.

                         Article 38
  Recreation,    While respecting the individual preferences of every prisoner, the Detain-
study, sports    ing Power shall encourage the practice of intellectual, educational, and rec-
  and games      reational pursuits, sports and games amongst prisoners, and shall take the
                 measures necessary to ensure the exercise thereof by providing them with
                 adequate premises and necessary equipment.
                 Prisoners shall have opportunities for taking physical exercise, including
                 sports and games and for being out of doors. Sufficient open spaces shall be
                 provided for this purpose in all camps.

                                                                  THE GENEVA CONVENTIONS OF 194997


CHAPTER VI
Discipline

     Article 39
Every prisoner of war camp shall be put under the immediate authority of a          Administra-
responsible commissioned officer belonging to the regular armed forces of           tion. Saluting
the Detaining Power. Such officer shall have in his possession a copy of the
present Convention; he shall ensure that its provisions are known to the camp
staff and the guard and shall be responsible, under the direction of his gov-
ernment, for its application.
Prisoners of war, with the exception of officers, must salute and show to all
officers of the Detaining Power the external marks of respect provided for by
the regulations applying in their own forces.
Officer prisoners of war are bound to salute only officers of a higher rank
of the Detaining Power; they must, however, salute the camp commander
regardless of his rank.

     Article 40
The wearing of badges of rank and nationality, as well as of decorations, shall     Badges and
be permitted.                                                                       decorations

     Article 41
In every camp the text of the present Convention and its Annexes and the            Posting
contents of any special agreement provided for in Article 6, shall be posted, in    of the
the prisoners’ own language, at places where all may read them. Copies shall        Convention,
be supplied, on request, to the prisoners who cannot have access to the copy        and of
which has been posted.                                                              regulations
Regulations, orders, notices and publications of every kind relating to the         and orders
conduct of prisoners of war shall be issued to them in a language which they        concerning
understand. Such regulations, orders and publications shall be posted in the        prisoners
manner described above and copies shall be handed to the prisoners’ repre-
sentative. Every order and command addressed to prisoners of war individu-
ally must likewise be given in a language which they understand.

     Article 42
The use of weapons against prisoners of war, especially against those who are       Use of
escaping or attempting to escape, shall constitute an extreme measure, which        weapons
shall always be preceded by warnings appropriate to the circumstances.

98     THIRD CONVENTION


                  CHAPTER VII
                  Rank of Prisoners of War

                          Article 43
 Notification     Upon the outbreak of hostilities, the Parties to the conflict shall communicate
    of ranks      to one another the titles and ranks of all the persons mentioned in Article 4
                  of the present Convention, in order to ensure equality of treatment between
                  prisoners of equivalent rank. Titles and ranks which are subsequently created
                  shall form the subject of similar communications.
                  The Detaining Power shall recognize promotions in rank which have been
                  accorded to prisoners of war and which have been duly notified by the Power
                  on which these prisoners depend.

                          Article 44
Treatment of      Officers and prisoners of equivalent status shall be treated with the regard due
     officers     to their rank and age.
                  In order to ensure service in officers’ camps, other ranks of the same armed forc-
                  es who, as far as possible, speak the same language, shall be assigned in sufficient
                  numbers, account being taken of the rank of officers and prisoners of equivalent
                  status. Such orderlies shall not be required to perform any other work.
                  Supervision of the mess by the officers themselves shall be facilitated in every
                  way.

                          Article 45
     Treatment    Prisoners of war other than officers and prisoners of equivalent status shall be
       of other   treated with the regard due to their rank and age.
      prisoners   Supervision of the mess by the prisoners themselves shall be facilitated in
                  every way.


                  CHAPTER VIII
                  Transfer of Prisoners of War after their Arrival in Camp

                          Article 46
  Conditions      The Detaining Power, when deciding upon the transfer of prisoners of war,
                  shall take into account the interests of the prisoners themselves, more espe-
                  cially so as not to increase the difficulty of their repatriation.

                                                                   THE GENEVA CONVENTIONS OF 194999


The transfer of prisoners of war shall always be effected humanely and in con-
ditions not less favourable than those under which the forces of the Detaining
Power are transferred. Account shall always be taken of the climatic condi-
tions to which the prisoners of war are accustomed and the conditions of
transfer shall in no case be prejudicial to their health.
The Detaining Power shall supply prisoners of war during transfer with suf-
ficient food and drinking water to keep them in good health, likewise with
the necessary clothing, shelter and medical attention. The Detaining Power
shall take adequate precautions especially in case of transport by sea or by air,
to ensure their safety during transfer, and shall draw up a complete list of all
transferred prisoners before their departure.

     Article 47
Sick or wounded prisoners of war shall not be transferred as long as their           Circumstances
recovery may be endangered by the journey, unless their safety imperatively          precluding
demands it.                                                                          transfer
If the combat zone draws closer to a camp, the prisoners of war in the said
camp shall not be transferred unless their transfer can be carried out in ad-
equate conditions of safety, or if they are exposed to greater risks by remain-
ing on the spot than by being transferred.

     Article 48
In the event of transfer, prisoners of war shall be officially advised of their      Procedure
departure and of their new postal address. Such notifications shall be given in      for transfer
time for them to pack their luggage and inform their next of kin.
They shall be allowed to take with them their personal effects, and the cor-
respondence and parcels which have arrived for them. The weight of such
baggage may be limited, if the conditions of transfer so require, to what each
prisoner can reasonably carry, which shall in no case be more than twenty-
five kilograms per head.
Mail and parcels addressed to their former camp shall be forwarded to them
without delay. The camp commander shall take, in agreement with the pris-
oners’ representative, any measures needed to ensure the transport of the
prisoners’ community property and of the luggage they are unable to take
with them in consequence of restrictions imposed by virtue of the second
paragraph of this Article.
The costs of transfers shall be borne by the Detaining Power.

100   THIRD CONVENTION


                 SECTION III
                 Labour of prisoners of war

                         Article 49
    General      The Detaining Power may utilize the labour of prisoners of war who are phys-
observations     ically fit, taking into account their age, sex, rank and physical aptitude, and
                 with a view particularly to maintaining them in a good state of physical and
                 mental health.
                 Non-commissioned officers who are prisoners of war shall only be required
                 to do supervisory work. Those not so required may ask for other suitable
                 work which shall, so far as possible, be found for them.
                 If officers or persons of equivalent status ask for suitable work, it shall be
                 found for them, so far as possible, but they may in no circumstances be com-
                 pelled to work.

                         Article 50
 Authorized      Besides work connected with camp administration, installation or mainte-
      work       nance, prisoners of war may be compelled to do only such work as is included
                 in the following classes:
                      a) agriculture;
                      b) industries connected with the production or the extraction of raw
                          materials, and manufacturing industries, with the exception of met-
                          allurgical, machinery and chemical industries; public works and
                          building operations which have no military character or purpose;
                      c) transport and handling of stores which are not military in character
                          or purpose;
                      d) commercial business, and arts and crafts;
                      e) domestic service;
                      f) public utility services having no military character or purpose.
                 Should the above provisions be infringed, prisoners of war shall be allowed to
                 exercise their right of complaint, in conformity with Article 78.

                         Article 51
    Working      Prisoners of war must be granted suitable working conditions, especially as
  conditions     regards accommodation, food, clothing and equipment; such conditions shall
                 not be inferior to those enjoyed by nationals of the Detaining Power em-
                 ployed in similar work; account shall also be taken of climatic conditions.
                 The Detaining Power, in utilizing the labour of prisoners of war, shall ensure
                 that in areas in which prisoners are employed, the national legislation con-
                 cerning the protection of labour, and, more particularly, the regulations for
                 the safety of workers, are duly applied.

                                                                  THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949101


Prisoners of war shall receive training and be provided with the means of
protection suitable to the work they will have to do and similar to those ac-
corded to the nationals of the Detaining Power. Subject to the provisions of
Article 52, prisoners may be submitted to the normal risks run by these civil-
ian workers.
Conditions of labour shall in no case be rendered more arduous by disciplin-
ary measures.

     Article 52
Unless he be a volunteer, no prisoner of war may be employed on labour               Dangerous
which is of an unhealthy or dangerous nature.                                        or humiliat-
No prisoner of war shall be assigned to labour which would be looked upon            ing labour
as humiliating for a member of the Detaining Power’s own forces.
The removal of mines or similar devices shall be considered as dangerous labour.

     Article 53
The duration of the daily labour of prisoners of war, including the time of the     Duration
journey to and from, shall not be excessive, and must in no case exceed that        of labour
permitted for civilian workers in the district, who are nationals of the Detain-
ing Power and employed on the same work.
Prisoners of war must be allowed, in the middle of the day’s work, a rest of not
less than one hour. This rest will be the same as that to which workers of the
Detaining Power are entitled, if the latter is of longer duration. They shall be
allowed in addition a rest of twenty-four consecutive hours every week, pref-
erably on Sunday or the day of rest in their country of origin. Furthermore,
every prisoner who has worked for one year shall be granted a rest of eight
consecutive days, during which his working pay shall be paid him.
If methods of labour such as piece work are employed, the length of the work-
ing period shall not be rendered excessive thereby.

     Article 54
The working pay due to prisoners of war shall be fixed in accordance with the       Working pay.
provisions of Article 62 of the present Convention.                                 Occupational
Prisoners of war who sustain accidents in connection with work, or who              accidents
contract a disease in the course, or in consequence of their work, shall receive    and diseases
all the care their condition may require. The Detaining Power shall further-
more deliver to such prisoners of war a medical certificate enabling them
to submit their claims to the Power on which they depend, and shall send a
duplicate to the Central Prisoners of War Agency provided for in Article 123.

102   THIRD CONVENTION


                         Article 55
    Medical      The fitness of prisoners of war for work shall be periodically verified by medi-
 supervision     cal examinations at least once a month. The examinations shall have particu-
                 lar regard to the nature of the work which prisoners of war are required to do.
                 If any prisoner of war considers himself incapable of working, he shall be
                 permitted to appear before the medical authorities of his camp. Physicians or
                 surgeons may recommend that the prisoners who are, in their opinion, unfit
                 for work, be exempted therefrom.

                         Article 56
     Labour      The organization and administration of labour detachments shall be similar
detachments      to those of prisoner of war camps.
                 Every labour detachment shall remain under the control of and administra-
                 tively part of a prisoner of war camp. The military authorities and the com-
                 mander of the said camp shall be responsible, under the direction of their
                 government, for the observance of the provisions of the present Convention
                 in labour detachments.
                 The camp commander shall keep an up-to-date record of the labour detach-
                 ments dependent on his camp, and shall communicate it to the delegates of
                 the Protecting Power, of the International Committee of the Red Cross, or of
                 other agencies giving relief to prisoners of war, who may visit the camp.

                         Article 57
   Prisoners     The treatment of prisoners of war who work for private persons, even if the
    working      latter are responsible for guarding and protecting them, shall not be infe-
  for private    rior to that which is provided for by the present Convention. The Detaining
  employers      Power, the military authorities and the commander of the camp to which
                 such prisoners belong shall be entirely responsible for the maintenance, care,
                 treatment, and payment of the working pay of such prisoners of war.
                 Such prisoners of war shall have the right to remain in communication with
                 the prisoners’ representatives in the camps on which they depend.


                 SECTION IV
                 Financial resources of prisoners of war

                         Article 58
Ready money      Upon the outbreak of hostilities, and pending an arrangement on this matter
                 with the Protecting Power, the Detaining Power may determine the maxi-
                 mum amount of money in cash or in any similar form, that prisoners may
                 have in their possession. Any amount in excess, which was properly in their

                                                                 THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949103


possession and which has been taken or withheld from them, shall be placed
to their account, together with any monies deposited by them, and shall not
be converted into any other currency without their consent.
If prisoners of war are permitted to purchase services or commodities out-
side the camp against payment in cash, such payments shall be made by the
prisoner himself or by the camp administration who will charge them to the
accounts of the prisoners concerned. The Detaining Power will establish the
necessary rules in this respect.

     Article 59
Cash which was taken from prisoners of war, in accordance with Article 18, at       Amounts in
the time of their capture, and which is in the currency of the Detaining Power,     cash taken
shall be placed to their separate accounts, in accordance with the provisions       from
of Article 64 of the present Section.                                               prisoners
The amounts, in the currency of the Detaining Power, due to the conversion
of sums in other currencies that are taken from the prisoners of war at the
same time, shall also be credited to their separate accounts.

     Article 60
The Detaining Power shall grant all prisoners of war a monthly advance of           Advances
pay, the amount of which shall be fixed by conversion, into the currency of         of pay
the said Power, of the following amounts:
     Category I : Prisoners ranking below sergeants: eight Swiss francs.
     Category II : Sergeants and other non-commissioned officers, or
     		 prisoners of equivalent rank: twelve Swiss francs.
     Category III : Warrant officers and commissioned officers below the rank
     		 of major or prisoners of equivalent rank: fifty Swiss francs.
     Category IV : Majors, lieutenant-colonels, colonels or prisoners of
     		 equivalent rank: sixty Swiss francs.
     Category V : General officers or prisoners of war of equivalent rank:
     		 seventy-five Swiss francs.
However, the Parties to the conflict concerned may by special agreement
modify the amount of advances of pay due to prisoners of the preceding
categories.
Furthermore, if the amounts indicated in the first paragraph above would be
unduly high compared with the pay of the Detaining Power’s armed forces or
would, for any reason, seriously embarrass the Detaining Power, then, pend-
ing the conclusion of a special agreement with the Power on which the pris-
oners depend to vary the amounts indicated above, the Detaining Power:
     a) shall continue to credit the accounts of the prisoners with the
         amounts indicated in the first paragraph above;

104   THIRD CONVENTION


                         b) may temporarily limit the amount made available from these ad-
                            vances of pay to prisoners of war for their own use, to sums which
                            are reasonable, but which, for Category I, shall never be inferior to
                            the amount that the Detaining Power gives to the members of its
                            own armed forces.
                 The reasons for any limitations will be given without delay to the Protecting
                 Power.

                         Article 61
Supplemen-       The Detaining Power shall accept for distribution as supplementary pay to
   tary pay      prisoners of war sums which the Power on which the prisoners depend may
                 forward to them, on condition that the sums to be paid shall be the same for
                 each prisoner of the same category, shall be payable to all prisoners of that
                 category depending on that Power, and shall be placed in their separate ac-
                 counts, at the earliest opportunity, in accordance with the provisions of Arti-
                 cle 64. Such supplementary pay shall not relieve the Detaining Power of any
                 obligation under this Convention.

                         Article 62
Working pay      Prisoners of war shall be paid a fair working rate of pay by the detaining
                 authorities direct. The rate shall be fixed by the said authorities, but shall at
                 no time be less than one-fourth of one Swiss franc for a full working day. The
                 Detaining Power shall inform prisoners of war, as well as the Power on which
                 they depend, through the intermediary of the Protecting Power, of the rate of
                 daily working pay that it has fixed.
                 Working pay shall likewise be paid by the detaining authorities to prisoners of
                 war permanently detailed to duties or to a skilled or semi-skilled occupation
                 in connection with the administration, installation or maintenance of camps,
                 and to the prisoners who are required to carry out spiritual or medical duties
                 on behalf of their comrades.
                 The working pay of the prisoners’ representative, of his advisers, if any, and
                 of his assistants, shall be paid out of the fund maintained by canteen profits.
                 The scale of this working pay shall be fixed by the prisoners’ representative
                 and approved by the camp commander. If there is no such fund, the detaining
                 authorities shall pay these prisoners a fair working rate of pay.

                         Article 63
      Transfer   Prisoners of war shall be permitted to receive remittances of money addressed
      of funds   to them individually or collectively.
                 Every prisoner of war shall have at his disposal the credit balance of his ac-
                 count as provided for in the following Article, within the limits fixed by the

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949105


Detaining Power, which shall make such payments as are requested. Subject
to financial or monetary restrictions which the Detaining Power regards as
essential, prisoners of war may also have payments made abroad. In this case
payments addressed by prisoners of war to dependents shall be given priority.
In any event, and subject to the consent of the Power on which they depend,
prisoners may have payments made in their own country, as follows: the
Detaining Power shall send to the aforesaid Power through the Protecting
Power, a notification giving all the necessary particulars concerning the pris-
oners of war, the beneficiaries of the payments, and the amount of the sums
to be paid, expressed in the Detaining Power’s currency. The said notification
shall be signed by the prisoners and countersigned by the camp commander.
The Detaining Power shall debit the prisoners’ account by a corresponding
amount; the sums thus debited shall be placed by it to the credit of the Power
on which the prisoners depend.
To apply the foregoing provisions, the Detaining Power may usefully consult
the Model Regulations in Annex V of the present Convention.

     Article 64
The Detaining Power shall hold an account for each prisoner of war, showing            Prisoners’
at least the following:                                                                accounts

1)   The amounts due to the prisoner or received by him as advances of pay,
     as working pay or derived from any other source; the sums in the cur-
     rency of the Detaining Power which were taken from him; the sums
     taken from him and converted at his request into the currency of the
     said Power.
2)   The payments made to the prisoner in cash, or in any other similar form;
     the payments made on his behalf and at his request; the sums transferred
     under Article 63, third paragraph.

     Article 65
Every item entered in the account of a prisoner of war shall be countersigned          Management
or initialled by him, or by the prisoners’ representative acting on his behalf.        of prisoners’
Prisoners of war shall at all times be afforded reasonable facilities for consult-     accounts
ing and obtaining copies of their accounts, which may likewise be inspected by
the representatives of the Protecting Powers at the time of visits to the camp.
When prisoners of war are transferred from one camp to another, their per-
sonal accounts will follow them. In case of transfer from one Detaining Power
to another, the monies which are their property and are not in the currency of
the Detaining Power will follow them. They shall be given certificates for any
other monies standing to the credit of their accounts.

106   THIRD CONVENTION


                 The Parties to the conflict concerned may agree to notify to each other at
                 specific intervals through the Protecting Power, the amount of the accounts
                 of the prisoners of war.

                         Article 66
 Winding up      On the termination of captivity, through the release of a prisoner of war or
 of accounts     his repatriation, the Detaining Power shall give him a statement, signed by an
                 authorized officer of that Power, showing the credit balance then due to him.
                 The Detaining Power shall also send through the Protecting Power to the
                 government upon which the prisoner of war depends, lists giving all appro-
                 priate particulars of all prisoners of war whose captivity has been terminated
                 by repatriation, release, escape, death or any other means, and showing the
                 amount of their credit balances. Such lists shall be certified on each sheet by
                 an authorized representative of the Detaining Power.
                 Any of the above provisions of this Article may be varied by mutual agree-
                 ment between any two Parties to the conflict.
                 The Power on which the prisoner of war depends shall be responsible for set-
                 tling with him any credit balance due to him from the Detaining Power on
                 the termination of his captivity.

                         Article 67
Adjustments      Advances of pay, issued to prisoners of war in conformity with Article 60,
     between     shall be considered as made on behalf of the Power on which they depend.
Parties to the   Such advances of pay, as well as all payments made by the said Power under
      conflict   Article 63, third paragraph, and Article 68, shall form the subject of arrange-
                 ments between the Powers concerned, at the close of hostilities.

                         Article 68
   Claims for    Any claim by a prisoner of war for compensation in respect of any injury or
  compensa-      other disability arising out of work shall be referred to the Power on which
        tion     he depends, through the Protecting Power. In accordance with Article 54, the
                 Detaining Power will, in all cases, provide the prisoner of war concerned with
                 a statement showing the nature of the injury or disability, the circumstances
                 in which it arose and particulars of medical or hospital treatment given for it.
                 This statement will be signed by a responsible officer of the Detaining Power
                 and the medical particulars certified by a medical officer.
                 Any claim by a prisoner of war for compensation in respect of personal effects,
                 monies or valuables impounded by the Detaining Power under Article 18 and
                 not forthcoming on his repatriation, or in respect of loss alleged to be due
                 to the fault of the Detaining Power or any of its servants, shall likewise be
                 referred to the Power on which he depends. Nevertheless, any such personal

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949107


effects required for use by the prisoners of war whilst in captivity shall be
replaced at the expense of the Detaining Power. The Detaining Power will,
in all cases, provide the prisoner of war with a statement, signed by a re-
sponsible officer, showing all available information regarding the reasons why
such effects, monies or valuables have not been restored to him. A copy of this
statement will be forwarded to the Power on which he depends through the
Central Prisoners of War Agency provided for in Article 123.


SECTION V
Relations of prisoners of war with the exterior

     Article 69
Immediately upon prisoners of war falling into its power, the Detaining Pow-           Notification
er shall inform them and the Powers on which they depend, through the Pro-             of measures
tecting Power, of the measures taken to carry out the provisions of the present        taken
Section. They shall likewise inform the parties concerned of any subsequent
modifications of such measures.

     Article 70
Immediately upon capture, or not more than one week after arrival at a camp,           Capture card
even if it is a transit camp, likewise in case of sickness or transfer to hospital
or another camp, every prisoner of war shall be enabled to write direct to his
family, on the one hand, and to the Central Prisoners of War Agency provided
for in Article 123, on the other hand, a card similar, if possible, to the model
annexed to the present Convention, informing his relatives of his capture,
address and state of health. The said cards shall be forwarded as rapidly as
possible and may not be delayed in any manner.

     Article 71
Prisoners of war shall be allowed to send and receive letters and cards. If           Correspon-
the Detaining Power deems it necessary to limit the number of letters and             dence
cards sent by each prisoner of war, the said number shall not be less than two
letters and four cards monthly, exclusive of the capture cards provided for
in Article 70, and conforming as closely as possible to the models annexed
to the present Convention. Further limitations may be imposed only if the
Protecting Power is satisfied that it would be in the interests of the prisoners
of war concerned to do so owing to difficulties of translation caused by the
Detaining Power’s inability to find sufficient qualified linguists to carry out
the necessary censorship. If limitations must be placed on the correspond-
ence addressed to prisoners of war, they may be ordered only by the Power on
which the prisoners depend, possibly at the request of the Detaining Power.

108   THIRD CONVENTION


                  Such letters and cards must be conveyed by the most rapid method at the
                  disposal of the Detaining Power; they may not be delayed or retained for
                  disciplinary reasons.
                  Prisoners of war who have been without news for a long period, or who are
                  unable to receive news from their next of kin or to give them news by the
                  ordinary postal route, as well as those who are at a great distance from their
                  homes, shall be permitted to send telegrams, the fees being charged against
                  the prisoners of war’s accounts with the Detaining Power or paid in the cur-
                  rency at their disposal. They shall likewise benefit by this measure in cases of
                  urgency.
                  As a general rule, the correspondence of prisoners of war shall be written in
                  their native language. The Parties to the conflict may allow correspondence
                  in other languages.
                  Sacks containing prisoner of war mail must be securely sealed and labelled
                  so as clearly to indicate their contents, and must be addressed to offices of
                  destination.

                         Article 72
        Relief    Prisoners of war shall be allowed to receive by post or by any other means in-
  shipments       dividual parcels or collective shipments containing, in particular, foodstuffs,
   I. General     clothing, medical supplies and articles of a religious, educational or recrea-
   principles     tional character which may meet their needs, including books, devotional ar-
                  ticles scientific equipment, examination papers, musical instruments, sports
                  outfits and materials allowing prisoners of war to pursue their studies or their
                  cultural activities.
                  Such shipments shall in no way free the Detaining Power from the obligations
                  imposed upon it by virtue of the present Convention.
                  The only limits which may be placed on these shipments shall be those pro-
                  posed by the Protecting Power in the interest of the prisoners themselves, or
                  by the International Committee of the Red Cross or any other organization
                  giving assistance to the prisoners, in respect of their own shipments only, on
                  account of exceptional strain on transport or communications.
                  The conditions for the sending of individual parcels and collective relief
                  shall, if necessary, be the subject of special agreements between the Powers
                  concerned, which may in no case delay the receipt by the prisoners of relief
                  supplies. Books may not be included in parcels of clothing and foodstuffs.
                  Medical supplies shall, as a rule, be sent in collective parcels.

                         Article 73
II. Collective    In the absence of special agreements between the Powers concerned on the
         relief   conditions for the receipt and distribution of collective relief shipments, the

                                                                   THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949109


rules and regulations concerning collective shipments, which are annexed to
the present Convention, shall be applied.
The special agreements referred to above shall in no case restrict the right
of prisoners’ representatives to take possession of collective relief shipments
intended for prisoners of war, to proceed to their distribution or to dispose of
them in the interest of the prisoners.
Nor shall such agreements restrict the right of representatives of the Protecting
Power, the International Committee of the Red Cross or any other organiza-
tion giving assistance to prisoners of war and responsible for the forwarding
of collective shipments, to supervise their distribution to the recipients.

     Article 74
All relief shipments for prisoners of war shall be exempt from import, cus-           Exemption
toms and other dues.                                                                  from postal
Correspondence, relief shipments and authorized remittances of money ad-              and
dressed to prisoners of war or despatched by them through the post office,            transport
either direct or through the Information Bureaux provided for in Article 122          charges
and the Central Prisoners of War Agency provided for in Article 123, shall be
exempt from any postal dues, both in the countries of origin and destination,
and in intermediate countries.
If relief shipments intended for prisoners of war cannot be sent through the
post office by reason of weight or for any other cause, the cost of transporta-
tion shall be borne by the Detaining Power in all the territories under its con-
trol. The other Powers party to the Convention shall bear the cost of transport
in their respective territories.
In the absence of special agreements between the Parties concerned, the costs
connected with transport of such shipments, other than costs covered by the
above exemption, shall be charged to the senders.
The High Contracting Parties shall endeavour to reduce, so far as possible,
the rates charged for telegrams sent by prisoners of war, or addressed to them.

     Article 75
Should military operations prevent the Powers concerned from fulfilling their         Special
obligation to assure the transport of the shipments referred to in Articles 70,       means of
71, 72 and 77, the Protecting Powers concerned, the International Commit-             transport
tee of the Red Cross or any other organization duly approved by the Parties
to the conflict may undertake to ensure the conveyance of such shipments by
suitable means (railway wagons, motor vehicles, vessels or aircraft, etc.). For
this purpose, the High Contracting Parties shall endeavour to supply them
with such transport and to allow its circulation, especially by granting the
necessary safe-conducts.

110   THIRD CONVENTION


                 Such transport may also be used to convey:
                     a) correspondence, lists and reports exchanged between the Central
                         Information Agency referred to in Article 123 and the National Bu-
                         reaux referred to in Article 122;
                     b) correspondence and reports relating to prisoners of war which the
                         Protecting Power, the International Committee of the Red Cross or
                         any other body assisting the prisoners, exchange either with their
                         own delegates or with the Parties to the conflict.
                 These provisions in no way detract from the right of any Party to the conflict
                 to arrange other means of transport, if it should so prefer, nor preclude the
                 granting of safe-conducts, under mutually agreed conditions, to such means
                 of transport.
                 In the absence of special agreements, the costs occasioned by the use of such
                 means of transport shall be borne proportionally by the Parties to the conflict
                 whose nationals are benefited thereby.

                         Article 76
 Censorship      The censoring of correspondence addressed to prisoners of war or despatched
       and       by them shall be done as quickly as possible. Mail shall be censored only by
examination      the despatching State and the receiving State, and once only by each.
                 The examination of consignments intended for prisoners of war shall not be
                 carried out under conditions that will expose the goods contained in them to
                 deterioration; except in the case of written or printed matter, it shall be done
                 in the presence of the addressee, or of a fellow-prisoner duly delegated by
                 him. The delivery to prisoners of individual or collective consignments shall
                 not be delayed under the pretext of difficulties of censorship.
                 Any prohibition of correspondence ordered by Parties to the conflict, either
                 for military or political reasons, shall be only temporary and its duration shall
                 be as short as possible.

                         Article 77
 Preparation,    The Detaining Power shall provide all facilities for the transmission, through
   execution     the Protecting Power or the Central Prisoners of War Agency provided for in
         and     Article 123, of instruments, papers or documents intended for prisoners of
transmission     war or despatched by them, especially powers of attorney and wills.
     of legal
                 In all cases they shall facilitate the preparation and execution of such docu-
  documents
                 ments on behalf of prisoners of war; in particular, they shall allow them to
                 consult a lawyer and shall take what measures are necessary for the authenti-
                 cation of their signatures.

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949111


SECTION VI
Relations between prisoners of war and the authorities


CHAPTER I
Complaints of Prisoners of War
Respecting the Conditions of Captivity

     Article 78
Prisoners of war shall have the right to make known to the military authori-           Complaints
ties in whose power they are, their requests regarding the conditions of cap-          and requests
tivity to which they are subjected.
They shall also have the unrestricted right to apply to the representatives of
the Protecting Powers either through their prisoners’ representative or, if they
consider it necessary, direct, in order to draw their attention to any points on
which they may have complaints to make regarding their conditions of captivity.
Theses requests and complaints shall not be limited nor considered to be
a part of the correspondence quota referred to in Article 71. They must be
transmitted immediately. Even if they are recognized to be unfounded, they
may not give rise to any punishment.
Prisoners’ representative may send periodic reports on the situation in the
camps and the needs of the prisoners of war to the representatives of the
Protecting Powers.


CHAPTER II
Prisoner of War Representatives

     Article 79
In all places where there are prisoners of war, except in those where there are        Election
officers, the prisoners shall freely elect by secret ballot, every six months, and
also in case of vacancies, prisoners’ representatives entrusted with represent-
ing them before the military authorities, the Protecting Powers, the Interna-
tional Committee of the Red Cross and any other organization which may
assist them. These prisoners’ representatives shall be eligible for re-election.
In camps for officers and persons of equivalent status or in mixed camps, the
senior officer among the prisoners of war shall be recognized as the camp
prisoners’ representative. In camps for officers, he shall be assisted by one or
more advisers chosen by the officers; in mixed camps, his assistants shall be
chosen from among the prisoners of war who are not officers and shall be
elected by them.

112   THIRD CONVENTION


                 Officer prisoners of war of the same nationality shall be stationed in labour
                 camps for prisoners of war, for the purpose of carrying out the camp admin-
                 istration duties for which the prisoners of war are responsible. These officers
                 may be elected as prisoners’ representatives under the first paragraph of this
                 Article. In such a case the assistants to the prisoners’ representatives shall be
                 chosen from among those prisoners of war who are not officers.
                 Every representative elected must be approved by the Detaining Power before
                 he has the right to commence his duties. Where the Detaining Power refuses
                 to approve a prisoner of war elected by his fellow prisoners of war, it must
                 inform the Protecting Power of the reason for such refusal.
                 In all cases the prisoners’ representative must have the same nationality, lan-
                 guage and customs as the prisoners of war whom he represents. Thus, pris-
                 oners of war distributed in different sections of a camp, according to their
                 nationality, language or customs, shall have for each section their own prison-
                 ers’ representative, in accordance with the foregoing paragraphs.

                         Article 80
      Duties     Prisoners’ representatives shall further the physical, spiritual and intellectual
                 well-being of prisoners of war.
                 In particular, where the prisoners decide to organize amongst themselves a
                 system of mutual assistance, this organization will be within the province of
                 the prisoners’ representative, in addition to the special duties entrusted to
                 him by other provisions of the present Convention.
                 Prisoners’ representatives shall not be held responsible, simply by reason of
                 their duties, for any offences committed by prisoners of war.

                         Article 81
Prerogatives     Prisoners’ representatives shall not be required to perform any other work, if
                 the accomplishment of their duties is thereby made more difficult.
                 Prisoners’ representatives may appoint from amongst the prisoners such as-
                 sistants as they may require. All material facilities shall be granted them, par-
                 ticularly a certain freedom of movement necessary for the accomplishment
                 of their duties (inspection of labour detachments, receipt of supplies, etc.).
                 Prisoners’ representatives shall be permitted to visit premises where prisoners
                 of war are detained, and every prisoner of war shall have the right to consult
                 freely his prisoners’ representative.
                 All facilities shall likewise be accorded to the prisoners’ representatives for
                 communication by post and telegraph with the detaining authorities, the
                 Protecting Powers, the International Committee of the Red Cross and their
                 delegates, the Mixed Medical Commissions and with the bodies which give as-

                                                                 THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949113


sistance to prisoners of war. Prisoners’ representatives of labour detachments
shall enjoy the same facilities for communication with the prisoners’ repre-
sentatives of the principal camp. Such communications shall not be restricted,
nor considered as forming a part of the quota mentioned in Article 71.
Prisoners’ representatives who are transferred shall be allowed a reasonable
time to acquaint their successors with current affairs.
In case of dismissal, the reasons therefor shall be communicated to the
Protecting Power.


CHAPTER III
Penal and Disciplinary Sanctions

I. General Provisions

     Article 82
A prisoner of war shall be subject to the laws, regulations and orders in force     Applicable
in the armed forces of the Detaining Power; the Detaining Power shall be            legislation
justified in taking judicial or disciplinary measures in respect of any offence
committed by a prisoner of war against such laws, regulations or orders.
However, no proceedings or punishments contrary to the provisions of this
Chapter shall be allowed.
If any law, regulation or order of the Detaining Power shall declare acts com-
mitted by a prisoner of war to be punishable, whereas the same acts would
not be punishable if committed by a member of the forces of the Detaining
Power, such acts shall entail disciplinary punishments only.

     Article 83
In deciding whether proceedings in respect of an offence alleged to have been       Choice of
committed by a prisoner of war shall be judicial or disciplinary, the Detaining     disciplinary
Power shall ensure that the competent authorities exercise the greatest lenien-     or judicial
cy and adopt, wherever possible, disciplinary rather than judicial measures.        proceedings

     Article 84
A prisoner of war shall be tried only by a military court, unless the existing      Courts
laws of the Detaining Power expressly permit the civil courts to try a member
of the armed forces of the Detaining Power in respect of the particular offence
alleged to have been committed by the prisoner of war.
In no circumstances whatever shall a prisoner of war be tried by a court of any
kind which does not offer the essential guarantees of independence and im-
partiality as generally recognized, and, in particular, the procedure of which

114    THIRD CONVENTION


                  does not afford the accused the rights and means of defence provided for in
                  Article 105.

                          Article 85
   Offences       Prisoners of war prosecuted under the laws of the Detaining Power for acts
  commited        committed prior to capture shall retain, even if convicted, the benefits of the
     before       present Convention.
    capture
                          Article 86
      “Non bis    No prisoner of war may be punished more than once for the same act, or on
      in idem”    the same charge.

                          Article 87
      Penalties   Prisoners of war may not be sentenced by the military authorities and courts
                  of the Detaining Power to any penalties except those provided for in respect
                  of members of the armed forces of the said Power who have committed the
                  same acts.
                  When fixing the penalty, the courts or authorities of the Detaining Power shall
                  take into consideration, to the widest extent possible, the fact that the accused,
                  not being a national of the Detaining Power, is not bound to it by any duty of
                  allegiance, and that he is in its power as the result of circumstances indepen-
                  dent of his own will. The said courts or authorities shall be at liberty to reduce
                  the penalty provided for the violation of which the prisoner of war is accused,
                  and shall therefore not be bound to apply the minimum penalty prescribed.
                  Collective punishment for individual acts, corporal punishment, imprison-
                  ment in premises without daylight and, in general, any form of torture or
                  cruelty, are forbidden.
                  No prisoner of war may be deprived of his rank by the Detaining Power, or
                  prevented from wearing his badges.

                          Article 88
  Execution       Officers, non-commissioned officers and men who are prisoners of war un-
of penalties      dergoing a disciplinary or judicial punishment, shall not be subjected to
                  more severe treatment than that applied in respect of the same punishment
                  to members of the armed forces of the Detaining Power of equivalent rank.
                  A woman prisoner of war shall not be awarded or sentenced to a punishment
                  more severe, or treated whilst undergoing punishment more severely, than a
                  woman member of the armed forces of the Detaining Power dealt with for a
                  similar offence.
                  In no case may a woman prisoner of war be awarded or sentenced to a punish-
                  ment more severe, or treated whilst undergoing punishment more severely,

                                                                  THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949115


than a male member of the armed forces of the Detaining Power dealt with
for a similar offence.
Prisoners of war who have served disciplinary or judicial sentences may not
be treated differently from other prisoners of war.

II. Disciplinary Sanctions

     Article 89
The disciplinary punishments applicable to prisoners of war are the following:       General
                                                                                     observations
1)   A fine which shall not exceed 50 per cent of the advances of pay and
                                                                                     I. Forms of
     working pay which the prisoner of war would otherwise receive under
                                                                                     punishment
     the provisions of Articles 60 and 62 during a period of not more than
     thirty days.
2)   Discontinuance of privileges granted over and above the treatment pro-
     vided for by the present Convention.
3)   Fatigue duties not exceeding two hours daily.
4)   Confinement.
The punishment referred to under 3) shall not be applied to officers.
In no case shall disciplinary punishments be inhuman, brutal or dangerous to
the health of prisoners of war.

     Article 90
The duration of any single punishment shall in no case exceed thirty days.           II. Duration
Any period of confinement awaiting the hearing of a disciplinary offence or          of
the award of disciplinary punishment shall be deducted from an award pro-            punishments
nounced against a prisoner of war.
The maximum of thirty days provided above may not be exceeded, even if
the prisoner of war is answerable for several acts at the same time when he is
awarded punishment, whether such acts are related or not.
The period between the pronouncing of an award of disciplinary punishment
and its execution shall not exceed one month.
When a prisoner of war is awarded a further disciplinary punishment, a pe-
riod of at least three days shall elapse between the execution of any two of the
punishments, if the duration of one of these is ten days or more.

     Article 91
The escape of a prisoner of war shall be deemed to have succeeded when:              Escapes
                                                                                     I. Successful
1)   he has joined the armed forces of the Power on which he depends, or
                                                                                     escape
     those of an allied Power;

116   THIRD CONVENTION


                 2)      he has left the territory under the control of the Detaining Power, or of
                         an ally of the said Power;
                 3)      he has joined a ship flying the flag of the Power on which he depends, or
                         of an allied Power, in the territorial waters of the Detaining Power, the
                         said ship not being under the control of the last named Power.
                 Prisoners of war who have made good their escape in the sense of this Article
                 and who are recaptured, shall not be liable to any punishment in respect of
                 their previous escape.

                         Article 92
          II.    A prisoner of war who attempts to escape and is recaptured before having
Unsuccessful     made good his escape in the sense of Article 91 shall be liable only to a disci-
     escape      plinary punishment in respect of this act, even if it is a repeated offence.
                 A prisoner of war who is recaptured shall be handed over without delay to the
                 competent military authority.
                 Article 88, fourth paragraph, notwithstanding, prisoners of war punished as
                 a result of an unsuccessful escape may be subjected to special surveillance.
                 Such surveillance must not affect the state of their health, must be undergone
                 in a prisoner of war camp, and must not entail the suppression of any of the
                 safeguards granted them by the present Convention.

                         Article 93
          III.   Escape or attempt to escape, even if it is a repeated offence, shall not be
  Connected      deemed an aggravating circumstance if the prisoner of war is subjected to
    offences     trial by judicial proceedings in respect of an offence committed during his
                 escape or attempt to escape.
                 In conformity with the principle stated in Article 83, offences committed by
                 prisoners of war with the sole intention of facilitating their escape and which
                 do not entail any violence against life or limb, such as offences against public
                 property, theft without intention of self-enrichment, the drawing up or use
                 of false papers, the wearing of civilian clothing, shall occasion disciplinary
                 punishment only.
                 Prisoners of war who aid or abet an escape or an attempt to escape shall be
                 liable on this count to disciplinary punishment only.

                         Article 94
          IV.    If an escaped prisoner of war is recaptured, the Power on which he depends
Notification     shall be notified thereof in the manner defined in Article 122, provided noti-
of recapture     fication of his escape has been made.

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949117


     Article 95
A prisoner of war accused of an offence against discipline shall not be kept in        Procedure
confinement pending the hearing unless a member of the armed forces of the             I.
Detaining Power would be so kept if he were accused of a similar offence, or           Confinement
if it is essential in the interests of camp order and discipline.                      awaiting
Any period spent by a prisoner of war in confinement awaiting the disposal             hearing
of an offence against discipline shall be reduced to an absolute minimum and
shall not exceed fourteen days.
The provisions of Articles 97 and 98 of this Chapter shall apply to prisoners of
war who are in confinement awaiting the disposal of offences against discipline.

     Article 96
Acts which constitute offences against discipline shall be investigated imme-          II. Competent
diately.                                                                               authorities
Without prejudice to the competence of courts and superior military authori-           and right of
ties, disciplinary punishment may be ordered only by an officer having disci-          defence
plinary powers in his capacity as camp commander, or by a responsible officer
who replaces him or to whom he has delegated his disciplinary powers.
In no case may such powers be delegated to a prisoner of war or be exercised
by a prisoner of war.
Before any disciplinary award is pronounced, the accused shall be given pre-
cise information regarding the offences of which he is accused, and given an
opportunity of explaining his conduct and of defending himself. He shall be
permitted, in particular, to call witnesses and to have recourse, if necessary, to
the services of a qualified interpreter. The decision shall be announced to the
accused prisoner of war and to the prisoners’ representative.
A record of disciplinary punishments shall be maintained by the camp com-
mander and shall be open to inspection by representatives of the Protecting
Power.

     Article 97
Prisoners of war shall not in any case be transferred to penitentiary establish-       Execution of
ments (prisons, penitentiaries, convict prisons, etc.) to undergo disciplinary         punishment
punishment therein.                                                                    I. Premises
All premises in which disciplinary punishments are undergone shall conform
to the sanitary requirements set forth in Article 25. A prisoner of war under-
going punishment shall be enabled to keep himself in a state of cleanliness, in
conformity with Article 29.
Officers and persons of equivalent status shall not be lodged in the same
quarters as non-commissioned officers or men.

118   THIRD CONVENTION


                  Women prisoners of war undergoing disciplinary punishment shall be con-
                  fined in separate quarters from male prisoners of war and shall be under the
                  immediate supervision of women.

                         Article 98
 II. Essential    A prisoner of war undergoing confinement as a disciplinary punishment,
 safeguards       shall continue to enjoy the benefits of the provisions of this Convention ex-
                  cept in so far as these are necessarily rendered inapplicable by the mere fact
                  that he is confined. In no case may he be deprived of the benefits of the provi-
                  sions of Articles 78 and 126.
                  A prisoner of war awarded disciplinary punishment may not be deprived of
                  the prerogatives attached to his rank.
                  Prisoners of war awarded disciplinary punishment shall be allowed to exer-
                  cise and to stay in the open air at least two hours daily.
                  They shall be allowed, on their request, to be present at the daily medical in-
                  spections. They shall receive the attention which their state of health requires
                  and, if necessary, shall be removed to the camp infirmary or to a hospital.
                  They shall have permission to read and write, likewise to send and receive let-
                  ters. Parcels and remittances of money, however, may be withheld from them
                  until the completion of the punishment; they shall meanwhile be entrusted to
                  the prisoners’ representative, who will hand over to the infirmary the perish-
                  able goods contained in such parcels.

                  III. Judicial Proceedings

                         Article 99
   Essential      No prisoner of war may be tried or sentenced for an act which is not forbid-
       rules      den by the law of the Detaining Power or by international law, in force at the
  I. General      time the said act was committed.
  principles      No moral or physical coercion may be exerted on a prisoner of war in order to
                  induce him to admit himself guilty of the act of which he is accused.
                  No prisoner of war may be convicted without having had an opportunity to
                  present his defence and the assistance of a qualified advocate or counsel.

                         Article 100
      II. Death   Prisoners of war and the Protecting Powers shall be informed as soon as pos-
       penalty    sible of the offences which are punishable by the death sentence under the
                  laws of the Detaining Power.

                                                                        THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949119


Other offences shall not thereafter be made punishable by the death penalty
without the concurrence of the Power upon which the prisoners of war depend.
The death sentence cannot be pronounced on a prisoner of war unless the
attention of the court has, in accordance with Article 87, second paragraph,
been particularly called to the fact that since the accused is not a national of
the Detaining Power, he is not bound to it by any duty of allegiance, and that
he is in its power as the result of circumstances independent of his own will.

     Article 101
If the death penalty is pronounced on a prisoner of war, the sentence shall not            III. Delay in
be executed before the expiration of a period of at least six months from the              execution
date when the Protecting Power receives, at an indicated address, the detailed             of the death
communication provided for in Article 107.                                                 penalty

     Article 102
A prisoner of war can be validly sentenced only if the sentence has been pro-              Procedure
nounced by the same courts according to the same procedure as in the case                  I. Conditions
of members of the armed forces of the Detaining Power, and if, furthermore,                for validity of
the provisions of the present Chapter have been observed.                                  sentence

     Article 103
Judicial investigations relating to a prisoner of war shall be conducted as rapidly        II.
as circumstances permit and so that his trial shall take place as soon as possible.        Confinement
A prisoner of war shall not be confined while awaiting trial unless a member of            awaiting trial
the armed forces of the Detaining Power would be so confined if he were ac-                (Deduction
cused of a similar offence, or if it is essential to do so in the interests of national    from
security. In no circumstances shall this confinement exceed three months.                  sentence,
Any period spent by a prisoner of war in confinement awaiting trial shall be               treatment)
deducted from any sentence of imprisonment passed upon him and taken
into account in fixing any penalty.
The provisions of Articles 97 and 98 of this Chapter shall apply to a prisoner
of war whilst in confinement awaiting trial.

     Article 104
In any case in which the Detaining Power has decided to institute judicial                 III.
proceedings against a prisoner of war, it shall notify the Protecting Power as             Notification
soon as possible and at least three weeks before the opening of the trial. This            of
period of three weeks shall run as from the day on which such notification                 proceedings
reaches the Protecting Power at the address previously indicated by the latter
to the Detaining Power.

120   THIRD CONVENTION


                 The said notification shall contain the following information:
                 1)      surname and first names of the prisoner of war, his rank, his army, regi-
                         mental, personal or serial number, his date of birth, and his profession
                         or trade, if any;
                 2)      place of internment or confinement;
                 3)      specification of the charge or charges on which the prisoner of war is to
                         be arraigned, giving the legal provisions applicable;
                 4)      designation of the court which will try the case, likewise the date and
                         place fixed for the opening of the trial.
                 The same communication shall be made by the Detaining Power to the pris-
                 oners’ representative.
                 If no evidence is submitted, at the opening of a trial, that the notification re-
                 ferred to above was received by the Protecting Power, by the prisoner of war
                 and by the prisoners’ representative concerned, at least three weeks before the
                 opening of the trial, then the latter cannot take place and must be adjourned.

                         Article 105
  IV. Rights     The prisoner of war shall be entitled to assistance by one of his prisoner com-
 and means       rades, to defence by a qualified advocate or counsel of his own choice, to the
 of defence      calling of witnesses and, if he deems necessary, to the services of a competent
                 interpreter. He shall be advised of these rights by the Detaining Power in due
                 time before the trial.
                 Failing a choice by the prisoner of war, the Protecting Power shall find him
                 an advocate or counsel, and shall have at least one week at its disposal for the
                 purpose. The Detaining Power shall deliver to the said Power, on request, a
                 list of persons qualified to present the defence. Failing a choice of an advo-
                 cate or counsel by the prisoner of war or the Protecting Power, the Detaining
                 Power shall appoint a competent advocate or counsel to conduct the defence.
                 The advocate or counsel conducting the defence on behalf of the prisoner of
                 war shall have at his disposal a period of two weeks at least before the open-
                 ing of the trial, as well as the necessary facilities to prepare the defence of the
                 accused. He may, in particular, freely visit the accused and interview him
                 in private. He may also confer with any witnesses for the defence, including
                 prisoners of war. He shall have the benefit of these facilities until the term of
                 appeal or petition has expired.
                 Particulars of the charge or charges on which the prisoner of war is to be ar-
                 raigned, as well as the documents which are generally communicated to the
                 accused by virtue of the laws in force in the armed forces of the Detaining
                 Power, shall be communicated to the accused prisoner of war in a language

                                                                     THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949121


which he understands, and in good time before the opening of the trial. The
same communication in the same circumstances shall be made to the advo-
cate or counsel conducting the defence on behalf of the prisoner of war.
The representatives of the Protecting Power shall be entitled to attend the
trial of the case, unless, exceptionally, this is held in camera in the interest of
State security. In such a case the Detaining Power shall advise the Protecting
Power accordingly.

     Article 106
Every prisoner of war shall have, in the same manner as the members of the              V. Appeals
armed forces of the Detaining Power, the right of appeal or petition from any
sentence pronounced upon him, with a view to the quashing or revising of
the sentence or the reopening of the trial. He shall be fully informed of his
right to appeal or petition and of the time limit within which he may do so.

     Article 107
Any judgment and sentence pronounced upon a prisoner of war shall be im-                VI.
mediately reported to the Protecting Power in the form of a summary com-                Notification
munication, which shall also indicate whether he has the right of appeal with           of findings
a view to the quashing of the sentence or the reopening of the trial. This com-         and sentence
munication shall likewise be sent to the prisoners’ representative concerned.
It shall also be sent to the accused prisoner of war in a language he under-
stands, if the sentence was not pronounced in his presence. The Detaining
Power shall also immediately communicate to the Protecting Power the deci-
sion of the prisoner of war to use or to waive his right of appeal.
Furthermore, if a prisoner of war is finally convicted or if a sentence pro-
nounced on a prisoner of war in the first instance is a death sentence, the
Detaining Power shall as soon as possible address to the Protecting Power a
detailed communication containing:
1)   the precise wording of the finding and sentence;
2)   a summarized report of any preliminary investigation and of the trial,
     emphasizing in particular the elements of the prosecution and the de-
     fence;
3)   notification, where applicable, of the establishment where the sentence
     will be served.
The communications provided for in the foregoing sub-paragraphs shall be
sent to the Protecting Power at the address previously made known to the
Detaining Power.

122   THIRD CONVENTION


                         Article 108
   Execution     Sentence pronounced on prisoners of war after a conviction has become duly
of penalties.    enforceable shall be served in the same establishments and under the same
       Penal     conditions as in the case of members of the armed forces of the Detaining
 regulations     Power. These conditions shall in all cases conform to the requirements of
                 health and humanity.
                 A woman prisoner of war on whom such a sentence has been pronounced
                 shall be confined in separate quarters and shall be under the supervision of
                 women.
                 In any case, prisoners of war sentenced to a penalty depriving them of their
                 liberty shall retain the benefit of the provisions of Articles 78 and 126 of the
                 present Convention. Furthermore, they shall be entitled to receive and des-
                 patch correspondence, to receive at least one relief parcel monthly, to take
                 regular exercise in the open air, to have the medical care required by their
                 state of health, and the spiritual assistance they may desire. Penalties to which
                 they may be subjected shall be in accordance with the provisions of Article 87,
                 third paragraph.


                 PART IV
                 TERMINATION OF CAPTIVITY

                 SECTION I
                 Direct repatriation and accomodation in neutral
                 countries

                         Article 109
    General      Subject to the provisions of the third paragraph of this Article, Parties to the
observations     conflict are bound to send back to their own country, regardless of number
                 or rank, seriously wounded and seriously sick prisoners of war, after having
                 cared for them until they are fit to travel, in accordance with the first para-
                 graph of the following Article.
                 Throughout the duration of hostilities, Parties to the conflict shall endeav-
                 our, with the co-operation of the neutral Powers concerned, to make arrange-
                 ments for the accommodation in neutral countries of the sick and wounded
                 prisoners of war referred to in the second paragraph of the following Article.
                 They may, in addition, conclude agreements with a view to the direct repa-
                 triation or internment in a neutral country of able-bodied prisoners of war
                 who have undergone a long period of captivity.
                 No sick or injured prisoner of war who is eligible for repatriation under the first
                 paragraph of this Article, may be repatriated against his will during hostilities.

                                                                     THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949123


     Article 110
The following shall be repatriated direct;                                              Cases of
                                                                                        repatriation
1)   Incurably wounded and sick whose mental or physical fitness seems to
                                                                                        and
     have been gravely diminished.
                                                                                        accommoda-
2)   Wounded and sick who, according to medical opinion, are not likely to              tion
     recover within one year, whose condition requires treatment and whose
     mental or physical fitness seems to have been gravely diminished.
3)   Wounded and sick who have recovered, but whose mental or physical
     fitness seems to have gravely and permanently diminished.
The following may be accommodated in a neutral country:
1)   Wounded and sick whose recovery may be expected within one year
     of the date of the wound or the beginning of the illness, if treatment in
     a neutral country might increase the prospects of a more certain and
     speedy recovery.
2)   Prisoners of war whose mental or physical health, according to medical
     opinion, is seriously threatened by continued captivity, but whose ac-
     commodation in a neutral country might remove such a threat.
The conditions which prisoners of war accommodated in a neutral country
must fulfil in order to permit their repatriation shall be fixed, as shall likewise
their status, by agreement between the Powers concerned. In general, pris-
oners of war who have been accommodated in a neutral country, and who
belong to the following categories, should be repatriated:
1)   those whose state of health has deteriorated so as to fulfil the conditions
     laid down for direct repatriation;
2)   those whose mental or physical powers remain, even after treatment,
     considerably impaired.
If no special agreements are concluded between the Parties to the conflict
concerned, to determine the cases of disablement or sickness entailing di-
rect repatriation or accommodation in a neutral country, such cases shall be
settled in accordance with the principles laid down in the Model Agreement
concerning direct repatriation and accommodation in neutral countries of
wounded and sick prisoners of war and in the Regulations concerning Mixed
Medical Commissions annexed to the present Convention.

     Article 111
The Detaining Power, the Power on which the prisoners of war depend, and a              Internment
neutral Power agreed upon by these two Powers, shall endeavour to conclude              in a neutral
agreements which will enable prisoners of war to be interned in the territory           country
of the said neutral Power until the close of hostilities.

124   THIRD CONVENTION


                         Article 112
     Mixed       Upon the outbreak of hostilities, Mixed Medical Commissions shall be ap-
   Medical       pointed to examine sick and wounded prisoners of war, and to make all ap-
Commissions      propriate decisions regarding them. The appointment, duties and functioning
                 of these Commissions shall be in conformity with the provisions of the Regu-
                 lations annexed to the present Convention.
                 However, prisoners of war who, in the opinion of the medical authorities of
                 the Detaining Power, are manifestly seriously injured or seriously sick, may be
                 repatriated without having to be examined by a Mixed Medical Commission.

                         Article 113
    Prisoners    Besides those who are designated by the medical authorities of the Detaining
   entitled to   Power, wounded or sick prisoners of war belonging to the categories listed
 examination     below shall be entitled to present themselves for examination by the Mixed
    by Mixed     Medical Commissions provided for in the foregoing Article:
     Medical
                 1)      Wounded and sick proposed by a physician or surgeon who is of the
Commissions
                         same nationality, or a national of a Party to the conflict allied with the
                         Power on which the said prisoners depend, and who exercises his func-
                         tions in the camp.
                 2)      Wounded and sick proposed by their prisoners’ representative.
                 3)      Wounded and sick proposed by the Power on which they depend, or by
                         an organization duly recognized by the said Power and giving assistance
                         to the prisoners.
                 Prisoners of war who do not belong to one of the three foregoing catego-
                 ries may nevertheless present themselves for examination by Mixed Medical
                 Commissions, but shall be examined only after those belonging to the said
                 categories.
                 The physician or surgeon of the same nationality as the prisoners who pres-
                 ent themselves for examination by the Mixed Medical Commission, likewise
                 the prisoners’ representative of the said prisoners, shall have permission to be
                 present at the examination.

                         Article 114
   Prisoners     Prisoners of war who meet with accidents shall, unless the injury is self-in-
meeting with     flicted, have the benefit of the provisions of this Convention as regards repa-
   accidents     triation or accommodation in a neutral country.

                                                                   THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949125


     Article 115
No prisoner of war on whom a disciplinary punishment has been imposed                 Prisoners
and who is eligible for repatriation or for accommodation in a neutral coun-          serving a
try, may be kept back on the plea that he has not undergone his punishment.           sentence
Prisoners of war detained in connection with a judicial prosecution or con-
viction and who are designated for repatriation or accommodation in a neu-
tral country, may benefit by such measures before the end of the proceedings
or the completion of the punishment, if the Detaining Power consents.
Parties to the conflict shall communicate to each other the names of those
who will be detained until the end of the proceedings or the completion of
the punishment.

     Article 116
The costs of repatriating prisoners of war or of transporting them to a neutral       Costs of
country shall be borne, from the frontiers of the Detaining Power, by the             repatriation
Power on which the said prisoners depend.

     Article 117
No repatriated person may be employed on active military service.                     Activity after
                                                                                      repatriation


SECTION II
Release and repatriation of prisoners of war at the close
of hostilities

     Article 118
 Prisoners of war shall be released and repatriated without delay after the ces-      Release and
sation of active hostilities.                                                         repatriation
In the absence of stipulations to the above effect in any agreement concluded
between the Parties to the conflict with a view to the cessation of hostilities,
or failing any such agreement, each of the Detaining Powers shall itself estab-
lish and execute without delay a plan of repatriation in conformity with the
principle laid down in the foregoing paragraph.
In either case, the measures adopted shall be brought to the knowledge of the
prisoners of war.
The costs of repatriation of prisoners of war shall in all cases be equitably ap-
portioned between the Detaining Power and the Power on which the prison-
ers depend. This apportionment shall be carried out on the following basis:
     a) If the two Powers are contiguous, the Power on which the prisoners
        of war depend shall bear the costs of repatriation from the frontiers
        of the Detaining Power.

126   THIRD CONVENTION


                         b) If the two Powers are not contiguous, the Detaining Power shall bear
                            the costs of transport of prisoners of war over its own territory as far
                            as its frontier or its port of embarkation nearest to the territory of the
                            Power on which the prisoners of war depend. The Parties concerned
                            shall agree between themselves as to the equitable apportionment of
                            the remaining costs of the repatriation. The conclusion of this agree-
                            ment shall in no circumstances justify any delay in the repatriation
                            of the prisoners of war.

                         Article 119
   Details of    Repatriation shall be effected in conditions similar to those laid down in Ar-
  procedure      ticles 46 to 48 inclusive of the present Convention for the transfer of prison-
                 ers of war, having regard to the provisions of Article 118 and to those of the
                 following paragraphs.
                 On repatriation, any articles of value impounded from prisoners of war under
                 Article 18, and any foreign currency which has not been converted into the
                 currency of the Detaining Power, shall be restored to them. Articles of value
                 and foreign currency which, for any reason whatever, are not restored to pris-
                 oners of war on repatriation, shall be despatched to the Information Bureau
                 set up under Article 122.
                 Prisoners of war shall be allowed to take with them their personal effects, and
                 any correspondence and parcels which have arrived for them. The weight of
                 such baggage may be limited, if the conditions of repatriation so require, to
                 what each prisoner can reasonably carry. Each prisoner shall in all cases be
                 authorized to carry at least twenty-five kilograms.
                 The other personal effects of the repatriated prisoner shall be left in the
                 charge of the Detaining Power which shall have them forwarded to him as
                 soon as it has concluded an agreement to this effect, regulating the conditions
                 of transport and the payment of the costs involved, with the Power on which
                 the prisoner depends.
                 Prisoners of war against whom criminal proceedings for an indictable of-
                 fence are pending may be detained until the end of such proceedings, and, if
                 necessary, until the completion of the punishment. The same shall apply to
                 prisoners of war already convicted for an indictable offence.
                 Parties to the conflict shall communicate to each other the names of any pris-
                 oners of war who are detained until the end of the proceedings or until pun-
                 ishment has been completed.
                 By agreement between the Parties to the conflict, commissions shall be es-
                 tablished for the purpose of searching for dispersed prisoners of war and of
                 assuring their repatriation with the least possible delay.

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949127


SECTION III
Death of prisoners of war

     Article 120
Wills of prisoners of war shall be drawn up so as to satisfy the conditions of         Wills, death
validity required by the legislation of their country of origin, which will take       certificates,
steps to inform the Detaining Power of its requirements in this respect. At the        burial,
request of the prisoner of war and, in all cases, after death, the will shall be       cremation
transmitted without delay to the Protecting Power; a certified copy shall be
sent to the Central Agency.
Death certificates, in the form annexed to the present Convention, or lists
certified by a responsible officer, of all persons who die as prisoners of war
shall be forwarded as rapidly as possible to the Prisoner of War Information
Bureau established in accordance with Article 122. The death certificates or
certified lists shall show particulars of identity as set out in the third para-
graph of Article 17, and also the date and place of death, the cause of death,
the date and place of burial and all particulars necessary to identify the graves.
The burial or cremation of a prisoner of war shall be preceded by a medical
examination of the body with a view to confirming death and enabling a re-
port to be made and, where necessary, establishing identity.
The detaining authorities shall ensure that prisoners of war who have died
in captivity are honourably buried, if possible according to the rites of the
religion to which they belonged, and that their graves are respected, suitably
maintained and marked so as to be found at any time. Wherever possible,
deceased prisoners of war who depended on the same Power shall be interred
in the same place.
Deceased prisoners of war shall be buried in individual graves unless un-
avoidable circumstances require the use of collective graves. Bodies may be
cremated only for imperative reasons of hygiene, on account of the religion
of the deceased or in accordance with his express wish to this effect. In case
of cremation, the fact shall be stated and the reasons given in the death cer-
tificate of the deceased.
In order that graves may always be found, all particulars of burials and
graves shall be recorded with a Graves Registration Service established by
the Detaining Power. Lists of graves and particulars of the prisoners of war
interred in cemeteries and elsewhere shall be transmitted to the Power on
which such prisoners of war depended. Responsibility for the care of these
graves and for records of any subsequent moves of the bodies shall rest on the
Power controlling the territory, if a Party to the present Convention. These
provisions shall also apply to the ashes, which shall be kept by the Graves

128    THIRD CONVENTION


                  Registration Service until proper disposal thereof in accordance with the
                  wishes of the home country.

                          Article 121
   Prisoners      Every death or serious injury of a prisoner of war caused or suspected to have
    killed or     been caused by a sentry, another prisoner of war, or any other person, as well
  injured in      as any death the cause of which is unknown, shall be immediately followed by
 special cir-     an official enquiry by the Detaining Power.
cumstances        A communication on this subject shall be sent immediately to the Protecting
                  Power. Statements shall be taken from witnesses, especially from those who
                  are prisoners of war, and a report including such statements shall be forward-
                  ed to the Protecting Power.
                  If the enquiry indicates the guilt of one or more persons, the Detaining Power
                  shall take all measures for the prosecution of the person or persons responsible.


                  PART V
                  INFORMATION BUREAUX AND RELIEF SOCIETIES FOR
                  PRISONERS OF WAR

                          Article 122
      National    Upon the outbreak of a conflict and in all cases of occupation, each of the Par-
      Bureaux     ties to the conflict shall institute an official Information Bureau for prisoners
                  of war who are in its power. Neutral or non-belligerent Powers who may have
                  received within their territory persons belonging to one of the categories re-
                  ferred to in Article 4, shall take the same action with respect to such persons.
                  The Power concerned shall ensure that the Prisoners of War Information Bu-
                  reau is provided with the necessary accommodation, equipment and staff to
                  ensure its efficient working. It shall be at liberty to employ prisoners of war in
                  such a Bureau under the conditions laid down in the Section of the present
                  Convention dealing with work by prisoners of war.
                  Within the shortest possible period, each of the Parties to the conflict shall
                  give its Bureau the information referred to in the fourth, fifth and sixth para-
                  graphs of this Article regarding any enemy person belonging to one of the
                  categories referred to in Article 4, who has fallen into its power. Neutral or
                  non-belligerent Powers shall take the same action with regard to persons be-
                  longing to such categories whom they have received within their territory.
                  The Bureau shall immediately forward such information by the most rapid
                  means to the Powers concerned, through the intermediary of the Protecting
                  Powers and likewise of the Central Agency provided for in Article 123.

                                                                  THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949129


This information shall make it possible quickly to advise the next of kin con-
cerned. Subject to the provisions of Article 17, the information shall include,
in so far as available to the Information Bureau, in respect of each prisoner of
war, his surname, first names, rank, army, regimental, personal or serial num-
ber, place and full date of birth, indication of the Power on which he depends,
first name of the father and maiden name of the mother, name and address of
the person to be informed and the address to which correspondence for the
prisoner may be sent.
The Information Bureau shall receive from the various departments con-
cerned information regarding transfers, releases, repatriations, escapes, ad-
missions to hospital, and deaths, and shall transmit such information in the
manner described in the third paragraph above.
Likewise, information regarding the state of health of prisoners of war who
are seriously ill or seriously wounded shall be supplied regularly, every week
if possible.
The Information Bureau shall also be responsible for replying to all enquiries
sent to it concerning prisoners of war, including those who have died in cap-
tivity; it will make any enquiries necessary to obtain the information which is
asked for if this is not in its possession.
All written communications made by the Bureau shall be authenticated by a
signature or a seal.
The Information Bureau shall furthermore be charged with collecting all per-
sonal valuables, including sums in currencies other than that of the Detaining
Power and documents of importance to the next of kin, left by prisoners of
war who have been repatriated or released, or who have escaped or died, and
shall forward the said valuables to the Powers concerned. Such articles shall
be sent by the Bureau in sealed packets which shall be accompanied by state-
ments giving clear and full particulars of the identity of the person to whom
the articles belonged, and by a complete list of the contents of the parcel.
Other personal effects of such prisoners of war shall be transmitted under ar-
rangements agreed upon between the Parties to the conflict concerned.

     Article 123
A Central Prisoners of War Information Agency shall be created in a neutral          Central
country. The International Committee of the Red Cross shall, if it deems nec-        Agency
essary, propose to the Powers concerned the organization of such an Agency.
The function of the Agency shall be to collect all the information it may ob-
tain through official or private channels respecting prisoners of war, and to
transmit it as rapidly as possible to the country of origin of the prisoners of
war or to the Power on which they depend. It shall receive from the Parties to
the conflict all facilities for effecting such transmissions.

130   THIRD CONVENTION


                 The High Contracting Parties, and in particular those whose nationals benefit
                 by the services of the Central Agency, are requested to give the said Agency
                 the financial aid it may require.
                 The foregoing provisions shall in no way be interpreted as restricting the hu-
                 manitarian activities of the International Committee of the Red Cross, or of
                 the relief Societies provided for in Article 125.

                         Article 124
   Exemption     The national Information Bureaux and the Central Information Agency shall
from charges     enjoy free postage for mail, likewise all the exemptions provided for in Article
                 74, and further, so far as possible, exemption from telegraphic charges or, at
                 least, greatly reduced rates.

                         Article 125
        Relief   Subject to the measures which the Detaining Powers may consider essential
societies and    to ensure their security or to meet any other reasonable need, the representa-
other organi-    tives of religious organizations, relief societies, or any other organization as-
      zations    sisting prisoners of war, shall receive from the said Powers, for themselves
                 and their duly accredited agents, all necessary facilities for visiting the pris-
                 oners, distributing relief supplies and material, from any source, intended for
                 religious, educational or recreative purposes, and for assisting them in organ-
                 izing their leisure time within the camps. Such societies or organizations may
                 be constituted in the territory of the Detaining Power or in any other country,
                 or they may have an international character.
                 The Detaining Power may limit the number of societies and organizations
                 whose delegates are allowed to carry out their activities in its territory and
                 under its supervision, on condition, however, that such limitation shall not
                 hinder the effective operation of adequate relief to all prisoners of war.
                 The special position of the International Committee of the Red Cross in this
                 field shall be recognized and respected at all times.
                 As soon as relief supplies or material intended for the above-mentioned pur-
                 poses are handed over to prisoners of war, or very shortly afterwards, receipts
                 for each consignment, signed by the prisoners’ representative, shall be for-
                 warded to the relief society or organization making the shipment. At the same
                 time, receipts for these consignments shall be supplied by the administrative
                 authorities responsible for guarding the prisoners.

                                                                      THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949131


PART VI
EXECUTION OF THE CONVENTION


SECTION I
General provisions

     Article 126
Representatives or delegates of the Protecting Powers shall have permission              Supervision
to go to all places where prisoners of war may be, particularly to places of
internment, imprisonment and labour, and shall have access to all premises
occupied by prisoners of war; they shall also be allowed to go to the places of
departure, passage and arrival of prisoners who are being transferred. They
shall be able to interview the prisoners, and in particular the prisoners’ rep-
resentatives, without witnesses, either personally or through an interpreter.
Representatives and delegates of the Protecting Powers shall have full liberty to
select the places they wish to visit. The duration and frequency of these visits
shall not be restricted. Visits may not be prohibited except for reasons of impera-
tive military necessity, and then only as an exceptional and temporary measure.
The Detaining Power and the Power on which the said prisoners of war de-
pend may agree, if necessary, that compatriots of these prisoners of war be
permitted to participate in the visits.
The delegates of the International Committee of the Red Cross shall enjoy the
same prerogatives. The appointment of such delegates shall be submitted to
the approval of the Power detaining the prisoners of war to be visited.

     Article 127
The High Contracting Parties undertake, in time of peace as in time of war, to dis-      Dissemina-
seminate the text of the present Convention as widely as possible in their respec-       tion of the
tive countries, and, in particular, to include the study thereof in their programmes     Convention
of military and, if possible, civil instruction, so that the principles thereof may
become known to all their armed forces and to the entire population.
Any military or other authorities, who in time of war assume responsibilities
in respect of prisoners of war, must possess the text of the Convention and be
specially instructed as to its provisions.

     Article 128
The High Contracting Parties shall communicate to one another through the                Translations.
Swiss Federal Council and, during hostilities, through the Protecting Powers,            Rules of
the official translations of the present Convention, as well as the laws and             application
regulations which they may adopt to ensure the application thereof.

132    THIRD CONVENTION


                          Article 129
        Penal     The High Contracting Parties undertake to enact any legislation necessary to
   sanctions      provide effective penal sanctions for persons committing, or ordering to be
   I. General     committed, any of the grave breaches of the present Convention defined in
observations      the following Article.
                  Each High Contracting Party shall be under the obligation to search for per-
                  sons alleged to have committed, or to have ordered to be committed, such
                  grave breaches, and shall bring such persons, regardless of their nationality,
                  before its own courts. It may also, if it prefers, and in accordance with the
                  provisions of its own legislation, hand such persons over for trial to another
                  High Contracting Party concerned, provided such High Contracting Party
                  has made out a prima facie case.
                  Each High Contracting Party shall take measures necessary for the suppres-
                  sion of all acts contrary to the provisions of the present Convention other
                  than the grave breaches defined in the following Article.
                  In all circumstances, the accused persons shall benefit by safeguards of prop-
                  er trial and defence, which shall not be less favourable than those provided by
                  Article 105 and those following of the present Convention.

                          Article 130
       II Grave   Grave breaches to which the preceding Article relates shall be those involving
      breaches    any of the following acts, if committed against persons or property protected
                  by the Convention: wilful killing, torture or inhuman treatment, including
                  biological experiments, wilfully causing great suffering or serious injury to
                  body or health, compelling a prisoner of war to serve in the forces of the
                  hostile Power, or wilfully depriving a prisoner of war of the rights of fair and
                  regular trial prescribed in this Convention.

                          Article 131
III. Responsi-    No High Contracting Party shall be allowed to absolve itself or any other
bilities of the   High Contracting Party of any liability incurred by itself or by another High
 Contracting      Contracting Party in respect of breaches referred to in the preceding Article.
       Parties
                          Article 132
     Enquiry      At the request of a Party to the conflict, an enquiry shall be instituted, in a
   procedure      manner to be decided between the interested Parties, concerning any alleged
                  violation of the Convention.
                  If agreement has not been reached concerning the procedure for the enquiry,
                  the Parties should agree on the choice of an umpire who will decide upon the
                  procedure to be followed.

                                                                   THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949133


Once the violation has been established, the Parties to the conflict shall put an
end to it and shall repress it with the least possible delay.


SECTION II
Final provisions

     Article 133
The present Convention is established in English and in French. Both texts            Languages
are equally authentic.
The Swiss Federal Council shall arrange for official translations of the
Convention to be made in the Russian and Spanish languages.

     Article 134
The present Convention replaces the Convention of July 27, 1929, in relations         Relation
between the High Contracting Parties.                                                 to the 1929
                                                                                      Convention
     Article 135
In the relations between the Powers which are bound by the Hague Con-                 Relation to
vention respecting the Laws and Customs of War on Land, whether that of               the Hague
July 29, 1899, or that of October 18, 1907, and which are parties to the present      Convention
Convention, this last Convention shall be complementary to Chapter II of
the Regulations annexed to the above-mentioned Conventions of the Hague.

     Article 136
The present Convention, which bears the date of this day, is open to signature        Signature
until February 12, 1950, in the name of the Powers represented at the Confer-
ence which opened at Geneva on April 21, 1949; furthermore, by Powers not
represented at that Conference, but which are parties to the Convention of
July 27, 1929.

     Article 137
The present Convention shall be ratified as soon as possible and the ratifica-        Ratification
tions shall be deposited at Berne.
A record shall be drawn up of the deposit of each instrument of ratification
and certified copies of this record shall be transmitted by the Swiss Federal
Council to all the Powers in whose name the Convention has been signed, or
whose accession has been notified.

 134     THIRD CONVENTION


                            Article 138
         Coming     The present Convention shall come into force six months after not less than
       into force   two instruments of ratification have been deposited.
                    Thereafter, it shall come into force for each High Contracting Party six
                    months after the deposit of the instrument of ratification.

                            Article 139
       Accession    From the date of its coming into force, it shall be open to any Power in whose
                    name the present Convention has not been signed, to accede to this Convention.

                            Article 140
 Notification       Accessions shall be notified in writing to the Swiss Federal Council, and shall
of accessions       take effect six months after the date on which they are received.
                    The Swiss Federal Council shall communicate the accessions to all the Powers
                    in whose name the Convention has been signed, or whose accession has been
                    notified.

                            Article 141
  Immediate         The situations provided for in Articles 2 and 3 shall give immediate effect to
      effect        ratifications deposited and accessions notified by the Parties to the conflict
                    before or after the beginning of hostilities or occupation. The Swiss Federal
                    Council shall communicate by the quickest method any ratifications or acces-
                    sions received from Parties to the conflict.

                            Article 142
Denunciation        Each of the High Contracting Parties shall be at liberty to denounce the
                    present Convention.
                    The denunciation shall be notified in writing to the Swiss Federal Council,
                    which shall transmit it to the Governments of all the High Contracting Parties.
                    The denunciation shall take effect one year after the notification thereof has
                    been made to the Swiss Federal Council. However, a denunciation of which
                    notification has been made at a time when the denouncing Power is involved
                    in a conflict shall not take effect until peace has been concluded, and until
                    after operations connected with the release and repatriation of the persons
                    protected by the present Convention have been terminated.
                    The denunciation shall have effect only in respect of the denouncing Power.
                    It shall in no way impair the obligations which the Parties to the conflict shall
                    remain bound to fulfil by virtue of the principles of the law of nations, as they
                    result from the usages established among civilized peoples, from the laws of
                    humanity and the dictates of the public conscience.

                                                                 THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949135


     Article 143
The Swiss Federal Council shall register the present Convention with the Sec-       Registration
retariat of the United Nations. The Swiss Federal Council shall also inform         with the
the Secretariat of the United Nations of all ratifications, accessions and de-      United
nunciations received by it with respect to the present Convention.                  Nations
In witness whereof the undersigned, having deposited their respective
full powers, have signed the present Convention.
Done at Geneva this twelfth day of August 1949, in the English and French
languages. The original shall be deposited in the Archives of the Swiss
Confederation. The Swiss Federal Council shall transmit certified copies
thereof to each of the signatory and acceding States.

136   THIRD CONVENTION


                              ANNEX I
                MODEL AGREEMENT CONCERNING DIRECT
            REPATRIATION AND ACCOMMODATION IN NEUTRAL
           COUNTRIES OF WOUNDED AND SICK PRISONERS OF WAR
                                          (see Article 110)


I.    PRINCIPLES FOR DIRECT REPATRIATION
      AND ACCOMMODATION IN NEUTRAL COUNTRIES

A. Direct Repatriation

The following shall be repatriated direct:
1)    All prisoners of war suffering from the following disabilities as the result of trauma: loss
      of limb, paralysis, articular or other disabilities, when this disability is at least the loss of
      a hand or a foot, or the equivalent of the loss of a hand or a foot.
      Without prejudice to a more generous interpretation, the following shall be considered
      as equivalent to the loss of a hand or a foot:
      a) Loss of a hand or of all the fingers, or of the thumb and forefinger of one hand; loss
          of a foot, or of all the toes and metatarsals of one foot.
      b) Ankylosis, loss of osseous tissue, cicatricial contracture preventing the functioning of
          one of the large articulations or of all the digital joints of one hand.
      c) Pseudarthrosis of the long bones.
      d) Deformities due to fracture or other injury which seriously interfere with function
          and weight-bearing power.
2)    All wounded prisoners of war whose condition has become chronic, to the extent that
      prognosis appears to exclude recovery–in spite of treatment–within one year from the
      date of the injury, as, for example, in case of:
      a) Projectile in the heart, even if the Mixed Medical Commission should fail, at the time
          of their examination, to detect any serious disorders.
      b) Metallic splinter in the brain or the lungs, even if the Mixed Medical Commission
          cannot, at the time of examination, detect any local or general reaction.
      c) Osteomyelitis, when recovery cannot be foreseen in the course of the year following
          the injury, and which seems likely to result in ankylosis of a joint, or other impair-
          ments equivalent to the loss of a hand or a foot.
      d) Perforating and suppurating injury to the large joints.
      e) Injury to the skull, with loss or shifting of bony tissue.
      f) Injury or burning of the face with loss of tissue and functional lesions.
      g) Injury to the spinal cord.
      h) Lesion of the peripheral nerves, the sequelae of which are equivalent to the loss of a
          hand or foot, and the cure of which requires more than a year from the date of in-

                                                                                THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949137


          jury, for example: injury to the brachial or lumbosacral plexus, the median or sciatic
          nerves, likewise combined injury to the radial and cubital nerves or to the lateral
          popliteal nerve (N. peroneus communis) and medial popliteal nerve (N. tibialis); etc.
          The separate injury of the radial (musculo-spiral), cubital, lateral or medial popliteal
          nerves shall not, however, warrant repatriation except in case of contractures or of
          serious neurotrophic disturbance.
3)    All sick prisoners of war whose condition has become chronic to the extent that progno-
      sis seems to exclude recovery–in spite of treatment–within one year from the inception
      of the disease, as, for example, in case of:
      a) Progressive tuberculosis of any organ which, according to medical prognosis, cannot
          be cured, or at least considerably improved by treatment in a neutral country.
      b) Exudate pleurisy.
      c) Serious diseases of the respiratory organs of non-tubercular etiology, presumed in-
          curable, for example: serious pulmonary emphysema, with or without bronchitis;
          chronic asthma;* chronic bronchitis* lasting more than one year in captivity; bron-
          chiectasis;* etc.
      d) Serious chronic affections of the circulatory system, for example: valvular lesions and
          myocarditis,* which have shown signs of circulatory failure during captivity, even
          though the Mixed Medical Commission cannot detect any such signs at the time of
          examination; affections of the pericardium and the vessels (Buerger’s disease, aneu-
          rism of the large vessels); etc.
      e) Serious chronic affections of the digestive organs, for example: gastric or duodenal
          ulcer; sequelae of gastric operations performed in captivity; chronic gastritis enteritis
          or colitis, having lasted more than one year and seriously affecting the general condi-
          tion; cirrhosis of the liver; chronic cholecystopathy;* etc.
      f) Serious chronic affections of the genito-urinary organs, for example: chronic dis-
          eases of the kidney with consequent disorders; nephrectomy because of a tubercular
          kidney; chronic pyelitis or chronic cystitis; hydronephrosis or pyonephrosis; chronic
          grave gynaecological conditions; normal pregnancy and obstetrical disorder, where
          it is impossible to accommodate in a neutral country; etc.
      g) Serious chronic diseases of the central and peripheral nervous system, for example:
          all obvious psychoses and psychoneuroses, such as serious hysteria, serious captivity
          psychoneurosis, etc., duly verified by a specialist;* any epilepsy duly verified by the
          camp physician;* cerebral arteriosclerosis; chronic neuritis lasting more than one
          year; etc.
      h) Serious chronic diseases of the neuro-vegetative system, with considerable diminu-
          tion of mental or physical fitness, noticeable loss of weight and general asthenia.
      i) Blindness of both eyes, or of one eye when the vision of the other is less than 1 in


* The decision of the Mixed Medical Commision shall be based to a great extent on the records kept by camp physi-
  cians and surgeons of the same nationality as the prisoners of war, or on an examination by medical specialists of
  the Detaining Power.

138   THIRD CONVENTION


         spite of the use of corrective glasses; diminution of visual acuity in cases where it is
         impossible to restore it by correction to an acuity of 1/2 in at least one eye;* other
         grave ocular affections, for example: glaucoma, iritis, choroiditis; trachoma; etc.
      k) Auditive disorders, such as total unilateral deafness, if the other ear does not discern
         the ordinary spoken word at a distance of one metre;* etc.
      l) Serious affections of metabolism, for example: diabetes mellitus requiring insulin
         treatment; etc.
      m) Serious disorders of the endocrine glands, for example: thyrotoxicosis; hypothyrosis;
         Addison’s disease; Simmonds’ cachexia; tetany; etc.
      n) Grave and chronic disorders of the blood-forming organs.
      o) Serious case of chronic intoxication, for example: lead poisoning, mercury poison-
         ing, morphinism, cocainism, alcoholism; gas or radiation poisoning; etc.
      p) Chronic affections of locomotion, with obvious functional disorders, for example:
         arthritis deformans; primary and secondary progressive chronic polyarthritis; rheu-
         matism with serious clinical symptoms; etc.
      q) Serious chronic skin diseases, not amenable to treatment.
      r) Any malignant growth.
      s) Serious chronic infectious diseases, persisting for one year after their inception, for
         example: malaria with decided organic impairment, amoebic or bacillary dysentery
         with grave disorders; tertiary visceral syphilis resistant to treatment; leprosy; etc.
      t) Serious avitaminosis or serious inanition.

B. Accommodation in neutral countries

The following shall be eligible for accommodation in a neutral country:
1)    All wounded prisoners of war who are not likely to recover in captivity, but who might
      be cured or whose condition might be considerably improved by accommodation in a
      neutral country.
2)    Prisoners of war suffering from any form of tuberculosis, of whatever organ, and whose
      treatment in a neutral country would be likely to lead to recovery or at least to consider-
      able improvement, with the exception of primary tuberculosis cured before captivity.
3)    Prisoners of war suffering from affections requiring treatment of the respiratory, circula-
      tory, digestive, nervous, sensory, genito-urinary, cutaneous, locomotive organs, etc., if
      such treatment would clearly have better results in a neutral country than in captivity.
4)    Prisoners of war who have undergone a nephrectomy in captivity for a non-tubercular
      renal affection; cases of osteomyelitis, on the way to recovery or latent; diabetes mellitus
      not requiring insulin treatment; etc.


* The decision of the Mixed Medical Commision shall be based to a great extent on the records kept by camp physi-
  cians and surgeons of the same nationality as the prisoners of war, or on an examination by medical specialists of
  the Detaining Power.

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949139


5)   Prisoners of war suffering from war or captivity neuroses.
     Cases of captivity neurosis which are not cured after three months of accommodation in
     a neutral country, or which after that length of time are not clearly on the way to com-
     plete cure, shall be repatriated.
6)   All prisoners of war suffering from chronic intoxication (gases, metals, alkaloids, etc.),
     for whom the prospects of cure in a neutral country are especially favourable.
7)   All women prisoners of war who are pregnant or mothers with infants and small children.
The following cases shall not be eligible for accommodation in a neutral country:
1)   All duly verified chronic psychoses.
2)   All organic or functional nervous affections considered to be incurable.
3)   All contagious diseases during the period in which they are transmissible, with the ex-
     ception of tuberculosis.


II. GENERAL OBSERVATIONS
1)   The conditions given shall, in a general way, be interpreted and applied in as broad a
     spirit as possible.
     Neuropathic and psychopathic conditions caused by war or captivity, as well as cases of
     tuberculosis in all stages, shall above all benefit by such liberal interpretation. Prisoners
     of war who have sustained several wounds, none of which, considered by itself, justifies
     repatriation, shall be examined in the same spirit, with due regard for the psychic trau-
     matism due to the number of their wounds.
2)   All unquestionable cases giving the right to direct repatriation (amputation, total blind-
     ness or deafness, open pulmonary tuberculosis, mental disorder, malignant growth, etc.)
     shall be examined and repatriated as soon as possible by the camp physicians or by mili-
     tary medical commissions appointed by the Detaining Power.
3)   Injuries and diseases which existed before the war and which have not become worse,
     as well as war injuries which have not prevented subsequent military service, shall not
     entitle to direct repatriation.
4)   The provisions of this Annex shall be interpreted and applied in a similar manner in all
     countries party to the conflict. The Powers and authorities concerned shall grant to Mixed
     Medical Commissions all the facilities necessary for the accomplishment of their task.
5)   The examples quoted under (I) above represent only typical cases. Cases which do not cor-
     respond exactly to these provisions shall be judged in the spirit of the provisions of Article
     110 of the present Convention, and of the principles embodied in the present Agreement.

140   THIRD CONVENTION


                           ANNEX II
       REGULATIONS CONCERNING MIXED MEDICAL COMMISSIONS
                                      (see Article 112)


      Article 1
The Mixed Medical Commissions provided for in Article 112 of the Convention shall be com-
posed of three members, two of whom shall belong to a neutral country, the third being ap-
pointed by the Detaining Power. One of the neutral members shall take the chair.

      Article 2
The two neutral members shall be appointed by the International Committee of the Red
Cross, acting in agreement with the Protecting Power, at the request of the Detaining Power.
They may be domiciled either in their country of origin, in any other neutral country, or in
the territory of the Detaining Power.

      Article 3
The neutral members shall be approved by the Parties to the conflict concerned, who shall
notify their approval to the International Committee of the Red Cross and to the Protecting
Power. Upon such notification, the neutral members shall be considered as effectively ap-
pointed.

      Article 4
Deputy members shall also be appointed in sufficient number to replace the regular members
in case of need. They shall be appointed at the same time as the regular members or, at least,
as soon as possible.

      Article 5
If for any reason the International Committee of the Red Cross cannot arrange for the ap-
pointment of the neutral members, this shall be done by the Power protecting the interests of
the prisoners of war to be examined.

      Article 6
So far as possible, one of the two neutral members shall be a surgeon and the other a physi-
cian.

      Article 7
The neutral members shall be entirely independent of the Parties to the conflict, which shall
grant them all facilities in the accomplishment of their duties.

                                                                    THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949141


     Article 8
By agreement with the Detaining Power, the International Committee of the Red Cross, when
making the appointments provided for in Articles 2 and 4 of the present Regulations, shall
settle the terms of service of the nominees.

     Article 9
The Mixed Medical Commissions shall begin their work as soon as possible after the neutral
members have been approved, and in any case within a period of three months from the date
of such approval.

     Article 10
The Mixed Medical Commissions shall examine all the prisoners designated in Article 113 of
the Convention. They shall propose repatriation, rejection, or reference to a later examina-
tion. Their decisions shall be made by a majority vote.

     Article 11
The decisions made by the Mixed Medical Commissions in each specific case shall be com-
municated, during the month following their visit, to the Detaining Power, the Protecting
Power and the International Committee of the Red Cross. The Mixed Medical Commissions
shall also inform each prisoner of war examined of the decision made, and shall issue to
those whose repatriation has been proposed, certificates similar to the model appended to the
present Convention.

     Article 12
The Detaining Power shall be required to carry out the decisions of the Mixed Medical Com-
missions within three months of the time when it receives due notification of such decisions.

     Article 13
If there is no neutral physician in a country where the services of a Mixed Medical Commission
seem to be required, and if it is for any reason impossible to appoint neutral doctors who are resi-
dent in another country, the Detaining Power, acting in agreement with the Protecting Power,
shall set up a Medical Commission which shall undertake the same duties as a Mixed Medical
Commission, subject to the provisions of Articles 1, 2, 3, 4, 5 and 8 of the present Regulations.

     Article 14
Mixed Medical Commissions shall function permanently and shall visit each camp at inter-
vals of not more than six months.

142   THIRD CONVENTION


                               ANNEX III
                REGULATIONS CONCERNING COLLECTIVE RELIEF
                                         (see Article 73)


      Article 1
Prisoners’ representatives shall be allowed to distribute collective relief shipments for which
they are responsible, to all prisoners of war administered by their camp, including those who
are in hospitals, or in prisons or other penal establishments.

      Article 2
The distribution of collective relief shipments shall be effected in accordance with the instruc-
tions of the donors and with a plan drawn up by the prisoners’ representatives. The issue of
medical stores shall, however, be made for preference in agreement with the senior medical
officers, and the latter may, in hospitals and infirmaries, waive the said instructions, if the
needs of their patients so demand. Within the limits thus defined, the distribution shall al-
ways be carried out equitably.

      Article 3
The said prisoners’ representatives or their assistants shall be allowed to go to the points of
arrival of relief supplies near their camps, so as to enable the prisoners’ representatives or their
assistants to verify the quality as well as the quantity of the goods received, and to make out
detailed reports thereon for the donors.

      Article 4
Prisoners’ representatives shall be given the facilities necessary for verifying whether the dis-
tribution of collective relief in all sub-divisions and annexes of their camps has been carried
out in accordance with their instructions.

      Article 5
Prisoners’ representatives shall be allowed to fill up, and cause to be filled up by the prison-
ers’ representatives of labour detachments or by the senior medical officers of infirmaries and
hospitals, forms or questionnaires intended for the donors, relating to collective relief supplies
(distribution, requirements, quantities, etc.). Such forms and questionnaires, duly completed,
shall be forwarded to the donors without delay.

      Article 6
In order to secure the regular issue of collective relief to the prisoners of war in their camp,
and to meet any needs that may arise from the arrival of new contingents of prisoners, pris-
oners’ representatives shall be allowed to build up and maintain adequate reserve stocks of
collective relief. For this purpose, they shall have suitable warehouses at their disposal; each

                                                                     THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949143


warehouse shall be provided with two locks, the prisoners’ representative holding the keys of
one lock and the camp commander the keys of the other.

     Article 7
When collective consignments of clothing are available, each prisoner of war shall retain in
his possession at least one complete set of clothes. If a prisoner has more than one set of
clothes, the prisoners’ representative shall be permitted to withdraw excess clothing from
those with the largest number of sets, or particular articles in excess of one, if this is neces-
sary in order to supply prisoners who are less well provided. He shall not, however, withdraw
second sets of underclothing, socks or footwear, unless this is the only means of providing for
prisoners of war with none.

     Article 8
The High Contracting Parties, and the Detaining Powers in particular, shall authorize, as far
as possible and subject to the regulations governing the supply of the population, all purchas-
es of goods made in their territories for the distribution of collective relief to prisoners of war.
They shall similarly facilitate the transfer of funds and other financial measures of a technical
or administrative nature taken for the purpose of making such purchases.

     Article 9
The foregoing provisions shall not constitute an obstacle to the right of prisoners of war to
receive collective relief before their arrival in a camp or in the course of transfer, nor to the
possibility of representatives of the Protecting Power, the International Committee of the Red
Cross, or any other body giving assistance to prisoners which may be responsible for the
forwarding of such supplies, ensuring the distribution thereof to the addressees by any other
means that they may deem useful.

144   THIRD CONVENTION


                                               ANNEX IV
                                          A. IDENTITY CARD
                                                  (see Article 4)

  ties, to assist in his identification.


                                                                                         (Right forefinger)
  hand the card to the Detaining Authori-
  bearer is taken prisoner, he shall at once
  the person to whom it is issued. If the
  The card must be carried at all times by


                                                                                                                             Any other mark of identification:
                                                              Finger-prints (optional)
  .......................... but are not part of them.
  who accompany the Armed Forces of
  This identity card is issued to persons
                             NOTICE

                                                                                         (Left forefinger)
                                   Religion


         imprint
       Official seal              Blood type


             Hair                     Eyes                                               Weight                            Height


                                                     (Name of the country and military
         Photograph                                     authority issuing this card)
         of the bearer

                                                                     IDENTITY CARD

                                          FOR A PERSON WHO ACCOMPANIES
                                                 THE ARMED FORCES

                                    Name .....................................................................................
                                    First names ............................................................................
                                    Date and place of birth ........................................................
                                    Accompanies the Armed Forces as ....................................

               Date of issue                                                                                  Signature of bearer


  Remarks. — This card should be made out for preference in two or three languages,
  one of which is in international use. Actual size of the card: 13 by 10 centimetres.
  It should be folded along the dotted line.

                                                                                                                   THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949145


                                                                       ANNEX IV
                                                                   B. CAPTURE CARD
                                                                          (see Article 70)
1. Front


                    PRISONER OF WAR MAIL                                                                           Postage free

                            CAPTURE CARD FOR PRISONER OF WAR


                              IMPORTANT
                  This card must be completed by each                         CENTRAL PRISONERS
                  prisoner immediately after being                            OF WAR AGENCY
                  taken prisoner and each time his
                  address is changed (by reason of
                  transfer to a hospital or to another                        International Committee
                  camp).                                                      of the Red Cross
                  This card is distinct from the special
                  card which each prisoner is allowed to                      GENEVA
                  send to his relatives.                                      (Switzerland)
2. Reverse side


                  Write legibly and                                         1. Power on which the
                  in block letters                                             prisoner depends ...............................................
                  2. Name                              3. First names (in full)                                   4. First name of father
                  5. Date of birth.................…................ 6. Place of birth ...............................................
                  7. Rank ..............................................................................................................................
                  8. Service number............................................................................................................
                  9. Address of next of kin.................................................................................................
                  *10. Taken prisoner on: (or)
                       Coming from (Camp No., hospital, etc.) .................................................................
                  *11. a) Good health—b) Not wounded—c) Recovered—d) Convalescent—
                       e) Sick—f) Slightly wounded—g) Seriously wounded.
                  12. My present address is: Prisoner No .........................................................................
                       Name of camp..............................................................................................................
                  13. Date.....................…........................ 14. Signature ......................................................

                  * Strike out what is not applicable—Do not add any remarks—
                    See explanations overleaf.
             Remarks. — This form should be made out in two or three languages, particularly
             in the prisoner’s own language and in that of the Detaining Power. Actual size of
             the form: 15 by 10.5 centimetres.

     146              THIRD CONVENTION


                                                             ANNEX IV
                                                C. CORRESPONDENCE CARD AND LETTER
                                                                                       (see Article 71)                                                                      1. Card
1. Front


                     PRISONER OF WAR MAIL                                                                                                      Postage free
                     POST CARD
                                                                  To.......................................................................................................


                                            Sender:                                      ......................................................................................
                  Name and first names
                  .................................................................     Place of Destination
                  Place and date of birth
                  .................................................................      ......................................................................................
                  Prisoner of War No.
                  .................................................................     Street ............................................................................
                  Name of camp
                  .................................................................     Country........................................................................
                  Country where posted
                  .................................................................     Province or Department............................................
2. Reverse side


                  ..............................................................................................................................................................

                  ..............................................................................................................................................................

                  ..............................................................................................................................................................

                  ..............................................................................................................................................................

                  ..............................................................................................................................................................

                  ..............................................................................................................................................................

                  ..............................................................................................................................................................

                  ..............................................................................................................................................................

                  Write on the dotted lines only and as legibly as possible.

             Remarks. — This form should be made out in two or three languages, particularly
             in the prisoner’s own language and in that of the Detaining Power. Actual size of
             the form: 15 by 10 centimetres.

                                                                                                                       THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949147


                                           ANNEX IV
                              C. CORRESPONDENCE CARD AND LETTER
                                                                      (see Article 71)                                                                                   1. Letter


                                                                                                                                                       Power. It should be folded along the dotted line, the tab being inserted in the slit (marked by a line of asterisks); it then has the appearance of
                                                                                                                                                       an envelope. Overleaf, it is lined like the postcard above (Annex IV C1); this space can contain about 250 words which the prisoner is free to
                                                                                                                                                       Remarks. — This form should be made out in two or three languages, particularly in the prisoner’s own language and in that of the Detaining
      PRISONER OF WAR MAIL


               Postage free

To................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................

                                Place..........................................................................................................

                               Street..........................................................................................................

                           Country..........................................................................................................

Department or Province


....................................................................................................................................................
                                                                                                                                                       write. Actual size of the folded form: 29 by 15 centimetres.


  Country where posted ............................................................................................................

 Name of camp...........................................................................................................................

 Prisoner of War No. ................................................................................................................

 Date and place of birth ............................................................................................................

 Name and first names ..............................................................................................................

                                                                                                                                        Sender:

148     THIRD CONVENTION


                                                           ANNEX IV
                                                   D. NOTIFICATION OF DEATH
                                                                       (see Article 120)


      (Title of responsible authority)                                                               NOTIFICATION OF DEATH
                                                                            Power on which the
                                                                            prisoner depended ....................................................


      Name and first names ...........................................................................................................................

      First name of father                                                         ..............................................................................

      Place and date of birth                                                      ..............................................................................

      Place and date of death                                                      ..............................................................................

      Rank and service number
      (as given on identity disc)                                                  ..............................................................................

      Address of next of kin                                                       ..............................................................................

      Where and when taken prisoner                                                ..............................................................................

      Cause and circumstances of death                                             ..............................................................................

      Place of burial                                                              ..............................................................................

      Is the grave marked and can it be found
      later by the relatives ?                                                     ..............................................................................

      Are the personal effects of the deceased in
      the keeping of the Detaining Power or are                                    ..............................................................................
      they being forwarded together with this
      notification ?                                                               ..............................................................................

      If forwarded, through what agency ?                                          ..............................................................................

      Can the person who cared for the deceased
      during sickness or during his last moments                                   ..............................................................................
      (doctor, nurse, minister of religion, fellow
      prisoner) give here or on an attached sheet                                  ..............................................................................
      a short account of the circumstances of the
      death and burial ?                                                           ..............................................................................

      (Date, seal and signature of responsible                                     Signature and address of two witnesses
      authority)

      ...................................................................          ..............................................................................

      Remarks. — This form should be made out in two or three languages, particularly
      in the prisoner’s own language and in that of the Detaining Power. Actual size of
      the form: 21 by 30 centimetres.

                                                            THE GENEVA CONVENTIONS OF 1949149


                                    ANNEX IV
                          E. REPATRIATION CERTIFICATE
                              (see Annex II, Article 11)

                            REPATRIATION CERTIFICATE


Date:

Camp:

Hospital:

Surname:

First names:

Date of birth:

Rank:

Army number:

P. W. number:

Injury-Disease:

Decision of the Commission:

                                                            Chairman of the
                                                       Mixed Medical Commission:


A = direct repatriation

B = accommodation in a neutral country

NC = re-examination by next Commission

150   THIRD CONVENTION


                              ANNEX V
            MODEL REGULATIONS CONCERNING PAYMENTS SENT
                BY PRISONERS TO THEIR OWN COUNTRY
                                        (see Article 63)

1)    The notification referred to in the third paragraph of Article 63 will show:
      a) number as specified in Article 17, rank, surname and first names of the prisoner of
         war who is the payer;
      b) the name and address of the payee in the country of origin;
      c) the amount to be so paid in the currency of the country in which he is detained.
2)    The notification will be signed by the prisoner of war, or his witnessed mark made upon
      it if he cannot write, and shall be countersigned by the prisoners’ representative.
3)    The camp commander will add to this notification a certificate that the prisoner of war
      concerned has a credit balance of not less than the amount registered as payable.
4)    The notification may be made up in lists, each sheet of such lists witnessed by the prison-
      ers’ representative and certified by the camp commander.